De tanende ster van Osama Bin Laden

[Er is een ideologische opstand aan de gang binnen Al Qaeda.] Invloedrijke militaire en religieuze figuren, mensen die met Bin Laden getraind en gevochten hebben, de architecten van Al Qaeda's ideologie. Hun kritiek is vooral religieus: Al Qaeda vermoordt te veel burgers. De Koran verbiedt dat, maar Bin Laden is er nooit in geslaagd zich daar afdoende voor te verantwoorden. Wanneer je hem vraagt: 'Hoe praat je de burgerdoden van 9/11 goed?' zegt hij: 'De mensen in de Twin Towers hielden de Amerikaanse economie draaiende en waren zo mee verantwoordelijk voor het buitenlandse beleid van de VS'. Probleem: dat is geen religieus maar een politiek argument. (...)

Onlangs werd hij bijvoorbeeld aangevallen door Salman al-Oudah, een sjeik uit Saudi-Arabië die destijds één van zijn voornaamste inpiratiebronnen was. In de jaren tachtig was Al-Oudah één van de voormannen van het fundamentalistische reveil in Saudi-Arabië. In de jaren negentig ging hij in het verzet tegen de Amerikaanse troepen die er na de Eerste Golfoorlog waren achtergebleven: de Saudische regering heeft hem toen gevangengezet. Toen ik Bin Laden in 1987 interviewde, zei hij dat die opsluiting één van de voornaamste redenen was waarom hij zich tegen de VS gekeerd had. Vandaar dat hij het zo moeilijk heeft om figuren als Al-Oudah van antwoord te dienen: hij kan hen moeilijk plots afschilderen als marionetten van het Westen. (...)

De moslimbevolking is veel minder dan vroeger gewonnen voor zelfmoordaanslagen, maar vooral onpopulair is de takfir-doctrine, die bepaalt dat Al Qaeda zelf mag beslissen wie een echte moslim is en wie niet. (...) Dat zag je heel goed in Irak, telkens Al Qaeda ergens een stuk grond in handen had gekregen: wie zich niet volgens de regels gedroeg, ging eraan - een sigaret opsteken was al genoeg. Gevolg: Al Qaeda verloor stilaan de steun van de bevolking.

CNN-journalist Peter Bergen, geïnterviewd door Tom Vandyck in Humo, 2 september 2008