Vrije meningsuiting in Nederland (2)

Het extreemlinkse kamp is van oudsher goed vertegenwoordigd op internet. Daar is dan ook minder sprake van een stijging van het aantal sites, zoals bij rechts/extreemrechts. Het gaat bij extreemlinks om sites van autonomen en activisten die zich richten op dierenrechten, kraken, vluchtelingenbelangen en antifascistische acties. Voorbeelden zijn www.stopdierproeven.org, www.sjakoo.nl, www.d4net.nl en www.fabel.nl.

Bij moslimsites is sinds 9/11 wel een groei zichtbaar, zowel bij de gematigde als de radicale sites. Moderatoren van brede, en gematigde sites als www.maroc.nl en marokko.nl proberen oproepen tot geweld te weren. Toch zijn ook radicale moslims nog op deze sites actief. Fundamentalistische centra als de As-Soennah moskee in Den Haag waken er ook voor om openlijk te spreken over de jihad.

Op de site www.yaqeen.com is veel aandacht voor de politieke actualiteit rond moslims, zoals de affaire-Ehsan Jami. Websites die openlijk de jihad prediken, zoals As-Siraat al-Mustiqeem (www.freewebs.com/assiraatalmustaqeem) lijken vooral individuele initiatieven. Op het forum http://forums.thabaat.net (332 leden) is de discussie levendig. (...)

De Tweede Kamer vroeg vorig jaar of justitie steviger wilde optreden tegen internetdiscriminatie. Daaronder vallen haat zaaien en discriminatie naar ras, sekse en geloof. Sindsdien zijn drie extreemrechtse gabbers in Middelburg veroordeeld voor teksten als "oprotten die kankerbuitenlanders" in een msn-groep. In Zeeland en Utrecht volgden huiszoekingen bij de moderators van de Nederlandse sectie van Stormfront.org, een internationaal extreemrechts forum.

In april is een antisemitische poster opgepakt die onder de naam "Joshadam" op het extreemrechtse forum Polinco.net actief was. Sindsdien is ook dat forum dicht. Deze maand werd bekend dat de moderator van nationalealliantie.com is aangehouden. Ook die site is uit de lucht. En dan loopt nog een strafonderzoek tegen holland-hardcore.com, het grootste extreemrechtse forum van Nederland met tienduizend deelnemers. (...)

Deze krant inventariseerde en vergeleek rechtse en in taalgebruik radicalere extreemrechtse sites, en 'vrijsprekers'; sites die de libertaire gedachte uitdragen. De krant spoorde 150 sites op die de afgelopen tien jaar kwamen en gingen. Daarvoor werd het internetarchief Way Back Machine gebruikt, dat 85 miljard internetpagina's vanaf 1996 bevat. De inventarisatie laat zien dat zowel het aantal rechtse als extreemrechtse sites groeide na de aanslagen van 11 september 2001, de opkomst van Pim Fortuyn, de politieke moorden in 2002 en 2004, en de opkomst van Geert Wilders vanaf eind 2004.

De groei was explosief. Vóór 9/11 waren er vijf rechtse sites, vier extreemrechtse-, drie vrijspreker-, twee moslimkritische- en één neonazi-site. Daarna kwamen er jaarlijks tientallen bij. Hoogtepunt was 2003, met elf rechtse-, negen extreemrechtse-, negen anti-moslim- en twee neonazi-sites. Van de onderzochte sites is inmiddels bijna de helft opgeheven, mogelijk omdat het actueel houden (vaak eenmanswerk) te tijdrovend is. Vijf van de negen sites over Pim Fortuyn verdwenen binnen twee jaar na de moord op hem.

De inventarisatie maakt ook duidelijk dat de verschillen tussen rechtse en extreemrechtse sites kleiner zijn geworden. Op beide worden nu extreme uitspraken gedaan over moslims, de multiculturele samenleving ('multikul') en de "linkse kerk", kortschrift voor linkse partijen en de "hoernalisten" van gevestigde media. Zo bevatte het forum van de rechtse site pim-fortuyn.nl extreme uitingen. De beheerder voorkwam vervolging door ze te verwijderen.

De standpunten gaan vaak samen met woede over de "klimaatfabels" van Al Gore, snelheids- en rookbeperkingen en "de euroleugen". Internet lijkt daarmee de weerslag van de maatschappelijke verharding in Nederland. Maar het is mogelijk óók een aanjager ervan, vooral vanwege de anonimiteit. Op de meeste forumsites wordt anoniem beschuldigd, gescholden, beledigd en belachelijk gemaakt. Deelnemers aan fora, van gematigd rechts tot extreemrechts, gebruiken vrijwel nooit hun naam. Ze heten "darmblaffer" of "viking". Ook initiatiefnemers van de meeste sites schuilen in de anonimiteit. Hoe extremer, hoe vaker valse gegevens worden gebruikt bij de registratie van domeinnamen. Zo richtte "Jozef Stalin" in 2004 de site Dutch Disease Report op en woont de initiatiefnemer van nationaalcollectief.org in "Graskamperveen te Dietschland".

Extreme sites gebruiken als internet-oprit vaak providers in de Verenigde Staten, Letland of India, waar eigenaren en gebruikers beter zijn afgeschermd dan in Nederland. Amerikaanse providers garanderen anonimiteit. Juist die anonimiteit leidt er toe dat het er steeds harder aan toegaat. De tijd dat Kamerlid Janmaat (Centrumpartij) veroordeeld werd omdat hij zei dat Nederland vol was, is voorbij. (...)

Sinds enkele maanden treedt telegraaf.nl op. Er zijn meer moderators en er wordt minder geaccepteerd. Van Tamelen vindt geenstijl.nl "een groot probleem". "Die site weigert gehoor te geven aan onze verzoeken tot verwijdering. In plaats daarvan maken ze ons belachelijk." Tegen geenstijl.nl liggen aangiften bij justitie. Juist deze week kondigde de site aan iets te willen doen tegen "het gekudt van een klein groepje". Ook voor de website van NRC Handelsblad worden ook regelmatig extreme reacties aangeboden.

Vergelijking van de onderzochte sites laat zien dat ze allemaal (vrijsprekers tot fascisten) weinig tot niets op hebben met moslims en "de linkse kerk". Maar er zijn ook verschillen. Neonazistische en fascistische internetsites onderscheiden zich door hun jodenhaat en sluiten daarmee aan bij radicale moslimsites. Het boek Mein Kampf kan bijvoorbeeld gedownload worden bij radioislam.org. In twaalf talen. De Nederlandse vertaling is nog van NSB-uitgeverij De Amsterdamse Keurkamer. (...)

NRC Handelsblad, 25 augustus 2007 (1, 2)