Dit was 2009
Humo: Wat vindt u de belangrijkste gebeurtenis, evolutie of trend in het voorbije jaar?
Guy Vanhengel: Bankiers ontwrichten de wereldeconomie door waanzinnig winstbejag. Overal ter wereld draaien de belastingbetalers daarvoor op en verliezen mensen hun job. Een schande! (...)
Caroline Gennez: De snelheid en de verwoestende kracht waarmee het financiële kapitalisme wereldwijd slachtoffers maakt. (...)
Jonas Geirnaert: De economische crisis. Er gaat trouwens niks ingrijpends veranderen aan de fundamenten van het systeem, dus: op naar de volgende crisis! Champagne! (...)
Lieven Verstraete: De verkiezing van Barack Obama. Niet omdat hij de eerste 'zwarte' president is van zijn land, wel omdat na de middeleeuwse gedachten van George Bush jr. en zijn kornuiten een modern en open Amerika mogelijk blijkt. (...)
De Humo-eindejaarsvragen deel 1, 8 december 2009



Reacties
Olav - niet ingelogd
dinsdag, 8 december, 2009 - 14:23Schijnbaar lopen sommige mensen wat achter... dit was 2008...
Ofwel moet het zijn dat er dit jaar écht niets gebeurd is.
Elhaz
dinsdag, 8 december, 2009 - 14:40Die Humo-eindejaarsvragen kun je ook opvatten als een soort "Lijst van Voorspelbare Denkbeelden van Mensen-die-niet-zelf-nadenken".
johan vandepopuliere
dinsdag, 8 december, 2009 - 15:44En waarom denken ze niet na? Ah, kijk eens naar wat ze zeggen! En waarom is het idioot wat ze zeggen? Ah, kijk eens wie het zegt!
Me dunkt dat het publieke debat alsmaar meer wordt beheerst door de identiteit van ideeën, niet door de kwaliteit.
Of het nu om het communautaire gaat, over kapitalisme of over het milieu, zodra je je mening geeft, staat men klaar om je in een kamp te stoppen en dan doet het er niet meer toe wat je precies gezegd hebt.
Zowel het opinie-artikel van De Wever, over "ecologisme als nieuwe religie", als het artikel van Peter Tom Jones over "klimaatscepticisme is een misdaad tegen de menselijkheid", vond ik behoorlijk versluierend en dodelijk voor het debat.
Koen Robeys
dinsdag, 8 december, 2009 - 17:25Johan VDP: het enige wat ik in je tekst zou betwijfelen is de "almaar meer". Volgens mij heb je zodanig gelijk dat ik vermoed dat het nooit anders is geweest.
Misschien is het deels omdat je op die manier tenminste van iemand gelijk zal krijgen. Als je het aandurft om op bepaalde punten af te wijken van de standpunten van je "eigen" "kamp" zijn de mensen uit dat kamp ineens nog veel grotere vijanden dan je oorspronkelijke tegenstanders. Niet erg motiverend, en je moet al een natuurlijke eenzaat zijn om dat langdurig aan te kunnen.
En deels is het natuurlijk een politiek spel; een gedrag dat zo oud is dat we het gemeenschappelijk hebben met de chimpansees en zich alleen maar een schijn van rationaliteit aanmeet. Als ik me niet vergis heeft iemand het eens "de politieke vervuiling van het denken" genoemd. Terwijl de biologisch-historische realiteit is dat er een rationele opklaring van het "politiek" (lees: apen-) gedrag bezig is.
Maar het gaat heel, heel traag, dat is zeker.
marcfrans
dinsdag, 8 december, 2009 - 17:26@ jvdp
1) Waarom ze niet nadenken? Is dat echt niet duidelijk? Omdat ze nietszeggende slogans parroteren, en niet de minste 'nuance' noch enige 'reserve' uiten in hun uitspraken.
