Het Zilverfonds is een lege doos

De reden *waarom* het Zilverfonds een lege doos is, leek me tegelijk voldoende eenvoudig, EN voldoende belangrijk, om het er hier nog eens apart bij te zetten.

"At the risk of stating the obvious", dus :-)

Het begint ermee dat de staat een ontlener van geld is, veel geld. (De reden doet er voor dit onderwerp niet toe.) Bovendien ontleent de staat dat geld niet zomaar, maar geeft hij in ruil stukken papier - de reden doet er hier alweer niet toe - zoals obligaties aan zij die het geld aan de overheid voorschieten.

Immeers, niemand kan ontlenen als er niet ook iemand is die uitleent, zoals niemand geld kan beleggen als er niemand is die dat geld wil ontlenen.

Dus tegenover de overheid als ontlener staan de spaarders en beleggers als uitlener. De overheid geeft obligaties, en de spaarder geeft geld. En op de afgesproken datum geeft de overheid het geld terug in ruil voor de stukken papier die nu souvernirs geworden zijn; de datum is immers verstreken.

En dus is "papier kopen" en "geld geven" iets heel anders wanneer de spaarders dat doen, dan wanneer de overheid dat doet. Namelijk, als de spaarders het doen, dan zijn ze geld aan het beleggen, en de overheid is aan het ontlenen. Terwijl als de overheid papier koopt en geld geeft, dan is de overheid gewoon de schulden aan het terugbetalen.

En zo simpel is dat. Als de overheid "belegt" in overheidspapier, dan is de overheid *niet* aan het "beleggen", maar schulden aan het afbetalen. De enige manier om dat anders voor te stellen, is door verwarring te zaaien rond de terminologie. De staat doet alsof hij reserves aanlegt door te "beleggen in overheidsobligaties" en hoopt dat het gebruik (en het herhalen) van het woord "beleggen" (of "reserves", of "fonds") volstaat om ons er te laten inlopen. Ze hopen dat het gebruik van het woord "beleggen" maakt dat niet opvalt dat ze schulden aan het terugbetalen zijn. En nogmaals, het is echt niet ingewikkelder dan dat.

De vraag wordt dan waarom maken ze het zo ingewikkeld? Waarom zeggen ze niet gewoon: "we betalen schulden terug"?

Aangezien ik er niet bij ben weet ik het niet. Maar minstens twee factoren komen voor de geest, en er kunnen er best meerdere zijn, en ze kunnen best allemaal, al was het maar gedeeldtelijk, waar zijn.

Een eerste reden is ideologisch. Nogmaals, ik weet niet hoe zwaar ideologie doorweegt bij de socialisten, maar het lijkt me helemaal niet onmogelijk dat ze gewoon geen zin hebben om toe te geven dat zij nu ook door hebben dat een hoge staatsschuld eigenlijk een probleem is, en dat we die moeten terugbetalen.

En dus wordt het terugbetalen van de schulden voorgesteld alsof deze zeer wijze mannen en vrouwen eigenlijk bezig zijn een "fonds" aan te leggen, met "reserves"; zie toch eens hoe wijs en vooruitziend de dames en heren regeerders toch zijn! En dat ze doodeenvoudig doen wat ze *moeten* doen, en stilaan dringend, en zonder te moeten toegeven dat ze (eindelijk) hun blunders van het verleden beginnen recht te zetten, verkocht als toonbeeld van wijsheid en voorzichtigheid, is natuurlijk mooi meegenomen.

Maar er is meer. Stel, de staatsschuld is 100. Nu wordt geregeld triomfantelijk aangekondigd dat "het Zilverfonds" voor "Europa" telt als "vermindering van de staatsschuld". Nogal logisch, want als we door het verhaal heenkijken, dan weten we dat er geen verschil is (nul, noppes, niks, niente, bros, géén verschil) met het afbetalen van schulden.

Je ziet meteen welk een formidabel inzicht onze besturders moeten hebben nu ze er in geslaagd zijn het afbetalen van schulden te laten meetellen als... het afbetalen van schulden! Als dààr geen nachtelijke onderhandelingen voor nodig geweest zijn!

Hoe dan ook, er is dus een schuld van, zeg, 100, maar er is nu ook een "Zilverfonds" van, zeg, 20. En dus, grote triomf, "telt" de schuld nog maar voor 80. Want de *werkelijke schuld" is immers 80, alleen wordt het verhaal verteld alsof het eigenlijk nog "100" is, en "bovendien" hebben we een Zilverfonds.

Voel je het komen? Zo voorgesteld komt er een moment waarop je je "Zilverfonds" kan beginnen "aanspreken". Tenminste, zo zal het er uitzien in de ogen van de kameraden die *geloven* in het bestaan van het Zilverfonds. In *werkelijkheid*, natuurlijk, zal de staatsschuld lager liggen dan het er op 't eerste zicht uitziet, en "het Zilverfonds aanspreken" zal niets anders zijn dan een verbloemde manier om de schulden opnieuw te laten stijgen.

En Europa alsmede een enkele "specialist" (en je moet er nochtans *echt* geen financiëel genie voor zijn, hé, om het te begrijpen) zal dat natuurlijk ook wel zien, en zeggen, maar op tv zullen de alfamannetjes met breed zwaaiende armen beweren dat ze een "fonds" "aanspreken" dat wijze politici - niet onmogelijk zijzelf - hebben aangelegd.

Kortom, het Zilverfonds als verkapte manier om niet alleen meer schulden terug te betalen dan wordt toegegeven, maar ook als eerste manoeuvre om in een afzienbare toekomst alweer de schulden te laten stijgen, zonder dat het teveel opvalt.

Nu zal men tegenwerpen: dat betekent dat ze zover vooruitgedacht hebben dat ze nu al weten wat ze binnen enkele jaren gaan doen, en dat kunnen politic niet. Waarop ik zeg: als het er om gaat geld uit te geven dat ze niet hebben, dan zijn ze altijd veel slimmer dan nodig.

Beste groeten, Koen

Tja, Koen... je leeft in een stervende staat die tijd wil winnen. Daarin zit de wérkelijke winst: België koopt zich nog een tijdje wat respijt.

Maar je uitleg is inderdaad zeer helder. Een vriend met een zakenkantoor drukt het altijd zó uit:

Geld kent maar twee richtingen: in en uit. De rest is verpakking.