Leon de Winter over de Arabische samenleving

Niet zonder reden zijn zoveel moslims naar Europa gekomen, er is géén migratiestroom naar de Arabische landen. Die mensen zijn achtergebleven, en ik constateer dat niet uit zelfgenoegzaamheid, maar omdat ik ze graag wil helpen verder te komen. Je moet ze vragen: willen jullie ook niet ons soort maatschappij? Zouden jullie niet net zo vrij willen zijn als wij? Willen jullie ook zulke goede scholen hebben, zouden jullie het ook prettig vinden als meisjes dezelfde kansen krijgen, zouden jullie ook graag onafhankelijke rechters hebben, ambtenaren en politiemannen die je kunt vertrouwen en een overheid die je redelijk corruptievrij ondersteunt?

Ik vind ons soort samenleving rechtvaardiger dan de Arabische, en dat komt niet doordat wij blanker zijn of door onze religies, maar dat heeft te maken met de Verlichting, het ontstaan van ene verantwoordelijke overheid, de scheiding der machten. Dàt is het probleem van het Midden-Oosten: dat er geen burgerlijke samenlevingen zijn waarin mensen als individuen opereren, in plaats van als leden van een clan of een religie. De sleutel van een oplossing in die regio is de ontwikkeling van een burgerlijke samenleving - zolang die er niet is, is elk vredesplan volkomen bespottelijk. Probleem is dat niemand weet hoe je zo'n burgerlijke samenleving versneld, onder dwang, tot stand brengt. In Europa heeft het honderden jaren geduurd en zijn er miljoenen mensen om het leven gekomen.

Het grootste probleem is dat we ons niet kunnen veroorloven te zeggen: 'Jongens, zoek het maar uit!' Waarom niet? Omdat het verschijnsel van de massavernietigingswapens bestaat. Zonder die wapens zouden we nu zeggen: 'Ach, iedereen doet maar, en misschien benen jullie ons over een paar eeuwen wel bij'. Maar die wapens bestaan, en dat brengt me ertoe te zeggen: ik wil onze samenleving in stand houden, ook voor mijn kinderen.

Leon de Winter, geïnterviewd door Mark Schaevers in Humo van 8 augustus 2006