Generatie 2016

Zestien jonge VLD'ers (groepsfoto) hebben een toekomstproject voorgesteld onder de naam "Generatie 2016". Bekendste trekkers van het initiatief zijn Vincent Van Quickenborne en Bart Somers. De groep wil aan langetermijndenken doen, onder de slogan 'we hebben geen tijd om op korte termijn te denken'. Wat volgt is een persoonlijke appreciatie van de platformtekst.


Progressief
Afgelopen vrijdag kondigde VRT-Teletekst het initiatief aan onder de titel "VLD moet progressiever". Nu behoor ik tot de generatie wiens politieke denkvermogen gevormd werd in de tijd toen "progressief" betekende dat je met het rode boekje van Mao Tse Toeng in de hand de geneugten van de dictatuur van het proletariaat en de onteigening van alle productiemiddelen stond te prediken. In die tijd was je "rechts" als je vond dat de vrije markt wel enige verdiensten had, en dat een loon wel in zekere mate in verhouding kon staan tot prestaties, bekwaamheid en verantwoordelijkheid. Vijfentwintig jaar later is de term "rechts" een scheldwoord geworden, omwille van de contaminatie met het begrip "extreem-rechts", en is de term "progressief" de verborgen verleider waarmee men een sterkere greep van de overheid op de burger probeert te doen slikken. Bart Somers beseft het inherente gevaar van de term "progressief", want hij stelde zaterdag in De Standaard: "Het is wel belangrijk om te tonen dat liberalen vooruitstrevend en toekomstgericht zijn. Dat staat wel haaks op de klassieke, linkse interpretatie van progressiviteit". Advies aan Generatie 2016: geef iedereen die het woord "progressief" nog in de mond durft nemen, een strafpunt. Spreek voortaan van "innovatief liberalisme".

Innovatief liberalisme
En de basistekst bevat wel enkele innovatief-liberale ideeën. Wetten en reglementen afschaffen om zwartwerk tegen te gaan, het tegengaan van marktverstorend protectionisme, het afbouwen van corporatisme, vestigingswetten, sluitingsdagen, betutteling en regelzucht. Het gerecht moet een uitspraak doen binnen het jaar."Achttienjarigen beginnen een mini-bvba en vijftigplussers stichten een zilvervennootschap". Een uniform belastingstarief van dertig procent op alle inkomsten op loon en winsten. Het vooruitgangsoptimisme van de groep uit zich in de aanbeveling om Vlaanderen een voortrekkersrol te laten spelen inzake stamcelonderzoek, genetisch gewijzigd voedsel, kanker- en aidsonderzoek, de waterstofeconomie.

Groene dogma's
Toch bevat de tekst mijns inziens enkele storende passages, die eerder blijk geven van het irrationeel achternahollen van groene dogma's. De groep wil het Kyoto-akkoord scrupuleus uitvoeren, en tegelijk tegen 2025 alle kernenergie bannen. Wie enigszins vertrouwd is met de materie, weet dat dit alleen mogelijk is door massaal over te schakelen op de import van elektriciteit uit het buitenland. Wat met andere woorden het probleem van de CO2-uitstoot verschuift naar het buitenland. Positief is wel dat de groep heel Vlaanderen beschouwt als een stadstaat, maar het aanmoedigen van het wonen in de stad komt dan weer over als de betuttelende overheid die aan de mensen moet vertellen hoe en waar ze zouden moeten leven.

