Grenswetenschap of pseudowetenschap?

Een zeer recent geval van grenswetenschap is het werk van de Britse gerontoloog Aubrey de Grey, die werkt aan weefselherstellende technieken die het lichaam zouden kunnen verjongen en die een leven in theorie onbeperkt zouden kunnen verlengen. Volgens De Grey is ouder worden een stoornis als een andere en dus te genezen of te herstellen. Om dat te bereiken, heeft hij zeven weefselbeschadigende factoren gedefinieerd die moeten worden aangepakt.

In 2005 werd in Technology Review, een wetenschappelijk tijdschrift uitgegeven door het gereputeerde Massachusets Institute of Technology (MIT), een aanval geopend op De Grey. De man werd afgeschilderd als een "computerassistent" en een "smurf die te veel bier drinkt". Die persoonlijke aanval leidde tot een controverse die het tijdschrift ertoe dwong 20.000 dollar uit te loven voor wie de theorieën van De Grey kon doorprikken en aantonen dat ze 'zo verkeerd zijn dat ze geen wetenschappelijk debat waard zijn'. Een jury van eminente gerontologen werd samengesteld om de inzendingen te beoordelen. Geen enkele kritiek op De Grey slaagde er echter in om zijn uitgangspunten wetenschappelijk onderuit te halen, besloot de jury. (...) Jason Pontin, de uitgever van het tijdschrift, moest toegeven dat we 'met enige goede wil zouden kunnen zeggen dat de theorieën van De Grey zich op dit moment in de wachtkamer van de wetenschap bevinden waar ze wachten op onafhankelijke bevestiging (die er misschien nooit zal komen)....

Eos, juni 2008



Reacties

#64317

traveller

 

Werkt het?
Als het werkt moet je het toepassen.
Is het wetenschap? Onbelangrijk.

#64336

EricJans

 

De wachtkamer van de wetenschap...
U kent die van die waarzegster die op haar voordeur een briefje had nagelaten: 'dagje gesloten wegens onvoorziene omstandigheden'.

#64338

Leo Norekens

 

@Traveller: Jouw reactie doet mij (glimlachend) terugdenken aan een Amerikaanse kennis die bij leven een pionier was op het vlak van sportfysiologie. "What works is real" was zijn devies... Waarmee hij bedoelde : de vraag of er een wetenschappelijke verklaring bestaat voor het effect van een bepaalde (be)handeling is voor de praktijk oneindig ondergeschikt aan het (al dan niet) bestaan van het effect zelf.

#64342

LVB

 

Zo'n visie als "het werkt, dus stel geen verdere vragen" heeft natuurlijk ook zijn beperkingen.

De Chinezen gebruikten het kompas en het buskruit, al lang voor dat in het Westen gebeurde. Ze begrepen niet *waarom* die dingen werkten, maar het werkte en dus gebruikten ze het.

Enkel in het Westen waren er rare kwieten die moeilijk deden: jaja, het werkt, maar *waarom* werkt het zo? Wat zijn de onderliggende natuurwetten? Dank zij deze rare kwieten konden de onderliggende processen en krachten doorgrond worden, en konden toepassingen ontwikkeld worden die veel nauwkeuriger werkten. Zonder die rare kwieten zouden we vandaag nog niet weten dat een kompas niet naar de noordpool wijst, maar naar een punt ergens in het noorden van Canada. En zonder die rare kwieten zou er, verder bouwend op de explosieve kracht van buskruit, nooit dynamiet en andere explosieven zijn uitgevonden.

Overigens is het soms nodig om te weten *waarom* iets werkt, vooraleer ondubbelzinnig te kunnen vaststellen *dat* het werkt, en dat het effect niet aan perifere factoren te wijten is. Homeopoaten en hun patiënten beweren stellig dat homeopatie werkt. Een bevredigende en falsifieerbare verklaring *waarom* het zou werken, is er tot nu toe nooit gekomen. Evenmin hebben dubbelblindtesten wetenschappelijk aangetoond *dat* het werkt.

#64346

traveller

 

@ luc

Je hebt natuurlijk gelijk, maar ik sluit dat vanzelfsprekend niet uit, ik ben alleen niet geïntresseerd in de naam die men aan het beest geeft. Het zal niet werken als de onderliggende theorie verkeerd is.
De "heilige" wetenschap en wetenschappers zijn niet de tienduizenden meelopers met de ronkende titels maar de zeer weinige echte vorsers die geen tijd hebben om op televisie te komen.
De "klimaatwetenschappers" van vandaag zijn er het beste voorbeeld van.

