Eurocheaters

De Europese Commssie besliste deze week om Frankrijk en Duitsland voor het Europees Hof van Justitie in Luxemburg te dagen wegens overtreding van het stabiliteitspact. Goed zo. De kans bestaat dat het stabiliteitspact in de toekomst herzien wordt, en dat is minder goed nieuws.

Wat voorafging: na de val van het IJzeren Gordijn in 1989 en de implosie van de DDR, wilden beide Duitslanden zich herenigen. Daarvoor hadden ze de goedkeuring nodig van de vier mogendheden die Duitsland in 1945 overwonnen hadden, want een formeel vredesverdrag was er nooit gekomen. Alleen Frankrijk deed wat moeilijk, want een sterk Duitsland zou het machtsevenwicht in Europa in gevaar kunnen brengen, zo redeneerden ze. Als ze toestemden, moest er een toegeving komen van de Duitsers. De Franse president François Mittérrand bedacht een slimme oplossing. Duitsland was economisch sterk maar politiek zwak, Frankrijk verkeerde binnen Europa in een omgekeerde positie. Door de Franse frank vast te koppelen aan de sterke Deutschmark via een Europese eenheidsmunt, kon Frankrijk zich vasthechten aan de Duitse economische locomotief. In ruil zou Frankrijk toestaan dat het politieke zwaartepunt van de Unie zich wat meer in de richting van Duitsland verplaatste. De droom van de Duitse eenmaking was zo sterk dat Duitsland instemde met het voorstel, op één voorwaarde: alle landen die toetraden tot de euromunt, moesten binnen strikte financieel-economische en budgetaire lijntjes blijven, zodat freeriders geen kans zouden krijgen en de euro even sterk zou worden als de Duitse mark. Die richtlijnen werden vastgelegd in het stabiliteitspact. Inflatie en begrotingstekorten moesten binnen de perken blijven. Frankrijk en Duitsland vonden mekaar, en de euro kwam er in 2000 in girale vorm, en in 2002 in materiële vorm.

Hilarisch is wel dat de bedenkers van die strikte budgetaire lijntjes en de geestelijke vaders van de euro, zelf de eersten waren om tegen hun strikte voorschriften te zondigen. Frankrijk en Duitsland zitten met een begrotingstekort van meer dan 3%, en voldoen daardoor niet langer aan de voorwaarden van het stabiliteitspact. De meeste politieke analysten beweren dat de rechtzaak tegen Duitsland en Frankrijk geen kans maakt, want dat de regeringsleiders zullen zorgen voor een wijziging van het stabiliteitspact, nog voor het Europees Hof en de Europese Commissie sancties kunnen treffen tegen beide landen.