Rode dogma's
De tekst stelt dat een rechtvaardiger wereld maar mogelijk is "zonder blind kapitalisme", door "het opdrijven van ontwikkelingshulp", en door een "ethisch andersglobalisme". Het is bedroevend te moeten vaststellen dat Generatie 2016 de huidige NGO-invulling van ontwikkelingshulp blijkbaar kritiekloos aanvaardt en louter kwantitatief benadert. Een kritische benadering van ontwikkelingshulp, en een toetsing van beoogde intenties aan bereikte resultaten, zou nochtans meer dan welkom zijn. Geen enkel land is immers in de voorbije 50 jaar dankzij ontwikkelingshulp gepromoveerd van ontwikkelingsland tot industrieland. De landen die wél gepromoveerd zijn, zoals Taiwan, Zuid-Korea, Singapore, Brazilië, hadden dat in grote mate te danken aan "kapitalisme", en vaak zelfs "blind kapitalisme", met de nodige tijdelijke onaangename sociale nevenverschijnselen, maar wel met tastbare en blijvende resultaten inzake ontwikkeling. Dit open doekje van Generatie 2016 voor ontwikkelingshulp is bedroevend, te meer omdat organisaties als 11.11.11 hun positie misbruiken om in eigen land aan politieke propaganda te doen die anti-liberaal en pro-collectivistisch is. De 11.11.11-campagne tegen privatisering van de drinkwatervoorziening, ook in eigen land, ligt nog vers in het geheugen. Ontwikkelingshulp heeft nood aan nieuwe innovatieve concepten. We hebben nood aan NGO's die naar de ontwikkelingslanden trekken, niet om syndicalisten te vormen, maar om ondernemers en handelaars te vormen. Tenslotte trapt Generatie 2016 in de val van de anti-globalisten, door te pleiten voor een Wereld Sociale Organisatie die minimale normen oplegt inzake milieu en arbeid. De verborgen agenda van sommige anti-globalisten, die een wereldwijde planeconomie willen vestigen, komt hiermee een stap dichterbij.

Verloning
Bijna grappig wordt de tekst wanneer gesteld wordt dat verloning niet langer afhankelijk mag zijn van "anciënniteit", zodat jongeren meer kunnen gaan verdienen. Dat "ancienniteit" in de meeste gevallen een rechtstreeks gevolg is van opgebouwde ervaring en gestegen verantwoordelijkheid, ontgaat de stellers blijkbaar. Het voorstel kan misschien nog enigszins toepasbaar zijn in overheidsfuncties, maar we zijn benieuwd hoe dit voorstel gerealiseerd moet worden in de privé-sector, waar arbeidscontracten en verloning in essentie ontstaan door vrije onderhandelingen tussen werkgever en werknemer. Het idee is alleen werkbaar indien de overheid de marktwerking van de arbeidsmarkt ingrijpend gaat verstoren.

Economie
"De mensen zijn er niet voor de economie, de economie is er voor de mensen", schrijft Generatie 2016. I have news for you, people: de economie is het resultaat van de menselijke activiteiten. De mensen zijn er niet voor de economie, de economie is er niet VOOR de mensen, de economie is er DOOR de mensen.

Politieke marketing
Die groene en rode thema's vervullen uiteraard een politieke marketing-functie. Als klassiek-liberaal sta ik niet per definitie afkerig tegenover innovatieve politieke concepten. Wanneer men evenwel roden en groenen naar de blauwe stal wil lokken door hun ongefundeerde dogma's over te nemen, dan pas ik. Dirk Verhofstadt, broer van, hield de pen vast van Generatie 2016. Ik heb zo'n vermoeden dat de meest storende passages die de klassiek-liberale achterban het meest zullen afschrikken, van zijn hand afkomstig zijn. Het is wellicht tekenend dat ik mij destijds wél geërgerd heb aan de lectuur van Dirk Verhofstadt's "Het menselijk liberalisme", waarin hij op een doordrammerige manier de anti-globalisten naar de mond probeert te praten en fulmineert tegen libertariërs, terwijl ik het "Blauwe Boekje" van de links-liberalen Sven Gatz en Patrik Vankrunkelsven aangename lectuur vond, omwille van de open, positieve en genuanceerde benadering.

Eindbalans
Akkoord met 90% van de basistekst van Generatie 2016, maar dat is voor mij niet voldoende om het komende weekend voor die tekst te stemmen op het VLD-congres. De bovenvermelde groene en rode dogma's, ook al maken ze slechts 10% van de tekst uit, doen het geheel te veel overhellen naar een sociaal-democratisch en eco-fundamentalistisch pamflet dat gelooft in de maakbaarheid van de maatschappij, in social engineering, in de mens als slachtoffer van het "blinde kapitalisme", in ontwikkelingshulp als oplossing, en in een milieubeleid dat niet op objectief-wetenschappelijke bevindingen is gebouwd.

Uitsmijter
Boze tongen beweren dat een dergelijk initiatief ervoor moet zorgen dat toekomstige blauwe toegevngen aan groenen en socialisten tijdens coalitie-onderhandelingen, kunnen voorgesteld worden als overwinningen in plaats van als toegevingen.