Luc Cortebeeck, de voorzitter van de christelijke vakbond ACV, pleit voor het optrekken van de uitkeringen, het verhogen van de belastingen, het afschaffen van de fiscale aftrekbaarheid van het pensioensparen. En passant ergert hij zich nog aan het feit dat sommige sectoren weinig of niet onder de crisis lijden. De overheid moet volgens Cortebeeck ook manieren vinden om het geld dat bij de burger zit te mobiliseren. Amper zes weken geleden titelden de kranten nog: "vakbonden betalen geen belastingen op winsten". Maar dit geheel terzijde. Hij pleitte ook voor een afschaffing van de dienstencheques. Je kan je inderdaad afvragen of de schoonmaakster of de tuinman gedeeltelijk door de belastingbetaler moet gefinancierd worden, en vooral door wie niet van dienstencheques gebruik maakt. Feit is echter dat een afschaffing van de dienstencheques het zwartwerk weer zal doen toenemen.

Servais Verherstraeten, CD&V-fractieleider in de Kamer en behorend tot de ACW-vleugel van de christendemocraten, noemde de voorstellen van Cortebeeck "een redelijk pleidooi". Het Nieuwsblad schrijft dat CD&V zich "voorzichtig achter het voorstel" schaart. Ik ben benieuwd of het partijbestuur van de CD&V er ook zo over denkt. Het pensioensparen was namelijk het geesteskind van Willy De Clercq, maar ook en vooral van senator Etienne Cooreman van de toenmalige CVP. Als de CD&V Cortebeeck en Verherstraeten volgen, dan doden ze het geesteskind van hun eigen familie.


De wet op het pensioensparen werd ingevoerd in de ernstige crisisperiode begin jaren '80, toen de staat met een ernstig begrotingstekort kampte, het Belgische bedrijfsleven niet concurrentieel meer was tegenover het buitenland, en de Belgische frank moest gedevalueerd worden. Het pensioensparen was dé manier om het aandelenbezit bij de bevolking aan te moedigen en zo de beurs en het bedrijfsleven een duwtje in de rug te geven. Blijkbaar is men dit achtentwintig jaar later vergeten, en beschouwt men de fiscale aftrekbaarheid van het pensioensparen als een luxeproduct in plaats van als een broodnodige zuurstofinjectie voor de kapitaalstructuur van de ondernemingen én als een verzekering tegen de vergrijzing. Voor veel mensen is het pensioensparen na de eigen woning het enige appeltje voor de dorst na het beëindigen van de beroepsloopbaan.

Een prachtige repliek op de demagogie van Cortebeeck kwam van financieel analist Geert Noels. Hij richtte zich vooral op het idee van Cortebeeck om de progressiviteit van de inkomstenbelasting nog verder te verhogen. Noels toont aan dat de 30% hoogste inkomens nu al instaan voor meer dan 78% van de ontvangsten uit de inkomstenbelasting. Vijftien jaar geleden was dit slechts 72%. Noels vraagt zich af of de afkorting "ACV" soms staat voor "Algehele Collectivisering van Vlaanderen".

Hilarisch is ook de reactie op de blog van Noels door een federale ambtenaar, Serge Cornet. Dit heerschap is er fier op dat hij geen eigen bedrijfje heeft, omdat de "hoogste inkomens meer dan de laagste inkomens Bvba’s en andere constructies oprichten om niet aan het hoogste marginale belastingstarief van 50 % belast te worden voor hun inkomsten uit arbeid maar aan de tarieven voor bedrijfsbelastingen". Op een ogenblik dat de ondernemingszin in Vlaanderen tot de laagste van Europa behoort, stoort een federale ambtenaar er zich blijkbaar aan dat er zelfstandigen en BVBA'tjes bijkomen. Wat de heer Cornet schijnt te vergeten is dat hij slechts ambtenaar kan zijn bij de gratie van de toegevoegde waarde die in België wordt geproduceerd door het bedrijfsleven, en enkel door het bedrijfsleven. Gelukkig blijkt de heer Cornet geen federaal ambtenaar te zijn bij de FOD Financiën (daar weten ze wel beter), maar (ik had het kunnen denken) bij Leefmilieu en Volksgezondheid.



