De Gucht over globalisering en toplonen

Ik heb eerder het gevoel dat hij meer speelt met 'rede' & rationaliteit.

"De top van het westerse bedrijfsleven moet goed beseffen dat zij ook beter wat matigt om populistische tendensen niet in de kaart te spelen."

Komt eerder over als een rationele reflex: Als de kaderleden exorbitant veel verdienen maar de lonen onderin moeten gematigd worden dan is dat niet zozeer logisch, zorgt voor een tegenreactie. Die tegenreactie vertaalt zich in een politiek van bemoeinissen. Ik zou zo zeggen kijk naar Volkswagen. Op de RTBF zet men de exorbitante winst van de Volkswagen in de verf tegen de sluiting van Volkswagen Vorst.

Alleen het probleem dat ik heb met De Gucht zijn uitspraak is dat de regering ook eens in eigen boezem moet kijken. Te kostelijk & te inefficiënt...daarmee jaag je bedrijven in de problemen & weg. Dat de regering eerst erin slaagt haar leveranciers tijdig te betalen en dan zullen we nog eens spreken.

Ergens ga ik wel akkoord met hem, alleen zal hij niet akkoord gaan met mij.

Een maatschappij kan alleen bestaan als de burgers in symbiose/evenwicht leeft met haar leefomgeving en economie, met de Staat als vertegenwoordiging v/d burger en actor in de internationale wereld. Staat vertegenwoordigt de burger/volk en moet als scheidsrechter fungeren om de evenwichten te bewaren. Alleen hebben we zo geen Staat, wij hebben een elite die de boel controleert en als schijn ons naar de verkiezingshokjes drijft waarna we voor 4 jaar mogen zwijgen.

Als we minder Staat willen dan moeten we taken overdragen naar de privé, maar dan moeten we ook de privé kunnen vertrouwen. Hoe kan je iemand vertrouwen die exorbitant 'op uwe kap' geld zit te verdienen om dan te dreigen met delokalisatie als drukkingsmiddel voor loonmatiging? Daar kun je niet tegen opboksen bij de mensen.

@ Weetwel: ik zou niet zo direct gaan schelden, maar ik vind wel dat je alleen maar een serie beweringen neerzet, zonder enige onderbouwing. Maar als dat mag, dan mag het omgekeerde natuurlijk ook, en dan kan iedereen beweren dat er wel vooruitgang was in de Derde Wereld, en dan ben je op enkele herhalingen na al snel uitgepraat.

Dus het is enkel achteruitgegaan? Volgens welk criterium dan wel?

@ Luc: Als het waar was dat de bedrijven minder goed geleid zouden worden onder beperkte toplonen, en ze daardoor minder winst zouden maken, dan moeten een hele hoop assumpties ook waar zijn.
Ten eerste geldt dat blijkbaar voor elke mogelijke beperking, van de meest bescheiden tot de allerzwaarste ingreep.
Verder neem je aan dat de aanwezigheid van uitgerekend die ene toppersoon blijkbaar een enorme impact heeft op het verloop van het bedrijf. Puur anecdotisch gesproken, van wat ik van bedrijven heb gezien denk ik niet dat dat waar is. Sterker dan een anecdote is het feit dat de beurskoersen dat ook absoluut niet reflecteren. Als die ene toppersoon zo vreselijk cruciaal was, dan zou je enorme schommelingen moeten zien in tijden van opvolging, ziekte, plots overlijden, en dergelijke meer. Het sprekend gemak waarmee de markten in werkelijkheid dat soort schokken absorberen doet me vermoeden dat de toplui in werkelijkheid niet zo heel veel verschil maken.

Laatst viel me op, toen ik een interview las met Myron Scholes, Nobelprijswinnaar economie voor de formule van Black & Scholes, dat die van mening was dat de huidige soort toplonen iets waren dat "de markt" nog "moest leren". Het lijkt me dat hij dicht bij mijn eigen opinie zit, die eerder zegt dat er voor dat soort dingen doodeenvoudig helemaal geen (of toch zeer weinig) "markt" bestaat, omdat het hele zaakje in beperkte kring bedisseld wordt. Toch niet als je "markt" definiëert als een systeem waarbij veel vragers opbieden tegen veel aanbieders, en waarbij de goedkoopste (evenwaardige) leverancier het contract wint.

Het staat iedereen vrij te geloven dat dat een goede beschrijving is van hoe de toplonen tot stand komen, maar zelf vind ik het een schoolvoorbeeld van het soort constructies ("assumpties") waarin mensen blijven geloven wanneer de feiten die het tegendeel bewijzen recht onder hun neus liggen. (De eerste keer dat ik dat soort constructies zag, was toen ik als scholier vernam dat wij allemaal via een Rousseau-iaans "sociaal contract" opgenomen zijn in een samenleving, waartegenover we bijgevolg rechten en plichten hebben. Er zijn mensen die echt nerveus worden als je dat in vraag stelt. En oh ja, beurskoersen zijn de NPV van de verwachte dividenduitkeringen. Ook een hele mooie.)

@Koen: Er bestaat dus volgens jou geen vrije markt voor topmanagerfuncties, waarbij heet loon een essentiële rol speelt in het spel van vraag en aanbod?

"Men mag nooit uit het oog verliezen dat een markteconomie haar morele en politieke legitimiteit ontleent aan de veronderstelling dat inkomen grosso modo overeenstemt met de bijdrage aan de economie. Die legitimiteit moet gevrijwaard blijven."

