Groepsbelang versus algemeen belang

Voortbouwend op zijn nog altijd baanbrekende boek The Logic of Collective Action (1965), ontwikkelt Mancur Olson in The Rise and Decline of Nations een verklaring waarom in bepaalde landen de economische groei stilvalt (of bijna halt houdt) en in andere niet. De ondertitel wijst aan in welke richting die verklaring gaat: Economische groei, stagflatie en sociale rigiditeiten . Binnen democratieën die over langere periodes gespaard blijven van ernstige schokken (zoals oorlogen, bezettingen of diepgaande politieke omwentelingen) verwerven georganiseerde belangengroepen steeds meer macht en invloed.

Omdat zij vooral oog hebben voor het welzijn van de eigen leden, beklemtonen die actiegroepen een herverdeling in de richting van de eigen groep. Maatregelen en ingrepen die het algemeen belang dienen, krijgen minder aandacht en steun vermits, per definitie, zulke maatregelen aan het geheel van de maatschappij ten goede komen en de eigen groep dus maar een klein gedeelte van het voordeel kan binnenrijven.

De macht van én doortastendheid waarmee die belangengroepen optreden, neemt in de tijd toe. Het gevolg is steeds meer herverdeling en alsmaar minder aandacht voor het algemeen belang. De economische groei valt daardoor geleidelijk stil. Alleen diepgaande schokken kunnen deze negatieve dynamiek doorbreken.

De theorie van Olson legt vrij behoorlijk het economische mirakel van Japan en West-Duitsland na de Tweede Wereldoorlog uit. De malaise in het naoorlogse Engeland en de wederopstanding van dit land na de Thatcherrevolutie passen ook in dat kader, net als het ontwaken van de reuzen China en India. (...) De theorie van Mancur Olson leert dat die ingrepen er meestal pas komen nadat de betrokken maatschappij een stevige schok ondergaat. Daarom alleen al is een diepgaande institutionele ingreep in ons land méér dan wenselijk.

Johan Van Overtveldt in Trends, 21 juni 2007

Reacties

#43317

A.Rouet

 

De welvaart en het welzijn in de Scandinavische landen staan dan weer haaks op deze theorie. Van armoede van de 'onderlaag' zoals in Engeland na de Thatcherrevolutie valt er nauwelijks iets te bespeuren.
Leve de vrijheid van vereniging!

#43319

Thomas

 

@A. Rouet

Scandinvië ligt perfect in lijn met deze theorie :
- Zweden ligt achter op België
- Noorwegen ligt voor : olie. Even (ir-)relevant als Luxemburg.
- Finland ligt in dezelfde lijn
- Denemarken : daar draait alles redelijk goed, maar dat is absoluut niet het door u gedroomde voorbeeld, integendeel.

Bovendien allemaal kleine economietjes, zoals Ierland en Zwitserland.
Vergeet ook niet dat Zweden er sinds de socialistische "revolutie" zwaar op achteruit gegaan is tov haar concurrenten. Het is een schoolvoorbeeld van wat er misgaat als socialisten een economie gaan "hervormen", in tegenstelling tot bvb UK, Ierland, Australië, China, ...

Als je spreekt over de scandinavische landen uit de jaren 80 heb je gelijk, maar loop je wel achter de feiten aan. En dat klopt dan ook perfect met de stelling van het boek.

De klassieker over de "onderlaag" in Engeland : het is een hoax, net zoals de hoax over de "25% armen in de USA". Neem er gewoon even de cijfers bij wil je. Het UK is van ver gekomen en is sinds kort Frankrijk voorbijgestoken (koopkracht per inwoner); ook Duitsland is niet meer veraf (volgens de verwachtingen van economische groei dit jaar voorbijgestoken). De verdeling van de welvaart is amper verschillend van die in FRA of DUI, omdat de mensen die daar uitkeringen krijgen, beter af zijn in de UK : daar hebben ze een job. Vergelijk ook even met de USA om het gigantische verschil in welvaart en de noodzaak tot actie te begrijpen : een Europeaan heeft gemiddeld 40% minder koopkracht dan een gemiddelde Amerikaan. In ALLE inkomenspercentielen is er trouwens een achterstand tov de USA !

Uiteindelijk is het allemaal zo eenvoudig: politici en linkse betweters, bemoei u gewoon niet met de economie; of nog : schoenmaker, blijf bij uw leest. Als je welvaart wil creëeren, moet je jobs creëeren, en dat wil zeggen voor niet-politici : ondernemen; voor politici : de ondernemers niet hinderen. Het recept is zo eenvoudig dat het overal wordt toegepast, alleen onze die hard linkse oude-Europeanen moeten er nog steeds een "maar" bij plaatsen. En dan verbaasdheid veinzen over delocalisatie en jobverlies...

#43328

Outlaw Mike

 

"De welvaart en het welzijn in de Scandinavische landen staan dan weer haaks op deze theorie."

Nonsens. Zweden heeft een verdoke, maar werkelijke werkloosheid van 20%. Noorwegen is OK, maar telt niet mee in dat plaatje omdat het profiteert van olie-inkomsten, die o.a. de vorige premier Magnevik (?) in staat stelden een enorme pensioenpot aan te leggen. Welk Europees land kan dat zeggen?

