Arbitragehof: Staatsblad moet op papier

Het Arbitragehof heeft vandaag beslist dat het Belgisch Staatsblad niet louter via internet mag gepubliceerd worden. VRT-teletekst titelt: "Staatsblad moet op papier verschijnen". In werkelijkheid zal het wellicht zo'n vaart niet lopen.

GERFA, een belangenvereniging van Franstalige ambtenaren, had om de vernietiging gevraagd van de bepaling uit de programmawet van 24 december 2002 waardoor het Staatsblad vanaf 2003 enkel nog via internet verspreid wordt. De regering had hiertoe beslist uit besparingsoverwegingen. Drie exemplaren worden nog op papier gearchiveerd. Volgens GERFA hebben enkel rijken en ingewijden toegang tot de website van het Staatsblad. Het Arbitragehof heeft zich nu achter dit argument geschaard. Uit het arrest: "Die maatregel voert aldus een verschil in behandeling in tussen diegene die, aangezien hij toegang heeft tot informaticamaterieel, op eenvoudige wijze alle nummers kan raadplegen van het Belgisch Staatsblad die zijn uitgegeven sinds de inwerkingtreding van de aangevochten bepalingen en daaronder de tekst kan vinden die hem interesseert, en diegene die, aangezien hij geen toegang heeft tot de informatica, het nummer waarin die tekst is bekendgemaakt niet kan identificeren [...] Aangezien de bestreden maatregel niet gepaard gaat met voldoende maatregelen die waarborgen dat de rechtsonderhorigen een gelijke toegang hebben tot die teksten, heeft hij onevenredige gevolgen ten nadele van bepaalde categorieën van personen. Hij is dan ook niet bestaanbaar met de artikelen 10 en 11 van de Grondwet.".

Een merkwaardig arrest waar ik toch de nodige bedenkingen bij wil plaatsen:
1) Een abonnement op de papieren versie van het Staatsblad kostte meer dan een internetaansluiting.
2) De papieren versie van het Staatsblad was inderdaad gratis te raadplegen in openbare bibliotheken. Diezelfde bibliotheken waar je ook gratis internet-toegang hebt.
Met alle respect voor één van de hoogste rechtsinstanties van ons land, maar dit lijkt op het terugschroeven van de vooruitgang.

Wel krijgt de regering van het Arbitragehof de tijd tot 31 juli 2005 om een oplossing uit te werken. Een oplossing die er wellicht zal in bestaan om de mogelijkheden om gratis het Staatsblad via internet te raadplegen, uit te breiden, zowel voor burgers als voor ambtenaren.

Zie ook: "Het Belgisch Staatsblad gekloond?"

UPDATE: Guy Tegenbos in De Standaard (abonnement vereist): "Iets dat ontoegankelijker was dan het papieren Staatsblad van destijds, was moeilijk te bedenken, zelfs los van de archaïsche taal die onze regelgevers hanteren. [...] Wie een collectie van enkele decennia in de buurt wou hebben - en dat was nodig voor al wie juridisch een beetje professioneel moest werken - moest de funderingen en de balken van zijn huis laten verstevigen, zo niet dreigde het gewicht van de Staatsbladcollectie het hele huis tot instorting te brengen".

Reacties

#1021

bernard

 

'k Geloof dat je gelijk hebt.

Stuur eens alle informatie door aan Eric De Rycke.

#1027

CE

 

En ik vind het ook...

Een of andere drukkerij zou dat natuurlijk wel fijn vinden dat het papieren Staatsblad terug in voege komt.

#1029

Roeland

 

Toch een kleine bedenking:

Het klopt dat Internettoegang goedkoper is dan een abonnement op het Staatsblad. Maar geld alleen is niet genoeg. Iedereen kan wel een krant doorbladeren en er iets in opzoeken. Op Internet surfen is niet meteen voor iedereen weggelegd. Ik zie het mijn grootmoeder nog niet doen bijvoorbeeld.