Ik weet niet of hij hier specifiek doelde op de rol of rechten van de Staat. Ik had daar eerder een andere wending aan gegeven. Ik dacht eerder dat hij wou zeggen dat 'loon overeen moest komen met de mate van economische bijdrage' en dat dit moet gelden voor alle 'rangen' binnen een bedrijf. Dat zal wellicht altijd ergens een perceptie/schijngevoel zijn, een topkader zal altijd pakken meer geld verdienen dan de bandwerker. Maar als je die schijn achterwege laat dan ga je 'populistische' (lees socialistisch revolutionaire) reacties krijgen die alles gaan willen reguleren of gewoon de vrije markt afschaffen. Zodus gaat de vrije markteconomie op dat moment haar politieke legitimiteit verliezen...

@Koen: een arbeidsmarkt hoeft niet "georganiseerd" te worden, en al zeker niet met vergelijkende examens. Ook al zou het louter om perceptie draaien, dan is het nog altijd een markt. Op de markt draait het zelfs heel veel om perceptie.

Dat topmanagers veel verdienen komt mijns inziens omdat het aanbod aan topmanagers kleiner is dan de vraag. Als het aanbod groter was dan de vraag, dan zouden hun lonen dalen.

De Gucht heeft over de hele lijn gelijk. In het eerste stuk maakt hij de juiste analyse. Op het einde bouwt hij de irrationaliteit van een groot deel van de publieke opinie in. Daarom spreekt hij over "legitimiteit": de vrije markt kan maar bestaan als ze aanvaard wordt door een groot deel van de bevolking. Als daarvoor een aantal consessies moeten worden gedaan, dan is het beter die te doen.

Ook al zou het De Gucht sieren mocht hij wat meer als een liberaal zijn zaak verdedigen, intrinsiek vrees ik dat hij wel een beetje gelijk heeft: het risico op populistische tendenzen bestààt (gegeven de maatschappij en de vele niet-liberalen, om het maar even lapidair samen te vatten), en kan best niet te veel aangewakkerd worden.

Wat de toplonen van managers betreft, deel ik de reserves van Ivanhoe en Koen Robeys. Ook al is in principe de aandeelhouder de enige die hier over gaat (en het feit dat hij er akkoord mee is, en kàn er niet mee akkoord gaan, geeft aan dat het wel degelijk volgens een markt verloopt), het komt me toch voor dat er een onterechte "vedettenpremie" aan de topmanagers vasthangt, en aanstellingen die vaak stoelen op een "old boys network" e.d.

De toplonen vallen totaal in het niet t.o.v. de totale loonlast van gelijk welk bedrijf. Verdeel de lonen van het management en directie over het personeel, en je zal amper een loosverhoging zien.
Of bvb alle directieleden een dikke porsche krijgen of een skoda, het effect hiervan op de bedrijfsresultaten is in zowat elke onderneming zo goed als verwaarloosbaar. 1% algemene loonverhoging is daarentegen een enorm zware dobber voor de meeste ondernemingen (in Europa dan toch, waar de loonkost door POLITIEKE redenen amper te torsen is).

QUOTE "Men mag nooit uit het oog verliezen dat een markteconomie haar morele en politieke legitimiteit ontleent aan de veronderstelling dat inkomen grosso modo overeenstemt met de bijdrage aan de economie."

Waar hij dat vandaan haalt weet ik niet, dit zou even goed uit de mond van een communist in schaapsvacht kunnen komen; is dat een bedreiging naar mensen die veel verdienen ? Een waarschuwing zo van "ik krijg jullie nog wel" ? Zou hij weten dat menig ondernemer in-spe dit soort boodschappen al heel zijn/haar leven te horen krijgt, en plots naar "betere oorden" vertrekt, de klassieke brain drain van Europa naar voornamelijk de USA ?

Kijk Karel : de bekwaamste mensen verdienen het meeste geld. Als 1 persoon een bedrijf opricht, dat 100 mensen tewerkstelt en 2 miljoen euro netto winst maakt, dan zullen die 100 mensen, risicoloos, aan een min of meer gemiddeld loon werken, en zal die ene persoon 2 miljoen euro verdienen (min roerende voorheffing).
Is dat eerlijk ? Uiteraard, en als je ook zoveel geld wil : wel, dan moet je ook maar bewijzen dat je zo bekwaam bent. Nu ja, in dat geval was je natuurlijk niet met politiek en filosofische prutstheorietjes bezig geweest op het moment dat je leeftijdsgenoten innoveerden, jobs en welvaart creëerden en DAARUIT morele en politieke legitimiteit aan de markteconomie gaven.

En dat dan te horen van een topman uit de regering van dit land, die persoonlijk verantwoordelijk is voor een budget van 130 miljard euro per jaar, dit wil zeggen 13.000 euro per inwoner ! Zou hij het aandurven om de organisatie waarvoor hij verantwoordelijk is, efficiëntievereisten op te leggen die zelfs maar in de buurt komen van de kleinste bakkerij ? En het verschil terug te geven aan de bevolking, waardoor die de grootste loonsverhoging van hun leven zouden krijgen, plus een pak meer economische groei ? Uiteraard niet, "het is van iedereen dus van niemand, ik ben niet verantwoordelijk", gooi dus maar buiten...
Het zijn niet de (laatste overblijvende) topmanagers die moeten besparen of angst hebben van populisme, maar wil de legers van politici die al tientallen jaren de overheidsfinanciën plunderen en die op een dag te maken zullen krijgen met ECHT, gegrond populisme : i want my money back !