Het verschil tussen Bush en Caesar

Het Amerikaanse keizerrijk bestaat niet, en Bush is geen reïncarnatie van Julius Caesar. Dat is de essentie van een opinie-artikel van jurist-filosoof Drieu Godefridi van het Brusselse Hayek Institute in La Libre Belgique van vandaag. Godefridi reageert daarmee op de stellingen van de Duitse filosoof Jürgen Habermas. "Europa heeft het oorlogsgeweld tussen staten aan banden gelegd via verdragen en via het internationaal recht, en vindt dan ook dat de VN hét instrument bij uitstek moeten zijn om de wereldvrede te bewaren", aldus Habermas. "De Verenigde Staten gedragen zich daarentegen nog steeds zoals de Romeinen in de Oudheid, die hun waarden met wapengekletter opdrongen aan andere volkeren", vervolgt Habermas. Godefridi gaat in La Libre frontaal in de aanval tegen Habermas: "Dat de VN een land als Lybië aan het hoofd zetten van de Commissie voor de Mensenrechten, getuigt van een selectieve opvatting over mensenrechten. Op het vlak van het handhaven van de wereldvrede hebben de VN een palmares dat al even belabberd is als dat van de Volkenbond, die tussen 1920 en 1946 actief waren in één van de meest vreedzame periodes van de geschiedenis", schrijft Godefridi niet zonder enig sarcasme. Godefridi beklemtoont dat het optreden van de VS gemotiveerd wordt door veiligheidsmotieven. Niet alleen in Afghanistan (wat zelfs door Habermas toegegeven wordt), maar ook en vooral in het geval van Irak. Waar Habermas betoogt dat terrorisme bestrijden met behulp van bommen, raketten en tanks geen enkele zin heeft, en dat de strijd moet gevoerd worden via spionage en controle op financiële stromen, schrijft Godefridi dat dit Big Brother-visioen van een wereldwijde supervisie op alle financiële en logistieke operaties een oude marxistische droom is. "In tegenstelling tot de etnocentrische projecten van de Oude Grieken en Romeinen en van Europa tot in de jaren '60, willen de Amerikanen geen enkele waarde opdringen, maar alleen twee instrumenten: de democratie en de rechtsstaat. De VS afschilderen als een hobbesiaanse hegemon zoals Habermas dat doet, leidt ons af van de twee belangrijke hamvragen: hoe is de macht van de VS ontstaan, en hoe is de arabische wereld in zo'n sukkelstraatje kunnen terechtkomen. Het antwoord op de eerste vraag is eenvoudig: de VS zijn geen rijk zoals de andere grootmachten uit de geschiedenis. Koloniale machten werden rijk doordat ze andere landen militair onderwierpen. De VS zijn militair machtig omdat ze economisch rijk zijn. Hiermee is het traditionele paradigma van de koloniale wereldmacht op zijn kop gezet. Het antwoord op de tweede vraag is complexer. Tot in de 15e eeuw speelden christendom en islam gelijkspel, of haalde de islam zelfs een lichte voorsprong. Daarna haalden de Europese mogendheden de bovenhand, dank zij de vooruitgang van de militaire technologie, die op zijn beurt het gevolg was van de industriële revolutie en de markteconomie. De geschiedenis zal uitwijzen of de Amerikaanse interventie de aanleiding zal vormen voor een islamitische renaissance, die zeer welkom zou zijn. Eén ding is zeker", zo besluit Godefridi: "niets is slechter voor deze mensen dan het behoud van het status-quo, dat neerkomt op tyrannie en ellende". We kunnen deze analyse van Godefridi onderschrijven. Wat de VN betreft wil ik er nog aan toevoegen dat dit organisme ooit nog wel eens een doeltreffend orgaan zou kunnen worden, als het anti-westerse revanchisme bij een aantal ex-kolonies weggeëbd is. Dat zal nog wel één à twee generaties duren. Het obscurantisme dat veel arabische regimes kenmerkt, is op lange termijn onhoudbaar in een wereld die dankzij internet, satelliettelevisie en GSM aan het veranderen is in een werelddorp.