Er zijn heel wat aanmerkingen te maken over het geheim dieet van Margaret Thatcher.

Wie over eieren spreekt, denkt meestal ook aan de cholesterol, die zich bevindt in de dooier. Te veel cholesterol in het bloedserum geeft immers aanleiding tot hart- en vaatziekten. Vandaar de raad om maar een drietal eieren per week te eten.

Maar voor MT werden zomaar 28 eieren per week op haar geheim dieet gezet! Ook al was dit beperkt tot twee weken, dat is toch vreselijk veel. Het botst tegen onze spontane of gebruikelijke visie van gezonde voeding. Maar klopt dat wel helemaal? Ik maakte een korte zoektocht tussen de publicaties over het wetenschappelijk onderzoek hierover en kwam tot enkele verrassende conclusies.

Eieren zijn gekend om hun hoge voedingswaarde. Bij bebroeding onstaat uit een ei een volledig ontwikkeld kuiken. In het ei bevinden zich hiervoor alle noodzakelijke bestanddelen. Met alleen maar eieren zou men dus een lange tijd kunnen overleven. We zouden op langere termijn zeker niet gezond blijven, gezien we geen kuiken in wording zijn.

Wetenschappelijk onderzoek toonde wel aan dat exogene cholesterol (dus afkomstig van de voeding) NIET NOODZAKELIJK de cholesterolspiegel in het bloedserum doet stijgen. Want cholesterol afkomstig uit voedsel zou maar voor een beperkt deel (ong.20%) opgenomen worden in het bloedserum. De rest wordt in de lever gemaakt. Wanneer op een verpakking dus 0% cholesterol staat, dan heeft dit maar een betrekkelijke waarde.

En wat dan met al die mensen die voor hun cholesterol op dieet moeten?
Wel, het gebruik van te veel verzadigde vetten of vetzuren, die vooral voorkomen in dierlijke vetten en aanwezig zijn in bijvoorbeeld melk, vlees en alle voedingsmiddelen die hiervan zijn afgeleid, zou WEL het cholesterolgehalte in het bloed doen verhogen. Hetzelfde effect hebben ook overtollige suikers/fructose, die in de lever worden omgezet in triglyceriden (vorm van vet in het lichaam). Bovendien speelt er nog een erfelijke factor mee.

Maar het is nog heel wat complexer. Toch vereenvoudigd: Cholesterol lost niet op in het bloedplasma en wordt daarom getransporteerd (naar en van de cellen) door dragers die men lipoproteïnen noemt. Zo onderscheidt men LDL (low density lipoproteïne) voor de 'slechte' cholesterol, HDL (high density lipoproteïne) voor de 'goede' cholesterol. Samen met o.a. de triglyceriden, vormen zij het totaal. De verhouding HDL/totaal cholesterol speelt ook een rol. Bepaling van al deze waarden in bloed, wordt het lipidenprofiel genoemd. Het geeft een arts een beeld van de vetstofwisseling van een patiënt en hiermee kan een risico-waarde berekend worden voor hart- en vaatziekten.

Te veel LDL is 'slecht' omdat het samen met andere bestanddelen zich op de bloedvatenwanden afzet en ze aantast, ze vernauwt en minder soepel maakt. Dit verhoogt het risico op hartaanval en beroerte.
HDL is 'goed' omdat hoge waarden bescherming blijken te geven tegen deze ziekten (en lage waarden die ook bevorderen). Medici vermoeden dat HDL een tegengestelde (en dus goede) werking heeft dan LDL op de bloedvatenwanden en er de schadelijke afzettingen van helpt afkomen.

En wat betreft de invloed van de eieren op het lipiedenprofiel:
Een wetenschappelijk onderzoek toont aan dat de respons van de consumptie van eieren op het gehalte aan cholesterol in bloedserum verschillend is van mens tot mens, maar wel stabiel blijft. Dit zou dan wijzen op de erfelijke factor. Het betekent dus dat niet iedereen die veel eieren heeft daarom een significante stijging heeft van cholesterol in het bloed.
http://www.ncbi.nlm.nih.gov...

