Centrale banken, perceptie en de aard van de mens

Jon Stewart: Veel mensen zijn vrijemarkt-kapitalisten en ze spreken altijd over het vrijemarkt-kapitalisme. Dat is onze economische theorie. Waarom hebben we dan een Federal Reserve? Zou de markt de intrestvoeten niet bepalen? Waarom hebben we iemand nodig die de intrestvoeten aanpast, als we een vrijemartkeconomie zijn?

Alan Greenspan: U werpt een zeer fundamentele vraag op. (...) Toen we in de negentiende eeuw nog de goudstandaard hadden, hadden we geen centrale bank nodig. Al die automatismen gebeurden omdat mensen goud kochten of verkochten, en de markten deden wat de Fed nu doet. Maar, tegen 1930 vond bijna iedereen in de wereld dat de goudstandaard de economie wurgde, en de goudstandaard werd overal ter wereld opgegeven. Maar je hebt iemand, of een mechanisme, nodig om te bepalen hoeveel geld er in omloop is. Denk eraan, de geldhoeveelheid staat in verband met de hoeveelheid inflatie in een economie. (...) Hoe meer geld je hebt in verhouding tot de hoeveelheid goederen, hoe meer inflatie je hebt, en dat is niet goed.

Jon Stewart: Dus leven we niet in een vrijemarkteconomie? Is er geen onzichtbare, welwillende hand die ons raakt?

Alan Greenspan: Je hebt absoluut gelijk, voor zover er een een centrale bank bestaat die de geldhoeveelheid in het systeem bepaalt. Dat is geen vrije markt, de meeste mensen noemen het 'regulering'.

Jon Stewart: Als jullie de intrestvoeten verlagen en het geld naar de beurs jagen, dan (...) bevoordelen jullie de beleggers met aandelen en straffen jullie de beleggers met spaarboekjes?

Alan Greenspan: Dat is hoe het overkomt, maar dat is niet de bedoeling. (...)

Jon Stewart: Leg dat eens uit, want ik heb de indruk dat we investeringen belonen, maar dat we werk niet belonen. (...)

Alan Greenspan: Ik denk dat je beter mijn boek opnieuw leest. (...) Wat een gezond geldsysteem doet, is het stabiliseren van alle elementen die er deel van uitmaken, en de onzekerheid verminderen. Wat alle mensen doen als ze geconfronteerd worden met onzekerheid, is zich terugtrekken, ontkoppelen, gas terugnemen. Dat betekent dat de economische activiteit, die op mensen gebaseerd is, recht naar beneden gaat.

Jon Stewart: Dus draait het allemaal om perceptie? Het gaat erom de mensen te laten geloven dat het systeem gezond is? Als de beurs hoog staat, hebben de mensen vertrouwen en geven ze veel geld uit? En als de beurs daalt, hebben ze minder vertrouwen?

Alan Greenspan: Wel, ik denk dat je moet erkennen dat er bepaalde aspecten zijn in de aard van de mens die in de richting gaan van wat je aangeeft. Het probleem is: af en toe worden we allemaal wat euforisch, tot op het punt dat we er van uitgaan dat alles fantastisch is en dat er nooit nog problemen zullen zijn. En dan begint het te dagen: nee...

Jon Stewart: Dan gaat het de andere richting uit: grote angst...

Alan Greenspan: Exact. Weet je, ik zei onlangs tegen mijn collega's: ik ben bezig geweest met die grote wiskundige modellen die de economie moeten voorspellen... (...) Als ik een manier zou kunnen vinden om te ontdekken of mensen angstig of euforisch zijn, en als ik een manier had om te ontdekken welke van de twee doorwerken, dan zou ik de economie beter kunnen voorspellen dan elke andere manier die ik ken. Het probleem is dat we dat niet kunnen uitzoeken. Ik zit al meer dan 50 jaar in de voorspellingsbusiness, en (...) voorspellingen zijn niet beter dan vijftig jaar geleden. De reden is dat de menselijke natuur niet veranderd is. We kunnen onszelf niet verbeteren.

Alan Greenspan, geïnterviewd door Jon Stewart in The Daily Show op Comedy Central , 18 september 2007 [via]