Thomas, ik moet denken aan een uitspraak van Dirk Vander Maelen van vlak voor de verkiezingen. Die had het o.a. over Ierland en hoe (o.a.) de drastische verlaging van de vennootschapsbelasting de economie had aangezwengeld. het precieze citaat herinner ik me niet, maar wel hoe Van Der Maelen zijn eigen expose over de verlaging van de Ierse belastingen besloot: "Dat willen we dus niet".

Ha nee, mr. Van Der Maelen? WAAROM precies willen we 'dat' niet? Als een dergelijke aanpak ontegensprekelijk jobs creeert en het algemeen welzijn bevordert, wie zou dan tegen kunnen zijn???

Ach, die sossen toch. Heel gevaarlijke mensen eigenlijk. Geloven zo graag dat na ca. 120 - 130 miljoen doden agv het internationale socialisme in al zijn vormen de maatschappij nog altijd 'maakbaar' is. Als dat stomme klootjesvolk dat nu toch eens wilde begrijpen en meewerken zie!

#43329

kurt

 

Algemeen belang? Wa is da nu weer. Individueel belang alla. Je zou beter pluralisme proberen af te zetten tegenover individuele vrijheid, en niet tegenover zoiets vaags als 'algemeen belang'.

#43333

traveller

 

Vergeet niet dat de zweedse economie gesteund was en is op:
-grondstoffen: hout en staal
-oud en nieuw protectionisme: probeer eens een regeringscontract in Zweden te krijgen, de specificaties van het lastenboek zijn volledig op maat van 1 zweeds groot bedrijf, je kunt het dus geen echt,europees strafbaar protectionisme noemen, maar het is het wel.
-nationalisme: als er een zweeds product bestaat krijg je het buitenlands equivalent niet verkocht.

#43340

Questing Beast

 

"Leve de vrijheid van vereniging". Ik zou zeggen: uiteraard. En ik wil er meteen aan toevoegen: "Leve de vrijheid om niet tot een vereninging te moeten behoren als men dat niet wil". Maar dat is wel een ander paar mouwen, nietwaar?

#43344

sankulot

 

De Thatcherrevolutie [sic] past toch net niet in dat kader ? Een vreedzame, constitutionele overgang in 1979 van Lab. naar Tories, tweemaal door niet-betwiste verkiezingen (83? en 88? en eig. ook 92) bevestigd kan je toch bezwaarlijk "diepgaande politieke omwentelingen" noemen ?
Olson schrijft zeer deterministisch over gans het proces en Thatcher heeft net aangetoond dat daar wel met redelijk succes kan tegen ingegaan worden; Olson's 1965 is dan ook bijna louter beschrijvend; ik herinner mij bvb. ook dat hij het had over een meerderheid die vrede wil (1965) maar misschien niet opkan tegen een goed georganiseerde minderheid die baat heeft bij oorlog ...dank maar niet dat het hem in de eerste plaats om wat union-bashing te doen was ....

#43345

A.Rouet

 

Omdat ik mij bij het brengen van Scandinavische welvaartcijfers al snel zal moeten verantwoorden voor de doden onder Stalin, Mao en Pol Pot, laat ik maar liever anderen aan het woord. Van een onverdachte bron kan je vernemen wat de gemeenschappelijke troeven van de Nordics zijn.
http://www.voka.be/innovere...

Mag ik nog een bron aanhalen, nml. mijn echtgenote?!

Haar barometer voor welvaart is.........het schoeisel en de tanden van de mensen.....tja, ieder zijn waarheid.
Wel, aldus mijn allerliefste, het is opvallend 'hoe slecht' Engelsen geschoeid zijn, idem dito wat hun tandverzorging betreft. Wie ben ik om haar tegen te spreken?

#43346

A.Rouet

 

voka : Het Scandinavische Model 21 mei 07

#43349

Peter Van de Ven

 

-->"De theorie van Mancur Olson leert dat die ingrepen er meestal pas komen nadat de betrokken maatschappij een stevige schok ondergaat. Daarom alleen al is een diepgaande institutionele ingreep in ons land méér dan wenselijk."

OK: We gaan alles herfederaliseren, dat is een institutinele hervorming, en dan nog eentje die velen zal schokken. En dat zal zeker en grote verbetering zijn.

Weer een knal van een LF "van over het veld"

Een schok brengt verbetering.
Een botsing van een auto tegen een boom geeft een schok. Besluit: als alle Vlaams-nationalisten tegen een boom rijden, zal het veel beter gaan met ons land.

#43352

raf

 

'Besluit: als alle Vlaams-nationalisten tegen een boom rijden, zal het veel beter gaan met ons land.'

...zegt een zelfverklaarde humanist die iedereen rond de oren slaat met de UVRM. Of is dat een nieuwe deugd, mensen dood wensen?

