Een Waalse visie op nationalisme

(...) Marie Arena, minister-presidente van de Franse Gemeenschap, en andere vertegenwoordigers van "kleine naties" wisselen hun overlevingshandboeken voor een geglobaliseerde wereld uit. Algemene conclusie: het is via de creatie van een intens kennisnetwerk, als hefboom, dat de Klein Duimpjes van deze wereld samen een levensmodel kunnen uitdragen.

Maar terwijl de zaal - die applaudisseert voor de independentistische beloften van Pauline Marois van de Parti Québécois - goedkeurend gromt bij de dromen over zelfbeschikking en onafhankelijkheid (...), geeft Marie Arena plots een verhaal dat lijnrecht ingaat tegen de andere sprekers. "De Franse Gemeenschap van België is een ambitieus politiek project, maar wij hebben niet de ambitie om ons model uit te dragen naar andere delen van de wereld. Elk land, elke natie, heeftzijn eigen methode en zijn eigen geschiedenis. De kern van onze methode bestaat uit het respecteren van taal- en cultuurminderheden, maar ook de gehechtheid aan een territorium. Dat is allemaal goed. Maar het nastreven van een legitieme autonomie mag geen schaamlapje zijn voor egoïsme. Zoniet zegt men in feite: "Ik ben rijk, ik wil dat ik alleen rijk blijf, beschut tegen de anderen". Voor mij komt dat neer op het ontkennen van de diversiteit in de identiteit. Om welke dubieuze redenen creëren sommige landen een "ministerie voor nationale identiteit"? Voor mij kan er maar gesproken worden over de identiteit van de mensen, over hun kracht, maar ook over hun vermogen om de noodzakelijke solidariteit op te brengen".

Tegenover haar gesprekspartners die nieuwsgierig de Belgische crisis volgen, schetst Arena duidelijk het project en de methode van sommige Vlaamse partijen. Aan de tafel van de sprekers is een geforceerde glimlach te zien. Want voor George Reid, voormalig officier-president van het Schotse parlement, zal het nakende referendum over onafhankelijkheid het niet alleen mogelijk maken om "zich vrij te maken van de Engelse overheersing", maar ook om een eigen specifiek antwoord te bieden aan "de opportuniteiten van de markt". Op gevaar af de sociale dumping tussen de Europese regio's te versterken. In Glasgow is het lot van een Londense werkloze niet belangrijk... (...)

Culturele bescherming kan vreemde vormen aannemen. Om niet te verdrinken in het Engels, hebben de Québecois 30 jaar geleden beslist om Franse lessen verplicht te maken voor alle immigranten. (...) Doet dat niet denken aan de verplichte kennis van het Nederlands voor wie een sociale woning wil ("Wooncode"), een regel die de Belgische Franstaligen shockeerde? Als men luistert naar de bazin van de Parti Québecois Pauline Marois die een eigen grondwet wil in naam van "ons volk, onze cultuur, ons land eerst", dan krijgt men soms rillingen van de gelijkenis met de argumenten van het Vlaams Belang. Zeker, in tegenstelling met de Vlaamse extremisten is het maatschappelijk project van Marois gul en humanistisch, maar over essentiële zaken als de verkoop van water, de prijs van een hogere opleiding of van legale immigratie, kan het antwoord van Québec morgen tegengesteld zijn aan dat van Canada.

Frédéric Soumois vanuit Montréal in Le Soir, 28 augustus 2007