VRM: VRT was niet objectief en pluralistisch

Met een aangetekende brief van 21 mei 2007 dient de heer Frank Vanhecke, lijsttrekker voor de Senaat van de politieke partij Vlaams Belang (...) een klacht in tegen de openbare televisieomroep NV VRT (...). De klacht heeft betrekking op het, volgens de klager, onwettig en discriminerend weren van één van de vier lijsttrekkers van de Senaat, lid van één van de vier grootste Vlaamse partijen, uit twee televisiedebatten op 20 mei en 3 juni 2007 waarop lijsttrekkers voor de nationale kieskring van de Senaat zijn uitgenodigd. (...)

Luidens artikel 6, § 2, van het Mediadecreet heeft de VRT als openbare omroep de opdracht om in al zijn programma’s te streven naar een zo groot mogelijke kwaliteit, professionaliteit, creativiteit en originaliteit, zodat de programma’s tot de verdere ontwikkeling van de identiteit en de diversiteit van de Vlaamse cultuur en van een democratische en verdraagzame samenleving en via de programma’s, bijdragen tot een onafhankelijke, objectieve en pluralistische opinievorming in Vlaanderen. Hij moet luidens diezelfde bepaling streven naar een leidinggevende rol op het gebied van informatie en cultuur. Hij moet er ook voor zorgen de geloofwaardigheid van de openbare omroep veilig te stellen. Wanneer voor een publiek debat beroep wordt gedaan op politieke mandatarissen beschikt de VRT over een ruime vrijheid bij de selectie van de uitgenodigde gasten, hetzij in functie van hun verantwoordelijkheden of van hun persoonlijkheid, hetzij als vertegenwoordiger van een politieke strekking. Die laatste vrijheid is evenwel in het licht van het verbod van discriminatie en de plicht van onpartijdigheid niet onbegrensd. De selectie die wordt gemaakt, moet op een redelijke en objectieve manier journalistiek en inhoudelijk kunnen worden verantwoord in functie van het gekozen onderwerp. (...)

De Kamer voor onpartijdigheid en bescherming van minderjarigen stelt vast dat de VRT in zijn brief van 11 juni 2007 zelf aanvoert dat de betwiste uitzendingen debatten betroffen “tussen de Vlaamse kandidaat premiers” en dat hij zich hiervoor heeft laten leiden door andere media waarin is “aangenomen dat er drie Vlaamse kandidaten zijn voor het premierschap”. Zonder afbreuk te doen aan artikel 7 van het Mediadecreet, luidens welk de VRT autonoom zijn programma-aanbod en uitzendschema vaststelt, blijft voor de VRT toch te verplichting bestaan, de verplichtingen opgelegd in artikel 111bis van het Mediadecreet na te komen op een wijze die in overeenstemming is met voornoemd artikel 6, § 2. De openbare omroep moet bijgevolg ook afstand kunnen nemen van wat door andere media gebeurlijk wordt aangevoerd en dat bij het overnemen ervan, zijn eigen geloofwaardigheid en zijn roeping om tot een onafhankelijke, objectieve en pluralistische opinievorming in Vlaanderen bij te dragen, in het gedrang kan brengen.

De vrijheid geboden door artikel 7 van het Mediadecreet, staat er bijgevolg niet aan in de weg dat, in het bijzonder in een verkiezingsperiode, zulks voor de openbare omroep geenszins een vrijbrief kan betekenen om bij het informeren van het publiek via intense aankondigingen en bij het rechtstreeks uitzenden van televisiedebatten, aan dat publiek een dergelijke invulling aan het begrip verkiezingen te verschaffen waardoor de aard zelf van de verkiezingen wordt gedenatureerd en waardoor bij het publiek de indruk kan gewekt worden dat verkiezingen volkomen gepersonaliseerd zijn. In het federale België worden immers geen premiers verkozen, doch wel de vertegenwoordigers van de burgers in de Kamer van Volksvertegenwoordigers en in de Senaat.

Doordat de VRT twee televisiedebatten heeft georganiseerd tussen uitsluitend zogenaamde, door andere media, gedoodverfde kandidaat premiers, waarin méér dan een indruk is verwekt dat de inzet van de verkiezingen niet was: de democratische verkiezing van de vertegenwoordigers van de burgers in de Kamer van Volksvertegenwoordigers en in de Senaat, doch een ‘kanseliersverkiezing’, heeft de VRT een niet objectief en derhalve een niet redelijk verantwoord onderscheid gecreëerd voor een gelijke categorie van personen. De gelijke categorie van personen zijn in deze de kandidaten lijsttrekkers van de Senaat. Slechts drie ervan, die als kandidaat premiers zijn opgevoerd, zijn in de kwestieuze debatten aan bod kunnen komen. Zulks doet overigens niets af aan de vaststelling dat de klager bij andere debatten wel aan bod is gekomen, weze het meestal met andere kandidaten die niet als kandidaat lijsttrekker voor de Senaat opkwamen. Het door de VRT aangegeven criterium om dit onderscheid te rechtvaardigen is in dit specifieke geval geen objectief en redelijk verantwoord criterium en stemt niet overeen met de aan de VRT opgedragen vereiste zorg voor een objectieve en pluralistische opinievorming.

De VRT heeft aldus de verplichtingen van niet-discriminatie en van politieke en ideologische onpartijdigheid, voortvloeiend uit artikel 111bis van het Mediadecreet, niet nagekomen. De kamer voor onpartijdigheid en bescherming van minderjarigen is van oordeel dat een enkele waarschuwing volstaat om de voornoemde miskenning te sanctioneren.

OM DEZE REDENEN, DE VLAAMSE REGULATOR VOOR DE MEDIA
Verklaart de klacht van de heer Frank Vanhecke ontvankelijk en gegrond. Legt aan NV VRT de in artikel 176bis, § 1, van het Mediadecreet bepaalde sanctie van waarschuwing op.
Aldus uitgesproken te Brussel, op 26 juni 2007.

Beslissing van de Vlaamse Regulator voor de Media, 26 juni 2007