De slogans (en zondebokken) zijn respectievelijk: bankiers en winstbejag, financiele kapitalisme, "het systeem", Obamamania met Bush=middeleeuws en met Amerika-is-niet-modern-noch-open.
Dat zijn allemaal weinig-of-nietszeggende en eigenlijk onnozele slogans. Onder verstandighe mensen zouden ze nog acceptabel kunnen overkomen als ze elk gevolgd zouden worden door een 'minimale' qualifier of nuancerende bijgedachte. Zoals ze daar nu staan, reflecteren ze de 'gedachten' van politiek personeel dat niet zou mis staan in de jaarlijkse 'unanieme' vergaderingen van het Nationaal Congres van de Chinese communistische partij (met het Politbureau handklappend op het podium) of op de vrijdagavondse gebedsverzamelingen in Teheran.
2) Inderdaad, de 'identiteit' van ideeen is tegenwoordig belangrijk in het publieke debat, en dat is spijtig. Maar, in de citaten hierboven valt er geen enkel teken op te vangen van enige openheid of bereidheid tot "debat", en nog minder van enige "kwaliteit" (in termen van ideeen), zeker in het geval van Verstraete.
3) Er is inderdaad een observeerbare neiging van in-kampen-te-willen-stoppen bij Vanhengel, Gennez, Geirnaert, en Verstraete. Maar, dat zal u wel niet bedoeld hebben.
Neverbeendead Religion
dinsdag, 8 december, 2009 - 17:40De belangrijkste evolutie in het voorbije jaar nagaan komt er op neer van op zoek te gaan naar datgene dat iedereen uitsluit in de evolutie van de mens en dus door een minderheid in gang wordt gezet.
http://www.telegraph.co.uk/...
johan vandepopuliere
dinsdag, 8 december, 2009 - 18:01@marcfrans: Neen, dat bedoelde ik niet. Ik hou me niet zo bezig met eindejaarslijstjes, waarbij meningen in een kadertje moeten passen, en al zeker niet met een suggestieve selectie daaruit. Daarom had ik het ook over de lijvigere bijdragen van De Wever en Jones in DS, waar het formaat tenminste een kans bood tot nuance, maar helaas werd het telkens een paginagrote verdachtmakerij.
@Koen: ik heb natuurlijk geen studie verricht, maar ik heb toch de indruk dat het dualistisch denken is toegenomen door de jaren, ofwel is het me meer gaan opvallen en ergeren. Zo las ik hier onlangs nog een discussie of Pim Fortuyn nu een linkse was. Dat is voor sommige mensen blijkbaar erg belangrijk: hoort hij nu in ons kamp thuis of niet?
@omnes: we leven niet meer in een cultuur waarin een mening, of ze nu gangbaar is of afwijkend, in het algemeen beleefd wordt tegengesproken. Wie oprecht meent dat het klimaat door toedoen van de mens verandert, en dit in negatieve zin, of dat menige bankiers de economische crisis van jongstleden op hun geweten hebben, wordt door bijvoorbeeld marcfrans hierboven gekoppeld aan het Chinese politbureau of godsdienstfanaten in Teheran. Wie daarentegen twijfelt aan de klimaatwijziging of de invloed van de mens daarop, is volgens anderen een egoïst en een misdadiger tegen de menselijkheid. Wie meent dat het kapitalisme toch vooral gunstige effecten heeft, ondanks occasioneel falen, of zelfs onverdeeld gunstig is, wordt al evenzeer op hoon onthaald in het andere kamp.
Ook ik ben hier al eens als mensenhater ontmaskerd, omdat ik oprecht meen dat de meeste grootschalige problemen van de mensheid te maken hebben met overbevolking, dat 6 miljard echt te veel is, wat ik beeldrijk als een "plaag" heb omschreven, en dus ook meen dat kinderbijslag moet omgezet worden in kinderbelasting, zodra het aantal van een milde instandhoudingsfactor overgaat in een multiplicatie.
