Ik had er onlangs nog een gesprek over met een moslim. Ik vroeg hem waarom men die ramadan eigenlijk deed. "Om solidair te zijn met diegenen die het minder goed hebben dan ons", aldus de moslim. Maar is men wel solidair op die manier? Door 's morgens vroeger en 's avonds later te eten, eet je niet minder, je eet gewoon anders. Volgens de moslim is het gevoel van honger overdag gelijk aan het gevoel dat je hebt als je geen eten hebt. Zou kunnen, maar toch geloof ik er niets van: Wie zijn ganse leven leeft volgens de ramadan, zal dikwijls een hongerig gevoel hebben bij dag, maar ervan sterven zal hij niet. Wie echt honger heeft dag in dag uit die sterft de hongersdood. Hoe kan je solidair zijn met de stervenden door honger? door zelf elke dag uw eetpatroon gewoon op een oncomfortabele manier te wijzigen? Zij die stervend zijn van de honger weten zelfs niet dat er iemand solidair is met hen op die manier, en mochten ze het toch weten, wat hebben ze er dan aan? Niets, ze gaan gewoon verder dood. En wat hebben de moslims hen dan gegeven? Ook niets, want ze hebben evenveel gegeten en gedronken.

Aïsha heeft honger

Mijn dochter heeft een vriendin in haar klas, Ik noem ze voor het gemak Aïsha. Het is een schat van een kind en ze komt dikwijls bij ons over de vloer. Haar vader zegt dat als ze de ramadan niet meedoet, ze door ‘de man van hierboven’, zoals ze het zelf zegt, zal gestraft worden. Haar vader is een zeer traditionele moslim die van zijn vrouw en kinderen verwacht dat ze zich strikt volgens de gebruiken van de islam gedragen. Dat doen ze dan ook wanneer hij thuis is. Maar wanneer hij, zoals dikwijls het geval is, naar Noord- Afrika is, draagt zijn vrouw haar sluier niet en mag Aïsha meer bij vriendinnetjes gaan spelen. Aïsha doet na de schooluren sport. Ze moet tijdens de ramadan ‘s morgens om vier uur(!) opstaan om te eten en om 9 uur ’s avonds (!) mag ze pas opnieuw eten en drinken. Ze is een doorzetter: ’s nachts opstaan om te eten, overdag op school les volgen, tijdens de speeltijd ravotten, sport doen op school, sport doen ’s avonds en studeren, allemaal zonder eten of drinken. Dikwijls klaagt ze van pijn in haar buik en van honger en dorst, maar ze zet door. Aan het einde van de ramadan zit ze er werkelijk door. Ze is duidelijk vermoeid door het steeds onderbreken van haar slaap door het moeten eten om 4 uur in de morgen. Het gebrek aan eten en drinken tijdens de uren waarop ze dat het meest nodig heeft weegt zwaar door. Als 13-jarige in volle groei moet ze haar voedsel en vooral drank gebruiken wanneer ze dat nodig heeft : overdag. Aïsha zit in het tweede humaniora en is een intelligent kind. Ze maakte zich onlangs volgende bedenking: Als god (Allah) de enige god is, hoe komt het dan dat niet iedereen de ramadan moet meedoen? Haar vader had haar immers gezegd dat zij die niet meedoen aan de ramadan zouden gestraft worden door Allah. “De enige die gestraft wordt is blijkbaar ikzelf”, zei ze, want jullie (de niet-moslims) hoeven geen honger en dorst te hebben. Ze heeft al meermaals overwogen om toch in het geniep te eten, maar dit zou haar een torenhoog schuldgevoel opleveren, “Ik zou mijn vader niet meer recht in de ogen durven kijken”, zegt ze

Beschaafde ramadan

Op zich zou je kunnen stellen dat de ramadan geen enkele toegevoegde waarde heeft , omdat er geen concrete hulp in de vorm van voedsel of wat dan ook geboden wordt aan wie hulp nodig heeft.

Dan vind ik onze eigen ramadan toch een stuk efficiënter: ontwikkelingssamenwerking. In de parafiscale en de fiscale overheidsontvangsten wordt een budget voorzien waarmee men de behoevende bevolking helpt met de bouw van scholen, medische hulp, het aanleren van methodes die voor voedsel zorgen, of indien nodig: gewoon voedsel geven. Geen honger, geen dorst, geen buikpijn, geen zorgen.

Het moet gezegd dat de meer praktisch aangelegde moslims dit ook al doorhebben: ze organiseren een collecte onder zij die het zich kunnen veroorloven. Zij die het zich niet kunnen veroorloven hoeven zich ook niet te schamen, want wie in België van een laag loon heeft en bijgevolg geen belastingen betaalt, betaalt ook geen ontwikkelingssamenwerking. Wie een hoog loon heeft betaalt uiteraard meer. De moslims die meebetalen aan de collecte en daarbovenop nog eens belastingen betalen, betalen in feite twee maal solidariteit met de armen. Daar kunnen wij dan weer wat van opsteken…. Hen wens ik hierbij uitdrukkelijk te feliciteren.

Moskeeën en overheid zwijgen

Dit alles brengt ons natuurlijk bij de rol van de moskeeën en onze overheid. Ware het niet nuttig dat de imams en de overheid zich eens ernstig zouden bezinnen over hun rol tijdens de ramadan? Zouden de imams zich niet eens moeten afvragen of het wel kan dat zij hun volgelingen blijven aansporen tot een dergelijke inspanning? Zou de overheid zich niet eens moeten afvragen of een maand ramadan, die strikt door kinderen moet gevolgd worden, niet gelijk staat aan kindermishandeling? Mocht ik mijn kinderen verbieden om te eten en te drinken tussen 4 uur en 21 uur (gedurende 17 uur per dag en een maand lang), krijg ik prompt de kinderbescherming over de vloer. Zou de overheid niet eens dringend moeten stilstaan bij de rol van de imams die een dergelijke verplichting prediken? Moet de overheid niet eens tegen de imams zeggen dat zij de oorzaak zijn van vele moslimjongeren met een schuldgevoel omdat zij de ramadan niet kunnen uithouden tot het einde? Moet de overheid niet eens zeggen tegen de imams dat iedereen, dus ook alle kinderen, het recht heeft te eten en te drinken op normale tijdstippen?

Moet de overheid niet eens grondig ingrijpen in de vorming van de imams, opdat in moskeeën enkel zaken verteld zouden worden die noch voor mens, noch voor maatschappij schadelijk zijn?

Allemaal vragen waar Aisha zich op dit moment niet hoeft om te bekommeren. Ze is al blij dat ze opnieuw mag eten en drinken wanneer dat nodig is.

Jo Claus