De grenzen van de vrije meningsuiting

Ingezonden door LVB op 2006-02-21 01:27

De uitspraak van 31 januari 2006 van het [Europees Hof voor de Rechten van de Mens in Straatsburg] in de zaak-Giniewski geeft een heldere samenvatting van de Europese opvattingen over de beperking van de vrije meningsuiting, als het gaat over het beledigen van een religieuze gemeenschap. Wat zijn de principes?

1. Herhaaldelijk heeft het Mensenrechtenhof gezegd dat de vrijheid van meningsuiting een van de fundamenten is van een democratische samenleving: de vrijheid van opinies, de botsing van ideeën is een noodzakelijke voorwaarde voor de ontplooiing van de burgers.Het waren niet zelden journalisten die naar Straatsburg waren gestapt, na censuurmaatregelen van politieke of gerechtelijke overheden.

2. De vrijheid van expressie slaat, volgens de Europese rechters, niet zozeer op inlichtingen of ideeën die onschuldig zijn of die ons onverschillig laten. De uitdaging bestaat er precies in ook meningen toe te laten die ,,kwetsen, choqueren of verontrusten''. Op grond hiervan moet men de publicatie van de Mohammed-cartoons tolereren, of er is geen vrij debat mogelijk.

3. Niettemin aanvaardt het Hof dat er grenzen zijn aan de vrije meningsuiting, specifiek als het gaat om religieuze opvattingen. Wie gebruik maakt van de meningsvrijheid moet ,,vermijden dat hij opvattingen verspreidt die gratuit beledigend zijn voor anderen'' en die ,,op geen enkele manier bijdragen aan het maatschappelijk debat''.

[...] Slechts in uitzonderlijke gevallen is de vrije meningsuiting ondergeschikt aan de vrijheid van godsdienst. Dat is het geval wanneer het verkondigde standpunt ,,gratuit beledigend'' is, of ,,aanspoort tot haat'', of ,,afbreuk doet aan de duidelijk vastgestelde historische waarheid'' (zoals de holocaust). Dit zijn de krijtlijnen van een rationele discussie.

Filip Verhoest in De Standaard, 21 februari 2006

Reacties

#18014

Peter Fleming

dinsdag, 21 februari, 2006 - 09:09

 

De mensen van KifKif beriepen zich op 9 februari in de Tijd ook op rechtspraak van het EHVRM, maar dan van september 2005 (en niet van 31 januari 2006, al hadden ze daar in principe wel weet van kunnen hebben). Daarin stelde het Hof dat er perken moeten worden gesteld aan de vrijheid van meningsuiting indien er sprake is van (en ik citeer KifKif) "het offensief beledigen van religieuze gevoelens". Naar mijn mening was hiervan geen sprake bij de publicatie van de cartoons in Jyllands-Posten of elders (bv. in België). Waarom het niet tot een proces komen? Merkwaardig toch dat, bij mijn weten, niemand tot nu toe op dat idee is gekomen. Of is het misschien omdat ze denken feitelijk geen zaak te hebben?

#18020

Zaltbommel

dinsdag, 21 februari, 2006 - 11:53

 

'Beledigen' is een subjectieve term. Is het nog toegestaan aan de zijde van het gezond verstand en de exacte wetenschappen publiekelijk absurditeiten te constateren in het te geloven pakket dat zoveel religies aanbieden met de vraag het a.u.b. letterlijk te nemen?
Moet ik respect opbrengen voor de stelling dat God uit drie personen bestaat?
Moet ik respect opbrengen voor de stelling dat zijn zoon ondanks het bij de mens onvermijdelijke toepasselijke DNA-systeempje uit een maagd is geboren, als kind van 'de heilige geest'?
Moet ik respect opbrengen voor de stelling dat zijn zoon de mensheid 'redt'door een vreselijke dood die eigenlijk gearrangeerd is door zijn vader, terwijl er nooit een logisch, begrijpelijk verband te leggen is tussen de vreselijke dood en de redding van miljarden mensen, hooguit een symbolische?
Moet ik respect opbrengen voor de stelling dat 's mensen dysfuncties veroorzaakt worden door science fiction aliens en dat die dysfuncties opgespoord kunnen worden met van electrometers die de reactie van je huid meten?
Moet ik respect opbrengen voor de stelling dat de Mormomen de verloren stammen van Israël zijn, maar dan teruggevonden in Amerika, en voorzien van een nieuw nieuw testament gebeiteld op gouden platen die wel nooit iemand heeft gezien, maar die door de locale profeet achter een gordijn helemaal zijn omgezet in het Engels?
Of dat er veel vroeger al zich een vergelijkbare situatie heeft doorgedaan, maar waarbij dan de engel Gabriël iemand Gods boodschap in het oor fluisterde, waarna de begunstigde het dan weer doordicteerde aan notularissen en dat sindsdien 'alles' wat een mens moet weten in het betreffende boek staat, zonder enige ruis in de keten van doorgave?
Moet ik respect opbrengen voor de stelling dat vrouwen, varkens en honden mindere wezens zijn?
Moet ik respect opbrengen voor de stelling dat God almachtig is en goed, al laat ie in éen klap tweehonderdduizend van zijn getrouwen via een tsunami de pijp uit gaan?
Moet ik respect opbrengen voor de stelling dat sommige etnische of religieuze groepen uitverkoren zijn door God en dus voorrang hebben op de rest, dat God zelf dus discriminatie stimuleert, en dat het deze keer dus wel mag?

Ik stel dus enkel vragen.
Ik poneer geen stellingen!
Maar moet ik respect opbrengen?
Vertelt u het mij eens!

#18024

Steerse

dinsdag, 21 februari, 2006 - 13:01

 

Het Hof zegt niet dat er grenzen aan de vrije meningsuiting zijn mbt religieuze opvattingen. Het bepaalt enkel in welke gevallen een staat de vrije meningsuiting mag beperken zonder het EVRM te schenden.
Het is niet omdat er in Polen een blasfemieverbod bestaat dat de toets door het Europees Hof voor de Rechten van de Mens doorstaat, dat andere landen hetzelfde verbod moeten invoeren.