Het verdachtmaken van opiniemakers of -hebbers is een trend, ik zou haast zeggen een observeerbare trend, ware het niet dat ik me zo verlaag tot het niveau van mensen die hun mening met feiten verwarren. Het voortdurend ingaan op de argumenten zelf is een vermoeiende opdracht, maar getuigt wel van intellectuele eerlijkheid.
chris impens
dinsdag, 8 december, 2009 - 18:05@ johan vandepopuliere: zo is dat.
New Statesman
dinsdag, 8 december, 2009 - 19:40Hier gaan we weer: de jaarlijkse litanie van linksdragende BV's die keer op keer dezelfde voorspelbare antwoorden geven.
Bush is slecht, Obama is goed, het klimaat gaat door onze schuld naar de haaien en Filip Dewinter is lul van het jaar.
Tot zover de eenheidsworst.
Ook merkwaardig: een nieuwslezer van de steeds objectieve VRT die de denkbeelden van een gewezen Amerikaans president ''middeleeuws'' noemt, terwijl de sjoe van links, de homoverhanger Ahmadinejad buiten schot blijft.
Koen Robeys
dinsdag, 8 december, 2009 - 20:24Al die mensen die nu zo opspelen over "Obamania" of "het voorspelbare Bush is slecht Obama is goed" zouden natuurlijk *enorm* aan geloofwaardigheid kunnen winnen. Als ze kunnen zeggen, bij voorkeur mèt url, waar ze zich verwonderd hebben over de vergelijkingen van Bush met Churchill van een tijdje geleden, en de manier waarop iedereen die het er niet mee eens was meteen maar tot de terroristen werd gerekend, dan zou dat zeker een verschil maken.
Maar het *hoeft* ook niet. Als ze dat niet kunnen zeggen, en ze zien tenminste in dat ze precies hetzelfde doen als wat ze zo hard aan de *anderen* verwijten ("splinter"... "balk"... "oog"... see?) is het mij ook al lang goed.
Maar ik houd mijn adem niet in tot het zover is...
Johan B
dinsdag, 8 december, 2009 - 20:51@Johan VDP: "Me dunkt dat het publieke debat alsmaar meer wordt beheerst door de identiteit van ideeën, niet door de kwaliteit."
Als je vindt dat bovenstaande citaten ten onrechte geplaatst zijn wegens de identiteit van de ideeën en niet wegens de kwaliteit, zou je ons dan even kunnen uitleggen waar de kwaliteit precies zit? Ik kan er niet de minste kwaliteit in ontdekken.
dendof
dinsdag, 8 december, 2009 - 21:30De vraag stellen is ze beantwoorden, maar toch:
Heeft Vanhengel ook enige woorden veil voor het federaal kringloopfonds?
Werd daar ook belegd in CDOs uit "waanzinnig winstbejag" of gewoon waanzin?
NR
dinsdag, 8 december, 2009 - 22:57New Statesman heeft honderd procent gelijk. Niets saaier dan dergelijke platitudes.
yupie
woensdag, 9 december, 2009 - 00:00@johan
Het is terecht dat het risico tot kampvorming en ons onvrijwillig daarin meegezogen worden in discussies, een permanente waakzaamheid moet blijven.
Dat gezegd zijnde, de citaten hierboven deden mij bijna walgen door hun kortzichtige, papegaaierige drammerigheid, en dat was vooraleer ik gezien had van wie ze waren. Om mezelf die pijnlijke waarneming van totaal gebrek aan enig origineel inzicht bij de media-figuren ten lande te besparen, lees ik die Humo-eindejaarsvragen overigens al enkele jaren niet meer.
johan vandepopuliere
woensdag, 9 december, 2009 - 00:01@Johan B:
Laten we bijvoorbeeld het citaat nemen van Vanhengel:
"Bankiers ontwrichten de wereldeconomie door waanzinnig winstbejag. Overal ter wereld draaien de belastingbetalers daarvoor op en verliezen mensen hun job. Een schande!"
