Willy Claes over het islamitisch fundamentalisme

Süddeutsche Zeitung: De geschiedenis toont aan dat bondgenootschappen sterven als ze gewonnen hebben. De NAVO heeft de Koude Oorlog gewonnen. Kan zij desondanks overleven?

Willy Claes: Nu staan wij voor andere uitdagingen. De belangrijkste is de bouw van een nieuwe Europese veiligheidsarchitectuur. Bovendien zijn er ook nog de terugkeer van het nationalisme, het religieus fanatisme, de verspreiding van massavernietigingswapens en labiliteit in het algemeen. Uiteindelijk moeten de jonge democratieën verstevigd worden. Ja, de NAVO is haar belangrijkste vijand - het communisme - kwijt, maar niet haar opdracht.

(...)

Süddeutsche Zeitung: "Bondgenootschap" betekent: iets concreets afschrikken of afweren. Het grote gevaar is weg, en er blijven drie kleine bedreigingen over: fundamentalisme...

Willy Claes: Dat is überhaupt niet 'klein'. Het fundamentalisme is minstens even gevaarlijk als het communisme dat was. Onderschat alstublieft dit risico niet.

(...)

Süddeutsche Zeitung: Welke bedreiging gaat er uit van het islamitische fundamentalisme?

Willy Claes: Ik zie niet hoe fundamentalisme in overeenstemming kan gebracht worden met democratie. En de NAVO is véél meer dan een militair bondgenootschap. Zij heeft zich ertoe verplicht de basisprincipes van de beschaving te verdedigen, die Noord-Amerika met West-Europa verbindt.

NAVO-secretaris-generaal Willy Claes, geïnterviewd door Josef Joffe in de Süddeutsche Zeitung, 2 februari 1995 [in oktober 1995 moest Claes ontslag nemen wegens betrokkenheid in het Agusta-schandaal]


Ik had de term islam niet eens gebruikt, omdat ik het religieuze aspect buiten beeld wilde houden. De vraag ging over de zin van de NAVO na de Koude Oorlog. Ik antwoordde dat ik het militante fundamentalisme, zoals we dat aan het werk zagen in Algerije, een even grote bedreiging vond als het communisme, omdat het een combinatie is van fanatisme en terrorisme, op een voedingsbodem van sociale en economische onrechtvaardigheid. (...) Ik sta nog altijd achter mijn definitie van het fundamentalistische gevaar - ook al heb ik toen, onder Brits-Amerikaanse druk, mijn woorden moeten "nuanceren". In die zin kan ik zeggen dat 11 september niets aan mijn standpunt veranderd heeft. (...)

De planners en daders van 11 september waren geen vluchtelingenkinderen maar zonen van welgestelde, soms zelfs vermogende ouders - miljardairserfgenaam Osama bin Laden is het beste voorbeeld. Ze studeerden in het Westen, deelden onze levensstijl maar werden blijkbaar juist door dat directe contact met een veel gerichtere haat vervuld. Er zijn elementen van een verklaring. De onderdrukking van zowat alle oppositie in de Arabische landen - Saoedi-Arabië voorop; de culturele arrogantie van het Westen, dat vaak geen oog heeft voor verschillen in identiteit of mentaliteit; de etterende wonde van het Midden-Oosten. Maar er zit een blinde haat achter de aanslagen, die door die factoren alleen niet verklaard wordt.»

Willy Claes, geïnterviewd door Marc Van de Weyer in Het Belang van Limburg, 9 september 2002