Oenoemdegij, Verkavelingsvlaams en Standaardnederlands

Tom Lanoye verbaast er zich in zijn interview in Humo van 5 september over dat een Nederlandse interviewster de taal in zijn nieuwe roman Het derde huwelijk zo 'heerlijk Belgisch' vond. Waar ze mee bedoelde: niet Nederlands - of, nou ja, dan toch erg ánders. (...)

Het is, kortom, even kortzichtig als zinloos je erover te verbazen dat Nederlanders je verkeerd of niet begrijpen als je geen Standaardnederlands schrijft. Maar verder moet ieder vooral doen wat hij niet laten kan. Minderwaardige talen bestaan niet, en je zou het nogal ondemocratisch kunnen noemen om mensen te vertellen dat een van hun intiemste eigenheden, hun persoonlijke taalgebruik, niet deugt. Allemaal waar, en er is op zich niets tegen creolisering à la oenoemdegij - zolang je niet zo onnozel bent te vinden dat iedereen jouw particuliere patois maar moet beheersen, maar dat spreekt vanzelf. (...)

Het voortbestaan van een gemeenschappelijke Nederlandse cultuurtaal wordt zeker niet gediend als ook prominente Vlaamse schrijvers met de dooddoener komen aandragen, zoals Lanoye in zijn interview doet, dat het Oenoemdegijs 'de taal van Vlamingen is die zich eindelijk op hun gemak voelen in hun taal, terwijl ze zich in het opgelegde Nederlands nooit op hun gemak hebben gevoeld'. OpgelegdNederlands? Ha! Wat Maas-en-Waalsch is, valsch is! Eigen taal eerst! Lamlulligheid en botte moedwil, ja, dát is hier aan de orde. Precies zoals bij al diegenen onzer beminde Franstalige landgenoten die wel in Vlaanderen willen wonen, maar het, nog steeds, verdommen er iets anders dan Frans te spreken.

Maar er zijn er wel degelijk ook andere, wil ik maar zeggen. Exact zoals het Nederlands van Humo in dit geval - lof zij Rudy Vandendaele! - beter, althans algemener was dan dat van de geïnterviewde in diens boeken. We dienen er toch niet van uit te gaan dat Tom Lanoye intellectueel niet in staat is -?

Herman Jacobs in een opiniestuk in Knack, 27 september 2006

Reacties

#30466

Leo Norekens

 

Geestig geschreven, en een paar nagels op de kop.
(O.a "Lof zij RV!" -- althans wat taal en stijl betreft).

#30488

Francis

 

Die eerste zin van die laatste paragraaf is wel een gedrocht. Buiten de gedachtenstreepjes verwijzen naar een naam die tussen de gedachtenstreepjes staat. Zo'n taalgebruik is pas slordig.

Ofwel ligt het aan mij natuurlijk, maar ik heb de zin pas na drie keer lezen - ongeveer - verstaan.

#30492

Dezomer

 

Francis,

'Verstaan'? Of 'Begrepen'? Begrepen?

#30499

ivanhoe

 

Laatste zin van die laatste paragraaf trekt inderdaad op niets (lijkt nergens naar voor de Nederlanders).

EDIT: moet 2e zin zijn.

#30506

Johan B

 

@Francis: Nu nog leren tellen en we begrijpen ook jouw schrijfsels.

#30508

LVB

 

Er is niks mis met die zin.

Laat weg wat tussen gedachtenstreepjes staat:

"Exact zoals het Nederlands van Humo in dit geval beter, althans algemener was dan dat van de geïnterviewde in diens boeken."

Perfect begrijpbaar. "In dit geval", daarmee wordt het interview van Tom Lanoye bedoeld. Het Nederlands van Humo was beter dan het Nederlands van Tom Lanoye. En als we ook nog willen weten wie er bij Humo de vragen stelde en dat interview uitschreef, dan lezen we wat er tussen de gedachtenstreepjes staat:

"lof zij Rudy Vandendaele!"

Er wordt buiten de gedachtenstreepjes niet verwezen naar wat binnen de gedachtenstreepjes staat. Het is een loutere verduidelijking, het treedt wat meer in detail.

Het allerlaatste gedachtenstreepje uit het citaat tenslotte, is een verwijzing naar eerdere uitspraken van Leterme:

"We dienen er toch niet van uit te gaan dat Tom Lanoye intellectueel niet in staat is -?"

Niet in staat is tot ... jawel, u snapt het.

#30514

ivanhoe

 

Het feit dat Francis en ik deze zin niet direct begrepen kan (!) een aanduiding zijn dat de zin - ondanks zijn theoretische correcte vorm - toch onleesbaar is.

Het volstaat niet grammaticale regels te volgen om vlot leesbare zinnen te produceren...kijk maar eens naar wetteksten en vonnissen.

"Er is niks mis mee," idd, maar echt begrijpbaar (=bij een snelle, eerste lezing)is ie toch ook niet. En dat is nog altijd het belangrijskte me dunkt.