Mijn kwalitatieve analyse (wat iets anders is dan mijn analyse van kwaliteit):
1. Hebben de bankiers de economie ontwricht? - Onzeker - Feit is dat de constructie van hefboomfondsen structureel wankel was en een zeepbel creëerde. Het is waarschijnlijk dat bankiers daar de beslissende hand in hadden, al mogen we het aandeel van de overheid niet onderschatten. Is de economie ontwricht? - onzeker. Het oorzakelijk verband is onzeker, bij gebrek aan zekerheid over het gevolg.
2. Lijden de bankiers aan waanzinnig winstbejag? - Aan winstbejag zeker, of noem het winstoogmerk. Is dat winstbejag waanzinnig? Het in de wind slaan van waarschuwingen over de wankele structuren, kan men een vorm van waanzin noemen. Ik zou het eerder domheid noemen, of overmoed. Waanzin is overdreven.
3. Overal ter wereld draaien belastingbetalers er voor op. Dat is zeker niet de keuze van bankiers geweest, maar wel van overheden. Anders waren de spaarders de klos geweest en de overheden hebben besloten dat die klos zodanig oneerlijk was dat ze wordt gespreid over toekomstige generaties, ook afstammend van wie niet in de zeepbellen investeerde.
4. Overal ter wereld verliezen mensen hun job. Ik zie geen cijfermateriaal over massale, wereldwijde werkloosheid. Ik vind dat ook niet zo relevant, om redenen hier niet verder uitgewerkt.
Het doet er niet zo erg toe of ik in die analyse gelijk heb, tenzij iemand dit debat weer wil gaan voeren, en ik wil er eigenlijk ook niet per se een mening over hebben, omdat ik niet beslagen ben in economie.
Waar het mij om ging was dat ik sterk de indruk had, vooral door de bijdrage van Elhaz, dat een kwalitatieve analyse niet nodig was, want zie wie die uitspraken doet! Ook geen nuance van het formaat van de publicatie, nl een kadertje in een pulpblad. Ik zag in de oneliner van Elhaz het patroon terug van mening-maakt-drager-maakt-mening-verdacht en gebruikte de gelegenheid om dat patroon van elkaar onder te brengen in kampen aan de kaak te stellen.
Achteraf misschien een overdreven démarche, hoewel ik toch "hear hear" heb gehoord.
johan vandepopuliere
woensdag, 9 december, 2009 - 00:03@yupie:
Ik had de uwe nog niet gelezen en geef toe: ik ook al lang niet meer.
BC
vrijdag, 11 december, 2009 - 04:09Bij jvdp zijn #90673: Een interessante tekst van Salomon Kroonenberg (van het boek De menselijke maat - de aarde over 10,000 jaar):
De kunst om niet op hol te slaan - Onzekerheid over klimaat leidt tot overspannen reacties - http://www.academischeboeke...
Waarom slaan de mensen zo verschrikkelijk op hol en is iedereen in paniek? Valt er in zo’n sfeer nog iets verstandigs over het klimaat te zeggen? De grondoorzaak van deze overvloed aan publicaties ligt in onzekerheid. We weten niet zeker of het klimaat door menselijk handelen buiten zijn historische oevers treedt. En als dat wel zo mocht zijn, dan weten we niet wat we ermee aan moeten. Moeten we er blij om zijn, omdat we door de uitstoot van koolzuurgas de volgende ijstijd kunnen uitstellen en de landbouwproductie kunnen opvoeren zodat de honger uit de wereld verdwijnt? Of moeten we er bang voor zijn, omdat de zeespiegel stijgt en de gletsjers smelten? (...)
Al die mensen roepen dat zij gelijk hebben maar geen gelijk krijgen. En dan denken ze: hoe harder ik schreeuw, hoe beter ik word gehoord. Maar zo werkt het niet, want iedereen schreeuwt door elkaar, zodat je niemand kunt verstaan. (...)
