Tony Blair over de media

(...) De media worden - net zoals alles anders - steeds gefragmenteerder en diverser. Ze zijn getransformeerd door de technologie. De belangrijkste nieuwsbulletins van de BBC en de ITN (bekend van onder meer ITV en Channel 4, red.) hadden vroeger een publiek van 8, soms zelfs 10 miljoen mensen. Vandaag bereiken ze gemiddeld de helft. Tegelijkertijd zijn er nieuwsprogramma's die 24 uur per dag de gebeurtenissen volgen terwijl ze zich voltrekken. In 1982 waren er in het Verenigd Koninkrijk drie tv-zenders. Vandaag zijn er honderden. In 1995 hadden bepaalde tv-shows 15 miljoen kijkers. Vandaag heeft bijna niemand meer zo'n groot publiek.

De kranten vechten voor een deel van de krimpende markt. Vele dagbladen kan men nu online lezen, en niet de dag erna. Internetreclame wordt belangrijker dan krantenadvertenties. Er zijn ongeveer 70 miljoen blogs, en elke dag komen er 120.000 nieuwe bij. Vooral jongeren halen hun nieuws steeds minder via de traditionele kanalen. Bovendien worden de communicatievormen vermengd en uitgewisseld. De website is cruciaal voor de moderne BBC. Kranten hebben podcasts en geschreven materiaal op het web. Nieuws wordt steeds meer gratis online te raadplegen. Als we realistisch zijn, dan moeten we zeggen dat die trends alleen maar sterker zullen worden. (...)

Ik ga iets zeggen wat erg weinig mensen in de publieke ruimte zeggen, maar wat absoluut waar is: een enorm groot deel van onze job vandaag - naast de echt belangrijke beslissingen - is omgaan met de media: de schaal van hun bereik, het belang ervan, en de constante hyperactiviteit. Bij momenten zijn ze letterlijk overweldigend. Praat met topmensen in allerlei maatschappelijke domeinen - zakenmensen, in het leger, de openbare diensten, de sport of zelfs liefdadigheids- en vrijwilligersorganisaties en ze zullen je hetzelfde vertellen. Mensen praten er niet over, vooral omdat ze bang zijn. Maar het is waar en zij die al lang genoeg bezig zijn zullen ook zeggen dat het de laatste jaren sterk veranderd is. (...)

Commentaar is een perfect eerbiedwaardig deel van de journalistiek. Maar opinies en feiten moeten wel gescheiden blijven. De waarheid is dat een groot deel van de media het verschil tussen beide niet alleen uitwissen, maar dat ook als de gewoonste zaak ter wereld zien. De metafoor voor dit soort moderne journalistiek is The Independent. Laat me toe om te zeggen dat het een goede, levendige krant is, die absoluut het recht heeft om te drukken wat het wil, hoe het wil, over het Midden-Oosten of gelijk welk ander onderwerp. Maar The Independent is in het leven geroepen als een antigif tegen het idee van de gekleurde journalistiek in plaats van nieuws. Daarom heeft men het ook The Independent genoemd. Maar vandaag is het een 'viewspaper', niet een 'newspaper'.

De slotconclusie van dit alles is dat er vandaag zelden een evenwicht te vinden is in de media. Dingen, mensen, onderwerpen, verhalen: het is allemaal zwart-wit. Het gebruikelijke grijs van het alledaagse leven ontbreekt. 'Goeie dingen, slechte dingen': dat concept is vreemd aan de verslaggeving van vandaag. Het is een triomf of een catastrofe. Een probleem is 'een crisis'. Een tegenslag is een beleid 'aan flarden'. Een kritiek is een 'woeste aanval'. Ngo's en opinieleiders weten dat als ze niet 'over the top' gaan, dat ze er dan beter niet aan beginnen. Praat met gelijk welke dienstverlener en ze zullen je niet zeggen dat ze niet overweg kunnen met de kritiek, maar dat ze volslagen gedemoraliseerd worden door het gebrek aan evenwicht. Wordt het allemaal erger? Opnieuw zou ik willen zeggen: ja. In mijn tien jaar heb ik al deze elementen steeds sneller zien evolueren.

Men dacht vroeger, mezelf incluis, dat er soelaas op komst was. Nieuwe communicatievormen zouden voor nieuwe kanalen zorgen die zouden toelaten om de schrille toon van de traditionele media te vermijden. Maar in feite kunnen de nieuwe vormen nog schadelijker zijn, nog minder evenwichtig en nog meer gefocust op de laatste samenzweringstheorie, hetzelfde vermenigvuldigd met factor vijf. Maar hier ligt ook een kans. Het vertrouwen in journalisten is niet veel groter dan het vertrouwen in de politiek. Maar er is een markt voor ernstig, evenwichtig nieuws, een verlangen naar onpartijdigheid. De manier waarop mensen aan hun nieuws geraken verandert misschien; maar de honger naar nieuws dat echt nieuws is, verandert niet. (...)

Tony Blair in een toespraak op 12 juni 2007 in Londen, gepubliceerd in De Morgen van 13 juni 2007
originele en volledige Engelse versie