Opinievrijheid, tolerantie en journalistiek

Opvattingen kunnen manifest onjuist zijn, maar als opvattingen blijven zij burgerrecht genieten en mogen ze wel bestreden maar nooit verboden worden, want als men daarmee begint, schept men een precedent dat door wellicht minder goed geïntentioneerde partijen en besturende elites aangewend kan worden om de grondslagen te leggen van een totalitaire staat. Gelukkig bezit het volk goede reflexen, die de pers tot voorbeeld kunnen dienen. Toen het Vlaams Blok werd veroordeeld wegens racisme, werd het bij de daarop volgende verkiezingen (in 2004) de tweede grootste partij van Vlaanderen met een kwart van alle uitgebrachte stemmen. Niemand twijfelde eraan dat dit succes te danken was aan een veroordeling wegens racisme, waar de kiezer wilde tegen protesteren. (...)

Men is maar tolerant als die tolerantie blijkt uit de houding die men aanneemt tegenover mensen die meningen uiten waar men het volledig oneens mee is. Er bestaat alleen meningsvrijheid als ook andere ideeën dan de uwe de kans krijgen om zich te uiten. Daar dus moet de pers werk van maken. Zij is het sterkste vehikel voor de beleving van de meningsvrijheid door de eerbied die ze aan de dag legt voor het vrij onderzoek in al zijn aspecten en gedaanten. Voor een goed functionerende democratie is een kritische pers noodzakelijk. De politieke pers mag nooit gouvernementeel zijn. Altijd moeten haar scherpste pijlen worden gericht op de machthebbers van het moment. Vooral nu, met toenemend gemak, politici van alle slag voorrang geven aan hun persoonlijke carrière boven de beloften die ze aan hun kiezers gedaan hebben en waar ze hun mandaat aan ontlenen, is grote gestrengheid vereist in de journalistieke beoordeling van de politieke klasse. Wie kiezersbedrog pleegt, ondermijnt de morele basis van het democratische stelsel. Politici die persoonlijk - in hun carrière - profiteren van kiezersbedrog, dienen overdekt met pek en veren door de pers aan de woede van de bedrogen kiezers te worden overgeleverd. Zonder kritische pers verwatert de democratie, want de kiezer wordt niet meer geconfronteerd met de leugens van de machthebbers en laat zich gemakkelijker manipuleren. (...)

En laten we zo gauw mogelijk ook een einde maken aan de in dit land heersende collusie tussen pers en politieke elite. Het parlement functioneert al lang niet meer behoorlijk. Er bestaat nauwelijks nog enige controle op het doen en laten van de machthebbers. Daarom is het nodig dat de pers de kritische rol die van alle tijden op de schouders rust van de intellectueel, volledig vervult. Er is nul komma nul moed voor nodig om een oppositiepartij te diaboliseren, dat kan alleen de carrière bevorderen, maar een journalist die zijn taak verstaat, kiest steeds de zijde van de verworpenen der aarde, van de zwakste in de samenleving, van de oppositie tegen de besturende elite. (...)

Mark Grammens in zijn dankrede bij het ontvangen van de "Prijs voor de Vrijheid", 9 maart 2009, gepubliceerd op mediakritiek.be, 29 maart 2009