Europa's knikkende knieën

De Europese knieën begonnen te knikken zodra betogers de eerste stenen gooiden. EU-Commissaris Franco Frattini gaf de toon aan die zowat alle EU-leiders nu zingen. Hij is voor de persvrijheid, dat spreekt vanzelf. Maar de pers moet ook voorzichtig zijn. Cartoons die een religieus taboe doorprikken dienen ,,de dialoog tussen de culturen niet''. De bekommernis over ,,nodeloze provocatie'' horen we wel nooit over spot en blasfemie tegen Jezus of de paus of zijn kerk. Of over kwetsende seksistische ,,humor''. De boodschap is duidelijk. Wie niet terugslaat, mag naar hartelust bespot worden. Wie gewelddadig riposteert, moet ontzien worden. [...]

Wie in een vrije maatschappij wil leven, moet in het open debat de bluts met de buil nemen. Of moeten we straks uit Voltaire alle passages schrappen waarin hij de draak steekt met Mahomet en alleen zijn spot over het christendom behouden? Word wakker, mijnheer Frattini. Wat we nu zien is juist een ,,dialoog tussen de culturen''. Het is de confrontatie tussen een cultuur die steunt op de principes van de Verlichting en een cultuur die deze principes verafschuwt. [...]

,,In het land van Voltaire en Zola zijn er principes waaraan niet geraakt wordt'', zei deze week de hoofdredacteur van Charlie-hebdo . Je zou gehoopt hebben dat dit ook het standpunt zou geweest zijn van de Europese Unie. Maar de EU laat de premier van een lidstaat alleen op de bres staan, en dat is schokkend. Want niet Rasmussen weigert de ,,dialoog tussen culturen''. Dat deden Deense imams. Ze wilden wel genieten van het vrije woord maar niet aanvaarden dat een democratische regering haar pers niet aan banden legt. En dus gingen ze de moslimwereld opruien tegen het land dat hen gastvrijheid had verleend.

Onze premier, die zo flink op de bres staat voor de scheiding tussen kerk en staat als het tegen de ,,tsjeven'' gaat, heeft zijn Deense ambtgenoot nog niet eens een boodschap van steun gestuurd. Europa lijkt maar niet los te komen uit zijn neiging tot appeasement. Nochtans zou het al geleerd moeten hebben dat je een totalitair monster niet kan paaien. Hoe meer je het voedt, hoe driester het wordt.

Mia Doornaert in De Standaard van 10 februari 2006