Dus toegang verschaffen tot digitale Staatsblad is één zaak. Het gebruiksvriendelijk maken voor iedereen, is nog wat anders. En dat ze maar snel die frames vaarwel zeggen.

#1030

Roeland

 

Nog een aanvulling: waar ik me mateloos aan erger, zijn de disclaimers op de site van FOD Justitie en Staatsblad die stelt dat de overheid niet aansprakelijk gesteld kan worden voor schade die voortvloeit uit het gebruik van informatie. Even verder zegt ze zelfs dat ze niet aansprakelijk zijn voor de juistheid van de informatie indien een buitenstaander (lees: hacker) zich toegang verschaft tot het medium.

Hallo? Waar zijn we dan mee bezig? De burger wordt geacht de wet te kennen en kan dat alleen nog maar online te weten komen. Maar de overheid zegt er wel telkens bij dat ze eigenlijk niet 100 procent zeker is dat de informatie op die site wel correct is...

#1031

ivan

 

Roeland, het internet is een fantastische uitvinding hoor. Een papieren abonnement nemen op het Staatsblad is ook niet evident, en het zoeken in een papieren versie is al helemaal niet te doen in vergelijking met een online versie. Overigens kunnen senioren heel wat beter overweg met het internet dan je denkt, het is gewoon een drempel overwinnen (zoals elektronisch stemmen, dat ging ook al heel wat vlotter het voorbije weekend; ik heb deze keer ook geen enkele grootmoeder horen klagen hierover).

#1033

Dog of Flanders

 

Ik ben het helemaal eens met het Arbitragehof, al was het maar om de doodeenvoudige reden dat burgers ook het staatsblad moeten kunnen raadplegen als het internet in panne valt.

#1036

ivan

 

Er is een verschil tussen het volledig afschaffen van de papieren versie en het niet meer drukken ervan. Moest het internet in panne vallen (voor geruime tijd dan), kunnen er nog altijd papieren staatsbladen gedrukt worden voor diegenen die het persé willen raadplegen. We zijn het er toch allemaal over eens dat het internet heel de administratieve rompslomp sterk kan vereenvoudigen en dus ons leven heel wat gemakkelijker kan maken. Maar als het Arbitragehof zijn zin krijgt dient het internet alleen maar als supplement van al die papieren en niet als vervanger (dit gaat dus verder dan enkel het Staatsblad). Wat een conservatief standpunt!

#1039

Gossipmaster

 

Internauten denken enkel aan Internet en Internet dat in panne kan vallen. Voor vele mensen, o.a. senioren, is er een leven zonder Internet, en dat is nog altijd goed doenbaar hoor. Voor velen is de drempel zeker te hoog, en ze zullen nooit met een PC kunnen omgaan, ook niet in de bibliotheek. Het is gewoon een kwestie van niet-discriminatie dat het Staatsblad ook op papier moet verschijnen. Hoe dikwijls krijgen we van de flikken of andere overheidsmachtshebbertjes niet te horen "zoals elke burger wordt u verondersteld het Staatsblad gelezen te hebben". "Geen internet, zegt U? Ha, brute pech!!!" Kan toch niet hee...!!!

#1042

JDV

 

Papier of PC-scherm. Via het scherm kan je natuurlijk wel veel gemakkelijker zoeken. En met een beetje geluk heb je alle gegevens up-to-date wat met een papieren versie niet evident is.

Maar het internet is nog een relatief nieuw medium. De vraag is wat de toestand binnen tien jaar zal zijn. Welk medium zullen we dan toepassen ? Zal MS nog bestaan ? Zal het opmaak-profiel nog ondersteund worden ? Dus misschien toch best nog een papieren versie.

Maar de opmerking van het verstevigen van de funderingen, is ook terecht. En dat raakt mi meer de essentie van het probleem. Moeten al die wetten niet eens dringend gecoördineerd worden ? Of moet er niet eenvoudig een 'uiterste geldigheidsduur' op de wetten gesteld worden ?

