Het voorzorgsprincipe is absurd en onrealistisch

Veel pleitbezorgers van draconische maatregelen om de klimaatverandering tegen te gaan baseren zich daarvoor op het zogenaamde voorzorgsprincipe. Dat houdt in dat als de gevolgen van een eventuele ramp voor ons onaanvaardbaar erg zijn, we preventiemaatregelen moeten nemen. Een kosten-batenanalyse - de kosten van herstelmaatregelen afwegen tegen de voordelen van het voorkomen van een ramp - is dan niet langer aan de orde. We móéten gewoon maatregelen nemen om de ramp te voorkomen, wat het ook kost. (...)

Wat we ook doen of nalaten te doen, het risico van onaanvaardbare rampen zal altijd bestaan. Onze middelen zijn beperkt, en we kunnen maar zoveel herstelmaatregelen betalen. We ontsnappen niet aan het afwegen van de kosten en de baten. Moeilijke keuzes zijn niet te vermijden. We kunnen niet anders. De kans dat een ramp zich ook zal voordoen, is voor sommige groter dan voor andere en bepaalde herstelmaatregelen zijn duurder dan andere. Dat is het leven, en het voorzorgsprincipe wil ons dat doen vergeten.

Het gebeurt soms dat een drastische maatregel die bedoeld is om een onaanvaardbare ramp te voorkomen de situatie verergert. We kunnen ons wel gemakkelijk catastrofes voorstellen die een gevolg zijn van de klimaatverandering, maar het is veel moeilijker de gevolgen van de herstelmaatregelen te voorspellen. Een van de meest onmiddellijke en ernstige gevolgen van klimaatverandering zou bijvoorbeeld een snelle stijging van de zeespiegel kunnen zijn. Door de band wordt aangenomen dat geen fossiele brandstoffen meer verbranden en de hoeveelheid koolstofdioxide in de atmosfeer terugdringen dé manieren zijn om dat te voorkomen. Maar die preventieve maatregel is extreem duur en zou wel eens een tegenovergesteld effect kunnen hebben. (...)

Als de Arctische Oceaan ijsvrij wordt in de zomer, zullen de ijskappen waarschijnlijk sneller smelten en zal het meer gaan sneeuwen. Op basis van het voorzorgsprincipe zouden we dan drastische maatregelen moeten nemen om geen fossiele brandstoffen meer te verbranden. Maar dan zouden we wel beter eerst met zekerheid weten wat de gevolgen zijn van de herstelmaatregelen. Het zou onfortuinlijk zijn mochten China en India verarmen omdat ze geen steenkool meer mogen verbranden, om dan vast te stellen dat er daardoor minder sneeuw valt in Groenland en Antarctica, waardoor het zeeniveau nog sneller gaat stijgen. Het voorzorgsprincipe is geen nuttig alternatief voor wetenschappelijk inzicht.

Prof. em. Freeman Dyson, Princeton University, voor Project Syndicate, 16 november 2009, vertaald en gepubliceerd in De Tijd, 12 december 2009