Bij een ander onderzoek werd er een onderscheid gemaakt wat betreft de samenstelling van de eieren (ook afhankelijk van wat de kippen hadden gegeten). In dit onderzoek was er wel een significante verhoging van het totale en van de 'slechte' cholesterol bij de proefpersonen die (2)'gewone' eieren aten elke dag. Hun (goede) HDL en triglyceriden bleven hetzelfde. Met deze verschuivingen werden hun risico-waarden dus wel hoger en dus slechter.
Dit was niet het geval wanneer de proefpersonen eieren hadden gegeten die verrijkt waren met poly-onverzadigde vetzuren. Bij hen kon men een daling van het totale en van de 'slechte' cholesterol waarnemen. Terwijl hun 'goede' HDL steeg en hun triglyceriden daalde. Voor hen was er dus een daling van hun risco-waarde voor hart- en vaatziekten.

Deze resultaten tonen aan dat de samenstelling van de kippeneieren (dooier) die men eet ook een invloed heeft op het eigen lipiedenprofiel en dus op zijn risico voor hart- en vaatziekten. Hoe hoger het gehalte aan onverzadigde vetzuren van een dooier, hoe gezonder het ei omdat het lipidenprofiel dan gunstiger beïnvloed wordt.
http://www.ncbi.nlm.nih.gov...

In een ander wetenschappelijk onderzoek werd aangetoond dat indien aan kippen een voedselsupplement gegeven wordt op basis van wieren, hun eieren significant minder cholesterol bevatten en meer onverzadigde vetzuren en dus gezonder waren.
http://www.springerlink.com...

Het ene ei is dus het andere niet en de ene kip niet het andere. Wat de kippen hebben gegeten die de eieren hebben gelegd, zal dus ook een belangrijke invloed hebben op de samenstelling van de dooier en bepalen in welke mate die eieren een goede of minder goede invloed zullen hebben op de vetstofwisseling van wie ze eet. En die respons is dan voor iedereen verschillend maar stabiel, door een erfelijke component. Wil men voor zichzelf dus zeker en precies weten of men zonder risico voor eigen gezondheid evenveel eieren mag eten als in het tweewekelijkse geheime dieet van MT, dan zal een persoonlijk medische onderzoek met bloedanalyse vereist zijn.

Voor MT kunnen we het niet weten. Noch de resultaten van haar bloedanalyses (als die zouden bestaan) noch de samenstelling van de vele eidooiers die ze gegeten heeft, noch wat de kippen die haar opgegeten eieren hebben gelegd, als voeding kregen. Maar stel, dat dit allemaal optimaal was, dan kon met een dergelijke opname van toch veel exogeen cholesterol, de toenmame van de cholesterol in haar bloedserum toch grotendeels beperkt blijven door geen of zo weinig mogelijk dierlijke vetten te eten.
En ja, dat klopt wel. Behalve in wat lamskoteletten, in wat cottage kaas en in de steak naar believen, bevat al de rest van haar dieet voor de hele week, zo goed als geen dierlijke vetten.

Naast de hoogwaardige eiwitten geleverd door eieren, waren ook de druiven opvallend in het geheime MT-dieet. Druiven zijn hier de bron van druivensuiker of glucose, de noodzakelijke en rechtstreeks opneembare energiebron, want die paar beschuitjes, bron van trage suikers, zullen anders niet hebben volstaan. Aangezien het hier niet over toegevoegde suiker gaat, noch over sucrose of fructose, is er ook geen sprake van overtollige suiker en geen vetvorming in de lever.

Of MT daar ook meer dan 9 kg mee afgevallen is zoals ze beoogde of hoe ze zich daarbij heeft gevoeld, zal publiek wel een geheim blijven. Want hoe de fysiologie van iemand reageert op een 'vermageringsdieet' als dit, zal niet alleen met erfelijkheid te maken hebben, maar ook afhangen van de mate van evenwichtige werking van alle klieren en van de hersenen op dat moment. De menselijke fysiologie heeft immers nog bijlange niet al haar geheimen prijsgegeven.

En ten slotte denk ik ook dat iemand na twee weken en twee keren 28 eieren, zijn buik vol en smaak gesatureerd heeft van zoveel kippenlegsel. En maar goed ook. Er bestaat nog veel ander, gezond en lekker voedsel.