Vlaanderen, België, Europa en nationale identiteit
Het uiteenvallen van België is misschien niet het waarschijnlijkste scenario, maar het blijft wel een mogelijkheid. Als België splitst, komen we in een situatie terecht waarbij de hoofdstad van Europa zich in een land bevindt dat uit elkaar valt. Vandaar dat ik me de vraag stel: wat zou er gebeuren als de hoofdstad van de Europese Unie niet langer de hoofdstad is van een Europees land? Wordt Brussel een vloek voor Europa? Door voor de kwetsbaarheid van België te kiezen, wilde ik alluderen op een breder Europees fenomeen: als België uit elkaar valt, wat gebeurt er dan met regio's als Catalonië of Schotland? Zullen die zich dan ook afscheiden? Ik gebruikte België als voorbeeld van een land waar een vreedzame maar tragische scheiding niet langer uit te sluiten is. (...)
Ja, ook tragisch voor Europa. Want als de Belgen geen vertrouwen meer hebben in hun Belgische identiteit, zullen ze in Europa geen alternatief vinden. Ze zullen niet plots zeggen: 'We zijn geen Belgen meer, maar Europeanen.' Ze zullen zeggen dat ze Vlaams of Waals zijn en dat zal de vervreemding van Europa versterken.
[Een Vlaams-nationalist zal zo'n evolutie verre van tragisch vinden?] Het is een reductie, daar ben ik van overtuigd. Belgen zullen pas goede Europeanen zijn als ze zich overtuigd Belgisch voelen. Je ziet het ook in Nederland. De opkomst van het populisme was geen reactie op Europa, maar kwam er omdat de Nederlanders zich niet meer goed voelden in hun vel. Ze voelen zich slecht als Nederlander en daardoor voelen ze zich slecht als Europeaan. (...)
Om een goede Europeaan te zijn, moet je een zelfbewuste Fransman zijn, of een zelfbewuste Belg. Wie zich goed voelt in zijn eigen nationale identiteit is beter bestand tegen een wereld met verschillende identiteiten. Wanneer je als Belg of als Nederlander je zelfvertrouwen verliest, zie je Europa als een bedreiging. Terwijl iemand die wel zelfvertrouwen heeft Europa als een multiplicator van invloed en kansen ziet.
Dominique Moisi, auteur van "De geopolitiek van emotie", geïnterviewd door Koen Vidal in De Morgen, 27 juni 2009
Ja, ook tragisch voor Europa. Want als de Belgen geen vertrouwen meer hebben in hun Belgische identiteit, zullen ze in Europa geen alternatief vinden. Ze zullen niet plots zeggen: 'We zijn geen Belgen meer, maar Europeanen.' Ze zullen zeggen dat ze Vlaams of Waals zijn en dat zal de vervreemding van Europa versterken.
[Een Vlaams-nationalist zal zo'n evolutie verre van tragisch vinden?] Het is een reductie, daar ben ik van overtuigd. Belgen zullen pas goede Europeanen zijn als ze zich overtuigd Belgisch voelen. Je ziet het ook in Nederland. De opkomst van het populisme was geen reactie op Europa, maar kwam er omdat de Nederlanders zich niet meer goed voelden in hun vel. Ze voelen zich slecht als Nederlander en daardoor voelen ze zich slecht als Europeaan. (...)
Om een goede Europeaan te zijn, moet je een zelfbewuste Fransman zijn, of een zelfbewuste Belg. Wie zich goed voelt in zijn eigen nationale identiteit is beter bestand tegen een wereld met verschillende identiteiten. Wanneer je als Belg of als Nederlander je zelfvertrouwen verliest, zie je Europa als een bedreiging. Terwijl iemand die wel zelfvertrouwen heeft Europa als een multiplicator van invloed en kansen ziet.
Dominique Moisi, auteur van "De geopolitiek van emotie", geïnterviewd door Koen Vidal in De Morgen, 27 juni 2009
chris impens