Dat zou de politiekers verplichten om al die wetten op regelmatige tijdstippen weer onder de loep te nemen. En zo heb je een veel overzichtelijke wetgeving, misschien zelfs beter in overeenstemming met andere wetten die er nauw verband mee houden en hebben de politiekers minder tijd om zich te profileren rond bepaalde details. Dus 'minder is beter'.

#1048

Stijn

 

@JDV: Juist daarom zijn er dus standaarden uitgedacht, zoals bijvoorbeeld XML. Dat zijn gewone plain text bestanden waarin structuur is aangebracht met HTML-achtige tags. Perfect leesbaar voor gewone mensen en voor software zoals browsers (niet alleen Microsoft). Om het in een vlot leesbare lay-out te gieten, voeg je er simpelweg een (externe) style sheet aan toe (en die kan je gerust ieder jaar een ander kleurtje of lettertype geven, zonder dat je de ganse stapel vorige edities manueel moet bijwerken). Enkel de keuze van opslagmedium moet nog eens goed bestudeerd worden, maar ik denk dat dat geen onoverkomelijk probleem is: van zodra er een nieuw, beter medium op de markt komt of het oude versleten is, is een pak XML-files makkelijker overgezet dan een ganse papieren verzameling te behouden voor papierrot ofzo. Kortom: zolang je maar goed op voorhand nadenkt, biedt IT-technologie nog steeds voordelen me dunkt.

#1049

Stijn

 

@Gossipmaster: Al wie de teksten uit het staatsblad kan lezen, kan volgens mij binnen een dag leren hoe je met een muis op een hyperlink moet klikken en hoe je zoektermen ingeeft. De senioren kunnen toch ook elektronisch stemmen? Volgens mij is het eerder een onderschatting van de leervaardigheden van de senioren als je beweert dat zij nooit met een computer kunnen leren werken. Voorwaarde is wel dat de site gebruiksvriendelijk en toegankelijk is, wat nu niet het geval is.

#1050

LVB

 

Mijn voornaamste bezwaar tegen de huidige website van het Staatsblad luidt als volgt. Eén van de essentiële kenmerken van het internet, is dat elk document, elk object, gekenmerkt wordt door een unieke URL. Het handige daarvan is dat ik bijvoorbeeld via e-mail de URL van een object kan doorgeven aan iemand anders.

Op de huidige website van het Staatsblad is het niet duidelijk hoe je via een URL kunt verwijzen naar een bepaalde pagina uit het Staatsblad.

Geloof het of niet, maar het kan! Alleen moet je het zelf ontdekken en moet je al een halve geek zijn om te ontdekken hoe het kan.

Een voorbeeld van een rechtstreekse verwijzing naar één welbepaalde pagina uit het Staatsblad:

http://www.ejustice.just.fg...

Maar het lijkt erop of het Staatsblad angstvallig wil verhinderen dat men rechtstreeks doorlinkt naar de inhoud van het Staatsblad.

De overheid beschouwt zijn websites nog altijd te veel als een loket waarbij men verplicht is om langs de voordeur binnen te gaan, in plaats van als een verzameling van teksten waarbij elke tekst rechtstreeks linkbaar is.

#1062

JDV

 

@ Stijn : Waar ik het over had was dat die 'normering' binnen dertig jaar misschien vergeten zal zijn ! Denk aan de eerste draagbare pc's of de cobol-toestanden. Nu bestaat de PC ongeveer 10 - 15 jaar (voor de modale gebruikers // administraties - vanaf 1993 tot heden), en bekijk eens de enorme evolutie. Wat zal dat zijn binnen dertig jaar of binnen vijftig jaar ? Ik volg vanuit het oogpunt van de zorgzaamheid ook het standpunt van het arbitragehof. De papieren versie is mi het basisdocument. De digitale versie het werkdocument.