In een nieuwe blogpost vergelijkt Noels de situatie in België met die in Nederland. De 10% hoogste inkomens worden in België veel zwaarder belast. Het zijn nochtans zij die de economie het meest dragen vanuit hun positie van werkgever of investeerder.



In een eerdere reactie op mijn blog vroeg ik mij af of zo'n sujet als Cortebeeck nu echt meent wat hij zegt. Of is het holle retoriek om zijn achterban te paaien, of om de liberalen weg te pesten uit de federale regering? Eén zaak staat voor mij als een paal boven water: wie als burger zijn vertrouwen bij de overheid legt voor zijn pensioen of voor zware rampen, riskeert veel. Zeer veel, inclusief de persoonlijke ondergang. De aard van het zogenaamd gedekte risico is immers van die aard dat elke uiting van twijfel aanleiding kan geven tot paniek en verlies van vertrouwen. Het systeem kan maar in stand worden gehouden door de burger het gevoel te geven dat hij zich geen zorgen hoeft te maken. Sommige hedge funds waren Ponzi schemes of piramidespelen, maar de sociale zekerheid is dat nog veel meer. Precies daarom zal een implosie of een calamiteit bij velen als een nog grotere donderslag bij heldere hemel komen als de financiële crisis die vorig jaar losbarstte.

Als intermezzo, een bloemlezing van wat er op Twitter over deze zaak te lezen viel. Ook de vox populi liet zich daarbij niet onbetuigd.







Tot slot nog dit: "de sterkste schouders de zwaarste lasten laten dragen", dat gebeurt al bij een lineair belastingtarief. Bij een lineair tarief van 30% betaalt iemand die 1000 verdient 300, en iemand die 10000 verdient 3000. Dat op zich komt er al op neer dat de sterkste schouders de zwaarste lasten dragen. Wie 3000 betaalt, draagt al ontieglijk meer bij aan de werking van de staat dan wie slechts 300 betaalt. De staat zou er dus vooral voor moeten zorgen dat wie 3000 betaalt verder gaat op de ingeslagen weg, en nog meer dan 10000 gaat verdienen, zodat hij nog meer dan 3000 gaat betalen. Nu geeft men het tegenovergestelde signaal. "Je betaalt nu al 3000, als je nog meer gaat verdienen, dan gaan we jouw tarief verzwaren". De progressiviteit van de belastingsschalen, waarbij wie 10000 verdient een procentueel hoger tarief krijgt opgelegd dan wie 1000 verdient, is een ontegensprekelijk een vorm van "discriminatie op basis van fortuin", een term die in de antidiscriminatiewetgeving is opgenomen en strafbaar is gesteld. Maar omdat positieve discriminatie, discriminatie van de sterkere om de zwakkere te helpen, nu eenmaal wettelijk is toegelaten, kraait daar geen haan naar. Het netto-effect is echter een bestraffing van productiviteit, een signaal "doe het nu maar wat rustiger aan, want wat je meer verdient gaan we aan een hoger tarief belasten". En elke verantwoording van die progressiviteit in termen van "dekking van de kosten van levensonderhoud" en "wat je meer verdient heb je toch niet echt nodig" is naast de kwestie. Het idee dat een inkomen vooral moet dienen om de kosten van levensonderhoud te dekken, en dat al de rest een luxe of een frivoliteit is, is een interpretatie, een ideologische invulling, een politiek gekleurde gedachtenconstructie. De realiteit is dat mensen waarde produceren en dat zij een deel van die geproduceerde waarde afstaan aan de overheid in ruil voor de diensten die de overheid hen levert. Lineaire tarieven (een vlaktaks) zijn daarbij de normale methode waarvoor geen speciale verantwoording nodig is, progressieve tarieven zijn de uitzonderingssituatie waarvoor de verdedigers met een zeer goede verantwoording voor de dag zouden moeten komen.