Visceraal anti-neoliberaal

Hé? Hebben "de liberalen in België" het woord "neo-liberaal" al lang weer afgedankt"? Tommetoch! Ik heb altijd geweten dat ik geen goede "liberaal in België" was (ik stem er trouwens ook lang niet altijd op). Ikzelf gebruik het in ieder geval zeer geregeld nog wel.

Maar mogelijk gebruik ik het nogal onvoorzichtig. Wat betekent het (tegenwoordig) eigenlijk? Voor mij is de betekenis tweeledig: etymologisch en beleidsmatig.

Etymologisch zoek ik er niets meer achter dan "liberaal"; ik denk dat, als de individuen (van welke kleur, ecologische achtergrond of cultuur ook) de mogelijkheid hebben de vruchten van hun eigen ideeën en inspanningen te plukken, dat de productiviteit van die individuen (en bij uitbreiding: hun samenleving) meer ten goede komt, dan welke andere maatregel die ik maar zou kunnen verzinnen.

En "neo": Dat is vandaag ("neo") even waar als in de historische voorbeelden die daarvan maar voor het oprapen liggen. En dat zouden we dus best evenzeer meenemen in onze politiek, als dat (wanneer dan ook) in het verleden gebeurd is.

En dus: beleidsmatig. Niet het roven en plunderen (dat er natuurlijk wel geweest is, en geen klein beetje ook) is wat het Westen groot en rijk heeft gemaakt, maar de verhoging van de productiviteit en de technologische vooruitgang, als gevolg van kapitalistische economieën, verbeterende instellingen, wetenschappelijk onderzoek, en de rest van het lijstje, dat eigenlijk overbekend is.

(Terwijl, integendeel, de lijst van volkeren die een moment van, zeg, "belangrijkheid", hebben bereikt door plundering, om op enkele decennia tijd, hoogstens een eeuw of wat, weer van het toneel te moeten verdwijnen, pas *echt* een lange lijst is.)

En overigens, zoals nog een grote voorvechter van "mijn opinie over de betekenis van neo-liberaal" (Karl Popper)zegt: net zoals iedereen lopen ook wij, neo-liberalen, het gevaar te verstenen in dogmatiek. Wat we nodig hebben is dus meer dan het rationalisme waar ik het (in zekere zin) net over had, en wel een *kritisch* rationalisme. De consequenties van het bovenstaande, twee eeuwen geleden (toen iedereen nog doodarm was) hoeven niet dezelfde consequenties te zijn als vandaag (nu iedereen zo rijk is dat we er zelfs de Europse landbouwpolitiek van kunnen betalen, en nauwelijks het verschil merken). Ik heb gemerkt dat neo-liberale dogmatici op vernieuwend denken even krampachtig kunnen reageren als anti-globalitische dogmatici. En dat is belangrijk, want als je tegen "links" moet discussiëren op basis van "ideeën" en "argumenten" die in de grond qua qualiteit niet wezenlijk verschillen van die van datzelfde "links", dan hoeven we ook niet verwonderd te zijn dat we maar heel weinig vooruitgang maken.

En aan het einde zien we ons dan gereduceerd tot een gefrustreerde praatgroep die op gemelijke toon onder elkaar moet zitten mokken over hoe "het publiek" "de waarheid" niet wil zien, en hoe "de politiek" in de zak van datzelfde domme publiek zit (dat is nog steeds dat domme publiek dat wel in staat wordt geacht onze liberale beginselen hoog te houden, remember?). En wanneer we ons afvragen *waarom* we tot die gefrustreerde praatgroep gereduceerd zijn, dan is dat - of wat had je gedacht - steevast de schuld van de *anderen*.

Maar los van het enigszins voorspelbare feit dat ook in ons kamp beperktheid van geest en dogmatiek kan voorkomen, neo-liberaal (in bovenstaande betekenis, natuurlijk) en trots het te zijn,

Koen

PS, het is in de bovenstaande zin dat ik geregeld de volgende boeken, die ik overigens zeer sterk aanraad, "neo-liberaal" noem. Maar misschien gebruik ik dat woord een tikje te vlug? Soit, hier zijn ze:

North & Thomas, The rise of the Western World, 1973 (1)
Mokyr, The Lever of Riches, 1990
Landes, The Wealth and Poverty of Nations, 1998
Maddison, The World Economy, A Millennial Perspective, 2001

(1) Met dank aan Pieter Cleppe voor de hint, enkele maanden geleden.

visceraal anti-neoliberaal = overtuigd anti-welvaart

Of hoe Onkelinx kan zagen

"En aan het einde zien we ons dan gereduceerd tot een gefrustreerde praatgroep die op gemelijke toon onder elkaar moet zitten mokken over hoe "het publiek" "de waarheid" niet wil zien, en hoe "de politiek" in de zak van datzelfde domme publiek zit (dat is nog steeds dat domme publiek dat wel in staat wordt geacht onze liberale beginselen hoog te houden, remember?). En wanneer we ons afvragen *waarom* we tot die gefrustreerde praatgroep gereduceerd zijn, dan is dat - of wat had je gedacht - steevast de schuld van de *anderen*."

hihi...nu dat is gesproken (y) ;)