@ Luc. Je mag niet vergeten dat het Staatsblad een instelling is die enkel bestaat in zijn voorgeschreven structuur (publiceren van de wetten en voorschriften van openbare orde). Het probleem zit mi aan de fundamenten, de wetgever, het parlement, de politiekers. Zij zouden de werkwijze waarbinnen ze functioneren eens moeten herdenken, (zie hiervoor) misschien moet er een nieuwe dienst ontwikkeld worden die alle wetten publiek toegankelijk maakt (=in gecoördineerde vorm publiceren en duidelijk gestructureerde vorm).

GVHFST heeft eens gesuggereerd om de senaat af te schaffen. Ik zou eerder voorstellen om nieuwe taken te geven aan de Senaat, met name, alle wetten coördineren en inventariseren. Er een praktisch werkinstrument van maken dat in zijn uiteindelijke vorm eenvoudig in digitale vorm kan gepubliceerd worden zodat elke burger de wetten (die hij geacht wordt te kennen) eenvoudig kan raadplegen (zonder dat hij bij een notaris of advocaat te rade moet gaan). Het zou dan voor het publiek ook ineens duidelijk worden over welke onoverzichtelijke massa teksten het gaat. Heeft er zelfs iemand een idee over hoeveel pagina's wetteksten we in België spreken ? Gaat het over 100.000 pagina's ? Ik denk dat het aantal (op dit ogenblik toepasselijke) pagina's wetten dat ruimschoots overtreft.

#1063

Stijn

 

@JDV: En toch lijkt een digitale vorm me daarom juist beter, zoals ik schreef: een resem XML files op een CD-ROM zijn nog altijd veel sneller overgezet in een nieuwe standaard, dan dat je een massa papier terug moet inscannen en omzetten. En papier is ook niet het meest stabiele opslagmedium... XML-bestanden zijn mijns inziens niet te vergelijken met Cobol: XML blijft pure tekst, er staan alleen wat tags tussen om de structuur aan te geven (titel, inleiding, verwijzing,...).

Wat het senaatsvoorstel betreft: laten we er dan meteen een resem taalkundigen bijzetten, die ervoor zorgen dat wetten tenminste leesbaar en duidelijk zijn. Ik heb net een cursus fiscaal recht moeten instuderen en sommige formuleringen in die wetten zijn niet eens eenduidig te interpreteren!

#1078

Dimi

 

@JDV:Die gecoördineerde wetgeving (als dat is wat je bedoelt) is nu al beschikbaar op de website van het Ministerie van Justitie.

Eigenlijk volg ik wel de stelling van Stijn dat de wetgeving in XML zou moeten gegoten worden. Vandaar uit is het makkelijk om HTML-, PDF- en papieren versies (vgl. Adobe InDesign dat het makkelijk maakt om een XML-document relatief snel op te maken) te creëren.

#1079

haedesch

 

Die XML - COBOL vergelijking loopt wel heel erg mank. XML is een manier om data gestructureerd op te slaan zodat ze leesbaar is over de platformen heen (en ook door een mens), COBOL is een programmeertaal.

XML wordt opgeslaan als plain text, en is dus even leesbaar op een XT uit 1984 als op de systemen van vandaag.

#1114

JDV

 

DS van 30/06/2004: "Staatsblad wurgt bedrijven!". Ietsje een overtrokken titel, want uiteindelijk publiceert het Staatsblad enkel. De grond van de zaak : er zijn teveel voorschriften. Het opvolgen van de voorschriften kost meer dan het betalen van de vennootschapsbelasting ! Waarlijk "de kar voor het paard spannen".

Door extrapolatie aan de hand van de grafieken van DS zouden er sinds 1950 ongeveer (raming) 1.000.000 pagina's wetgeving gepubliceerd zijn in het Staatsblad. Of één pagina per 10 inwoners, of dus ongeveer een halve A4-pagina per inwoner.

Q heeft nog veel werk voor de boeg ! Misschien moet men de rollen eens omkeren : alle parlementairen één jaar lang niets anders dan wetten afschaffen, en Q mag er dan zelf zoveel schrijven als hij kan of wil. Ben wel benieuwd welke hij dan wel zou schrijven ...