#64348

Leo Norekens

 

Luc, de visie die ik hier verwoordde is niet "het werkt, dus stel geen verdere vragen".
Het is gewoon een pragmatische benadering van nieuwe kennis. Natuurlijk moet je blijven vragen stellen, maar als al duidelijk is dàt iets werkt, is het niet nodig om op de verklaring te wachten vóór je het gaat toepassen. Dat vonden de Chinezen met hun kompas. En dat vond de kwiet waarover *ik* het had ook toen hij vaststelde dat paarden anderhalve seconde sneller liepen op een parcours van 2 minuten als men ze twee dagen vóór de race volpompte met glycogeen.

("While you eventually want to know why something works, it is not necessary to know why to have it be working for you over and over again until you understand it. A good example of this is the way we discovered how glycogen loading works—by the time we had a pretty good idea of why, thousands of horses had improved and won races using the protocol.")

#64349

BC

 

Akkoord met traveller op http://lvb.net/item/6312#64315 (kort en bondig)

En uit een recent gelezen boek (Adrenaline and the Inner World - David S. Goldstein):

"Note that I am not referring to theories such as Selye's as being the truth or not. It is a rule of scientific thinking that one can prove a theory to be false, but one can never prove a theory to be true. The measure of a theory is value, or usefulness, or richness, or even fertility, but not truthfulness. We humans filter and color our internal and external perceptions, our memories, and our simulations in anticipation of future events. We confuse consensus with truth, which we approach best by obtaining evidence independent of us. The "ur-scientist" relishes searching for truth and always has doubts about having attained it."

en:

"Scientists spend their time formulating, testing, applying, revising, and rejecting theories. Theories, like articles of religious faith, reflect attempts to comprehend existence by derivation from one or a few elementary principles. But there are crucial differences. For one thing, theories, despite their logical derivation, are not assumed to be either true or false. Indeed, theories cannot reveal the Truth. One judges a theory not by the ability to account for phenomena, nor by the pleasant sense of insight or revelation, but by the ability to generate hypotheses that observation or experiment can test. The distinguishing characteristic of a worthwhile theory is not explanation but prediction. Theories have tenuous existences, because they ultimately survive only by the correspondence of observed phenomena with predictions. Once a theory makes a prediction that observation or experimentation fails to verify, the theory must undergo modification or rejection. One may of course attempt to rationalize contrary results - inappropriate or erroneous experimental methods or design, illogical derivation or inferences, biases, complicating factors, statistical variation, and so forth - but eventually, after failed attempts at replication or negative results of valid alternative experiments, the scientist must let go of even the most closely held theory.
The strong scientist questions everything, assumes the least, and thinks continuously about how to go about testing theories. The main articles of scientific faith are in the method itself; in the assumption of logic of the universe and of life, where everything potentially is comprehensible by the human mind; in observations and experimental evidence that transcend the observer and experimenter; and in conformance of replicated results with fact. This is why, in science, fabrication of results is a cardinal sin."

@ Eric Jans: al achterhaald waar "cardinal sin" vandaan komt? (http://lvb.net/item/6274#63926)

#64353

Patient X

 

"smurf die te veel bier drinkt". Leuk

#64514

BLI

 

n.a.v.BC: De kern van wetenschappelijk onderzoek is inderdaad twijfel en bevraging. Nieuwsgierigheid. Een v/d voornaamste werkingsmiddelen is reductie (waarmee meteen verklaard is waarom wetenschap nooit bedoeld of designed was om uitspraken te doen over de grote levensvragen - dat was nu net veeleer het terrein van de religie en deels de filosofie). De resultaten van wetenschap zijn hypotheses, nooit 'waarheid'. Vandaar dat zeer veel grote vroeg-moderne wetenschappers religieus konden zijn zonder de hedendaagse onzin uit zowel (fundamentalistisch) christelijke hoek die dat nu anders ziet, alsook zonder de hedendaagse onzin uit (fundamentalistisch) atheistische hoek die religie als de facto tegenstrijdig afschildert.

#64966

BC

 

Aubrey de Grey op TED: http://www.ted.com/talks/vi...