De ongemakkelijke waarheid over België

(...) België is ontstaan als een reactionaire, restauratieve staat. België is een creatie van het jonge British Empire, dat hier de eerste ideologische afzetmarkt vond voor zijn vrijhandelspolitiek. Een Franse balling als Baudelaire was blij dat hij in Brussel een onderkomen vond, maar walgde tegelijk van de onmenselijke samenleving die hij er aantrof. België paste perfect in de restauratiepolitiek die het Verenigd Koninkrijk voerde ten overstaan van de Franse verlichtingsidealen - een reactionaire houding die de Britten tot op vandaag volhouden, ten overstaan van het ideaal van een federaal Europa.

Historisch heeft België zich ontwikkeld als een antirepubliek. Notoire verdedigers van de Belgische monarchie herhalen graag dat België een republikeinse monarchie is. Maar België heeft niets 'republikeins': niet de naam of voornaam, niet het verleden, niet de instellingen, niet de mentaliteit. Royalisten beweren dat in dit land de monarchie geen politieke macht heeft. Tegelijk krijgen stichtingen vernoemd naar overleden vorsten en nog levende prinsen alle denkbare fondsen te hunner beschikking om ongevraagd en ongecontroleerd hun ideeën onder de bevolking te verspreiden. Die machtspolitiek dringt vandaag tot alle geledingen van de maatschappij door, de pers inbegrepen. Er gaat haast geen week voorbij, of een of andere reportage op de openbare radio of tv is 'gesponsord' door de Koning Boudewijn Stichting. Royale advertenties. (...)

In werkelijkheid is het Belgische federalisme een mislukking. (...) België moet ook ophouden zich te spiegelen aan een 'Europees federalisme'. De politieke drijfveer van het Europese federalisme is zo goed als afwezig in de historische praktijk van de Belgische machtsuitoefening. Zelfs het falen van de Europese federale gedachte, op aansturen van de Britten, biedt geen grond van gelijkenis met het mislukken van het Belgisch federalisme. Als men kijkt naar het gedrag van de Franstaligen in de Raad van Europa en naar de manier waarop zij de aanwezigheid van de Europese instellingen in Brussel politiek uitbuiten, is het duidelijk dat zij 'Europa' gebruiken om het federalisme in eigen land te fnuiken. (...)

Prof. Peter De Graeve in De Tijd, 12 juli 2007