Eyskens over armoede, ondernemen en innovatie

(...) De armoede in de wereld daalt spectaculair. 20 jaar geleden moest 60% van de wereldbevolking zien toe te komen met 2 dollar per dag of minder, vandaag is dat nog 25%. In dat verband is het niet slecht even stil te staan bij het feit dat in de Europese Unie elke koe dagelijks voor € 2 wordt gesubsidieerd, maar toch... de armoede neemt af. Spijtig genoeg neemt de inkomensongelijkheid toe en dat blijft een probleem: psychologisch, sociaal en etisch. Maar dankzij de daling van de armoede hebben zich de afgelopen 5 jaar -vooral in Azië- meer dan een miljard nieuwe potentiële consumenten op het wereldtoneel aangemeld, die klaar zijn om bepaalde producten te kopen. Het potentieel van de wereldeconomie is kolossaal geworden. Doch deze enorme markt is zeer strijdvaardig en verwacht dan ook aanvallende spelers.

Ik zie dat velen pessimist zijn. Optimisten zijn vaak niet meer dan slecht geïnformeerde pessimisten. Ik ben optimist, noch pessimist. Ook niet over dit land. Ons land. België is een taai land. Het Westerse Thailand. België is ook het Westerse Mesopotamië, een tweestromenland waar zoveel gebeurt tussen Maas en Schelde. Maar het is een goed land. Met enorm veel troeven en veel verbeelding. We hebben de gekende handicaps: loonkosten zijn € 11 miljard per jaar te hoog, vergrijzing, ontgroening, een hoge fiscale druk, een overheid die teveel kost en te omvangrijk is... Onze overheidskosten zijn 5% hoger dan in de ons omringende landen. Daar moeten we aan werken. Toch hebben we nog altijd heel veel kansen. Men kan niet ondernemen zonder risico, maar men kan wel ondernemen zonder kans. En dat moeten we vermijden. Ondernemen zonder kans omdat men onvoldoende dynamisch is, onvoldoende innoveert, onvoldoende geld besteedt aan research & development...en denk niet dat dit enkel geldt voor grote bedrijven. Mijn stad Leuven herbergt vandaag niet minder dan 76 spin-offs, gegroeid vanuit de KUL.

Mijn grootste bekommernis vandaag is niet enkel de 'brain drain' (400.000 Europese kenniswerkers zijn vandaag actief in de VS), maar vooral de 'innovation drain'. Nieuwe bedrijven van bij ons doen prachtige dingen, maar zoeken al snel andere horizonten op: landen als de VS, China, Indië... die blijkbaar veel gastvrijer staan ten opzichte van innovatie dan wij. Dat is een teken van zwakheid en een grote fout die Europa maakt. Toch kunnen en moeten onze mannen en vrouwen deze situatie omkeren. Onlangs las ik een onheilspellend artikel uit 1880 waarin de Verenigde Staten als de 'Nieuwe Wereld' werd voorgesteld: jonge bevolking, immense ruimte,... ze zouden ons onder de voet lopen. Maar het gebeurde niet. Omdat we de complementariteit hebben kunnen ontwikkelen en ten gelde maken. Onze toekomst ligt noch enkel in de concurrentie met landen als Indië en China, noch enkel in de samenwerking met die landen. Onze toekomst ligt in de fusie van beide.

Mark Eyskens op Express.be, 10 april 2007