#43354

Questing Beast

 

Neen, zijn zogenaamde ironische illustratie van een LF rammelt gewoon aan alle kanten. Logica zal dus wel niet zo duidelijk uitgelegd zijn op wikipedia.
"een schok brengt verbetering" foute premisse in deze context, maar soit tot daar nog aan toe. Echter: "als alle Vlaamsnationalisten tegen een boom rijden..." foute conclusie uit "een botsing van een auto tegen een boom...". Nog eens grondig googelen en opnieuw proberen zou ik zo zeggen.

#43366

Thomas

 

@Outlaw Mike

Ierland is idd een prachtig voorbeeld. Heel Europa eigenlijk, je kan er gewoon niet naast kijken : deze "theorie" is wat iedereen, ook elke socialist, inmiddels al decennia weet.

Nu alleen nog wachten tot onze linkse kleuters toegeven dat ze fout waren, en ons decennia achterstand hebben opgeleverd tov de USA. Want ook dat is een teken van volwassenheid : durven toegeven dat je fout was. Zou dat teveel gevraagd zijn ?

#43367

Filip

 

@ A. Rouet: uw echtgenote heeft dat nog niet zo slecht gezien. Als ik je hier nu nog eens betrap op VS-bashing kan ik haar hulp inroepen, want als er nu één land is waar belang wordt gehecht aan een gaaf gebit is het toch wel de VS. De Californische glimlach is niet voor niets wereldberoemd.

#43368

Elhaz

 

A.Rouet: Wat schoenen betreft heeft uw vrouw ongelijk. In Ecuador bv is het ongehoord versleten schoenen aan te hebben. Zo zal zelfs iemand van de lagere klasse enkel piekfijn geschoeid de straat opgaan . Tenminste, dat geldt voor niet-indianen want indianen lopen er meestal met rubberen laarzen.
Ik denk dat die dingen gewoonweg cultureel bepaald zijn. Ik ben altijd verrast te zien hoe verzorgd Italianen er bijlopen. Sommigen wonen in een onverzorgd, vervallen huis maar zien er uit alsof ze net van de catwalk gestapt zijn.
De meeste Britten daarentegen lopen er nogal gewoontjes bij vind ik. Britten winkelen blijkbaar graag in grote ketens voor hun kleding en hechten daar minder belang aan.

#43369

A.Rouet

 

@ Filip

Mijn echtgenote laat weten dat ze iets te weinig in Inglewood, East LA, of Hawthorne komt om the weten hoe de gebitten er in Los Angeles aan toe zijn .
Ze kijkt wel nu en dan Baywatch, maar zoals zoveel in Amerikaanse tv-programma's zijn de borsten, haren en tanden er meestal fake. Perception is reality, en daar trappen er heel wat in. Misschien ben jij een beetje Borat?

Vraag eens aan je tandarts wat een jaartje 'orthodontie' kost in de US, en bij ons?

#43371

Benny Marcelo

 

"Wie ben ik om haar tegen te spreken?"
Als we het dan toch over schoeisel hebben zou ik denken dat gij gewoon onder de sloef ligt.
Tijdens het journaal van 13h deze middag zag ik een reporter(-ster in feite) met fameus lelijke tanden.
Volgens de theorie van mevrouw Rouet leven de BRT-medewerkers dus onder de welvaartnorm.
Gelukkig heb ik haar (die journaliste) schoeisel niet gezien.

#43374

A.Rouet

 

@Marcelo

Op reis bekijkt mijn vrouwtje eerst honderden 'locals' alvorens te vergelijken met wat ze bij ons ziet. Besluiten trekken op basis van 1 voorbeeld is niet aan haar besteed. Jouw aantal spelfouten zal ze andere drukkers niet aanrekenen, laat staan dat het haar verleidt tot het doen van uitspraken over Vlaamse drukkers.

De vitrines van beenhouwerijen is nog zo'n barometer voor haar. De uitspraak 'charcuterie kennen ze niet in Engeland' laat ik totaal voor haar rekening.

#43376

Filip

 

@ A. Rouet:
"Mijn echtgenote laat weten dat ze iets te weinig in Inglewood, East LA, of Hawthorne komt om the weten hoe de gebitten er in Los Angeles aan toe zijn ."

In Watts daarentegen?

"Vraag eens aan je tandarts wat een jaartje 'orthodontie' kost in de US, en bij ons?"

Dus moeten ze daar wel heel welvarend zijn om aan zo'n mooi gebit te komen?

#43384

Cogito

 

Het groepsbelang van tandartsen zal wel willen vooruitschuiven dat het aantal witte tanden een graadmeter van welvaart is. Van hùn welvaart welteverstaan, mede aangezwengeld door verplichte tandverzorgingstrajecten voor iedere burger, betaald met drie keer te veel belastinggeld en dus niet goedkoper dan in de States, maar duurder. Het "algemeen belang" is dan, zoals meestal, niet meer dan een verzameling statistieken (bijvoorbeeld "aantal witte tanden") waarmee politiekers zwaaiend kunnen pronken en waaraan het individu t-o-t-a-a-l ondergeschikt is.

#43385

Cogito

 

Effe meegeven dat je aan die Gravatar site totaal niets meer hebt. Wat meteen de reden is dat we hier allemaal met een radiotelescoopje staan. Spijtig, want het was leuk.