Elektronisch stemmen in Nederland en België

(...) Uit het rapport van de [Nederlandse] commissie [die de veiligheid van stemmachines onderzocht] bleek dat het systeem inderdaad verre van waterdicht was. Zo werd de gebruikte software niet altijd getest, stond de broncode van de stemsoftware niet ter beschikking van de overheid, waren de eisen aan de fabrikanten veel te abstract geformuleerd en was er geen onafhankelijke controle van de software voorzien. Het Nederlandse systeem vond ook geen genade in de ogen van de Organisatie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa. De OVSE had er vooral moeite mee dat er geen mogelijkheid was om de stemmen te controleren of te hertellen. Bovendien kon je niet nagaan of de gebruikte software wel dezelfde was als de goedgekeurde versie.

Op de meeste van die pijnpunten scoort het Belgische systeem beter. Zo is de gebruikte software altijd te vergelijken met de goedgekeurde versie omdat het goedgekeurde origineel in een kluis bewaard wordt en alleen geopend kan worden in het bijzijn van het college van deskundigen. De uiteindelijke versie van de software wordt ook steevast gecontroleerd door een onafhankelijke instantie. En bovendien is de broncode niet geheim. Op de dag van de verkiezingen wordt ze zelfs ter inzage gepubliceerd op het internet.

Toch is er ook in België verzet tegen het elektronische stemsysteem, met name door de vereniging 'Voor een Ethiek van de VerkiezingsAutomatisering' (VoorEva). De critici in België pleiten vooral voor de noodzaak aan een 'paper trail', een tastbare, papieren afspiegeling van de elektronische stemmen. Zo zou er bij elke stem een ticket geprint kunnen worden om hertelling bij betwisting van het elektronische systeem mogelijk te maken. Een andere optie is een mengeling tussen de traditionele en elektronische stembus. De kiezer stemt daarbij nog steeds met papier en potlood, maar al die stemmen worden elektronisch ingelezen en verwerkt. (...)

Joren Gettemans in Eos, juni 2007