Die crisis is een zegen – voor de klimaatalarmisten omdat een stagnerende economie de beste manier is om de uitstoot van koolzuurgas te verminderen en voor de klimaatsceptici omdat zij nu eerst uit alle macht moeten proberen hun beleggingen te redden; maar ook voor de politici, want zij moeten de honderden miljarden die ze hadden willen gebruiken om de thermostaat van de aarde een tandje lager te zetten, nu eerst aanwenden om hun eigen economie weer op de been te helpen. Antiglobalisten als de Britse econoom Noreena Hertz zijn in verwarring, zo blijkt uit een recent interview in NRC Handelsblad. Want moet je nu zeggen: minder consumeren voor het klimaat en de kleinschaligheid, of meer consumeren voor de economie? Ze kwam er niet uit. (...)
Intussen is de gemiddelde temperatuur op aarde al ver vóór de economische crisis vanzelf opgehouden met stijgen, terwijl de uitstoot van broeikasgassen wel nog steeds groeit. Ook de zeespiegel maakt geen haast om aan de voorspelde snellere stijging mee te werken. Mijn voorspelling is dat wij over dertig jaar nog steeds niet zeker zullen weten of onze emissies nu invloed hebben gehad op het klimaat of niet. Maar niemand zal zich er dan nog druk om maken, want het wordt intussen al jaren kouder. (...)
Het aardige is dat Rahmstorf zelf toegeeft ook eerst scepticus geweest te zijn. Hij kan het natuurlijk niet maken om nu opnieuw van mening te veranderen. En daarbij zijn we bij de achilleshiel van voor- en tegenstanders in het klimaatdebat: hun persoonlijke prestige. Liever op hol geslagen dan voor draaikont te worden uitgemaakt. En dat geldt niet alleen voor wetenschappers, maar nog meer voor politici. (...)
Maar wat als Svensmark nu eens gelijk heeft, zoals ik vermoed? Wat als het toch de zon is die de klimaatverandering veroorzaakt en niet de broeikasgassen? Wat als de temperatuur nog verder gaat dalen, zoals ook onze bekende Nederlandse astrofysicus Kees de Jager veronderstelt? Dan lijkt al die kippendrift om de uitstoot te beperken voor niets te zijn geweest. Dan blijkt dat wij ten onrechte verzuimd hebben onderscheid te maken tussen twee totaal verschillende zaken: energiebeleid en klimaatbeleid. (...)
De mens kan net zo min een klimaatbeleid voeren als de mier een autobeleid. We snappen niet goed genoeg hoe het werkt. (...)
Politici kúnnen niet meer draaien, ze hebben zichzelf muurvast gemanoeuvreerd. Het klimaat móét warmer worden, anders rollen hun koppen, en die van hun wetenschappelijke adviseurs. Vandaar de steeds schrillere toon.
Elhaz
vrijdag, 11 december, 2009 - 08:36@Johan Vdp: Je démarche is inderdaad misschien wat overdreven. Mijn one-liner wil niet meer zeggen dan wat er staat. Mijn punt is alleen dat de BV's die in Humo de vragen voorgeschoteld krijgen bijna altijd voorspelbare ,voorgekauwde antwoorden geven. Steeds krijg je hetzelfde elkaar napraten te horen. Een greep uit de vele (groenlinkse)mogelijkheden: globalisatie is slecht, liberalisme en vrije markt veroorzaken crisis, USA en Bush en de Republikeinen zijn slecht, "Moeder Aarde" moet gered worden, het klimaat is een probleem, de Westerse consument is slecht, onze ecologische voetafdruk is te groot, de mens (en vooral de westerling) is een plaag voor de aarde, enz enz enz....
Wie iets zegt is voor mij totaal irrelevant. Ik heb zelf een extreem groenlinks verleden en besef al te goed dat mensen na enige ervaring, openstaan voor de realiteit en het nodige denkwerk compleet van mening kunnen veranderen. Dat is echter iets waar ik de meeste Humo-poulains niet van kan verdenken.