Sinds 1 januari wordt het Belgisch Staatsblad niet meer in gedrukte vorm verspreid. Goed nieuws dus voor de bomen op onze planeet én voor de staatskas. De online-versie van het Staatsblad vertoont evenwel een aantal belangrijke tekortkomingen. Het Leuvense hi-tech-bedrijf Hypertrust zag de opportuniteit, en kloonde het Staatsblad als demonstratie en showcase van zijn TrustClip-technologie. De kloon heeft een aantal belangrijke voordelen in vergelijking met het origineel (zie verder). De stunt gebeurde zonder toestemming van het Staatsblad, maar op wetteksten rust nu eenmaal geen copyright, en er wordt duidelijk aangegeven dat het om een niet-officieel initiatief gaat.


Het Staatsblad bevat een schat aan nuttige informatie. Elke Belg wordt trouwens verondersteld de inhoud te kennen, zodat hij/zij alle wetten kan naleven zoals het een goede burger betaamt.

Maar de website van het Belgisch Staatsblad blinkt niet uit inzake gebruiksvriendelijkheid. Ik zet een aantal nadelen voor u op een rij:

1) Om te beginnen geeft de URL http://www.staatsblad.be eigenlijk uit op de website van het Ministerie van Justitie. Je moet twee keer doorklikken vooraleer je bij het Staatsblad terechtkomt. Conclusie: waarom het makkelijk maken als het ook moeilijk kan, of was het nu omgekeerd?

2) Een rechtstreekse link naar de tekstversie van een welbepaald document in het Staatsblad, om bijvoorbeeld op te slaan in je bookmarks of door te mailen naar iemand anders, kan je alleen maar verkrijgen van de huidige editie, en dan nog alleen via heksentoeren als 'rechtermuisklik, view properties, selecteer met de muis, control-v, control-c'. Niet meteen een bewerking die ik mijn buurman-advocaat of mijn huisbaas-notaris uit de losse pols zie uitvoeren. Naar PDF-versies kan je wellicht wél een rechtstreekse link leggen (zoals deze bijvoorbeeld), maar dat moet je zelf ontdekken. Het volledige archief, uiteraard veel uitgebreider en dus belangrijker dan de editie van vandaag, kan je alleen maar raadplegen via zoekoperaties, en naar de resultatenpagina's van die opzoekingen kan je bij het Staatsblad, in tegenstelling tot bijvoorbeeld Google, niet rechtstreeks linken (voor de techneuten onder ons: HTTP-POST!). Conclusie: het web is ontworpen voor maximale toegankelijkheid, en het Staatsblad maakt hier geen optimaal gebruik van.

3) Doordat het hele archief enkel via zoekformulieren toegangkelijk is en niet linkbaar is, wordt het Staatsblad-archief niet geïndexeeerd door Google. Dat bespaart Google alvast enkele Terabytes aan schijfruimte, maar voor de Belgische burger is dit slecht nieuws. Want de zoek-interface van Google is veel intuïtiever en gebruiksvriendelijker dan die van het Staatsblad.

4) Wat met de beveiliging, de authenticiteit, de integriteit en de bewijskracht van het digitale Staatsblad? Op de hele site is alvast geen spoor te bekennen van een server-certificaat of van SSL. Het probleem van de bewijskracht wordt opgelost door drie papieren exemplaren van het Staatsblad te deponeren bij de Koninklijke Bibliotheek, het Ministerie van Justitie en het Bestuur van het Belgisch Staatsblad. Wie echt een juridisch bewijs wil van de echtheid van een wet, zal dus een bureaucratische molen moeten doorlopen. Patrick Van Eecke, e-business advocaat bij Bogaert & Vandemeulebroeke (Landwell) en onderzoeker bij het ICRI, legde op 23 december jongstleden de vinger op de wonde in zijn column in De Standaard: "Het is onbegrijpelijk dat de regering zoveel vertrouwen heeft in de elektronische media zonder rekening te houden met enkele basisbeginselen van deze nieuwe media. Net zoals we in de klassieke wereld de wetgeving ook niet in het zand schrijven, moeten we in een elektronische omgeving gebruik maken van technieken die een zekere betrouwbaarheid van de informatie kunnen garanderen".

Nog veel werk aan de winkel dus, maar elk probleem is een opportuniteit. Dat zagen ze bij Hypertrust, en ze vonden het meteen een prima gelegenheid om hun TrustClip-technologie te demonstreren. Iedereen kan zich op www.staatsbladclip.be inschrijven om dagelijks gratis het Staatsblad per e-mail te ontvangen. Niet als een zwaar attachment, maar als een TrustClip-URL, een unieke link die zo gecodeerd werd dat hij de integriteit van het onderliggende document garandeert. De Trustclip kan gebookmarked worden, doorgemaild, afgedrukt op papier, verwerkt in HTML-, Word- of PDF-documenten, wat de toegankelijkheid van de informatie alleen maar verhoogt.

Ook het volledige archief vanaf 1997 is toegankelijk via StaatsbladClip. Paul Carpentier, CEO van Hypertrust: "Doordat het hele archief direct linkbaar is, zal ons archief binnenkort ook volledig toegankelijk worden via Google". Hierdoor wordt de kans reëel dat StaatsbladClip in de toekomst meer trafiek te verwerken krijgt dan het origineel. Ook op hardware-vlak is de technologie van www.StaatsbladClip.be het neusje van de zalm: een Centera-systeem van EMC voor content-addressable storage.

Ik ben dit verhaal over de Staatsblad-kloon nog niet in de pers tegengekomen. Ik vernam het gisteren bij een bezoek aan de Hypertrust-kantoren. Ik meen dan ook dat dit eigenste weblog van uw nederige dienaar dit nieuws als een exclusieve primeur in de openbaarheid brengt.

Tenslotte wil ik u het Flash-clipje (Macromedia Flash Player vereist) hiernaast niet onthouden, dat reclamebureau i-Merge creëerde om het Send2Store-principe (één van de toepassingen van de TrustClip) uit te leggen door middel van een treffende metafoor: een eskimo die een reusachtige walvis vangt door een piepklein gaatje in het ijs.