Kritiek niet alleen toelaten, maar zelfs bevorderen

(...) Wil dit zeggen dat groepsgevoelens per definitie slecht zijn? Dat een zekere nationale of Europese fierheid verbannen moet worden? Nee, maar deze projecten mogen nooit ten koste gaan van het individu, van de individuele keuze. Dit moeilijke evenwicht is nog het best verwoord door Isaiah Berlin in zijn essay Two Concepts of Liberty. Berlin onderscheidt daarin positieve en negatieve vrijheid. Positieve vrijheid omschrijft hij als de vrijheid van mensen om in projecten te stappen, om engagementen aan te gaan, om een samenleving uit te bouwen. Maar hij waarschuwt ook voor de grenzen ervan, voor het gevaar van zogenaamde maatschappelijke projecten. Vandaar de noodzaak van de negatieve vrijheid. Met deze wat ongelukkige term doelt hij op de rechten van het individu. Die staan volgens Berlin altijd bovenaan. De rechten van het individu moeten primeren. Alleen zo waken we erover dat een open samenleving niet gesloten wordt. (...)

We moeten voor alles de kritische methode hanteren. Kritiek niet alleen toelaten, maar zelfs bevorderen. We moeten de mens als een vrij en verantwoordelijk wezen beschouwen. We moeten de vrije keuze vrijwaren. Het individu boven de groep stellen. We moeten daartoe niet wachten op de staat, maar enkel onszelf engageren. (...)

Guy Verhofstadt in zijn "Popper-lezing" in Antwerpen, 29 maart 2007