Intolerantie en gebrek aan intellectuele moed

Stel bijvoorbeeld dat [een politicus van het rechtsere type] het ontslag eist van Frank Vandenbroucke (SP.A) als minister, nadat hij te weten is gekomen dat die in zijn jeugdige jaren lid is geweest van de Revolutionaire Arbeiders Liga (RAL). Die partij hield er immers wel enkele bedenkelijke standpunten op na: ze verwierp alle democratische verworvenheden van de arbeidersstrijd en wilde via revolutie een model installeren waarbij arbeidersraden alle macht naar zich toe zouden trekken.

Het hoongelach en de verontwaardiging zouden niettemin nog groter zijn. Wat een onverdraagzaamheid om iemand op basis van (jeugdige) opinies te veroordelen, laat staan om tientallen jaren later te eisen dat hij ontslag neemt. Men zou terecht verwijzen naar de evidente noodzaak van tolerantie in een vrije samenleving. Naar de noodzaak om bepaalde dingen te verdragen die men misschien in grote meerderheid hartsgrondig afkeurt, maar die men niet kan verbieden omdat dat een aanslag zou zijn op de fundamentele burgerlijke rechten en vrijheden. En terecht.

Opinies veroordelen waarvan men in meerderheid vindt dat ze fout zijn, is een remedie die veel erger is dan de kwaal die ze wil bestrijden. Het is het einde van de democratie zelf. Toch blijkt deze evidentie vandaag niet altijd zo evident. Tijdens een uitzending van TerZake antwoordde de ABVV-topman Xavier Verboven op een vraag over het verre VMO-verleden van de ABVV'er Herwig Jorissen dat het weliswaar mogelijk moest zijn om zo'n jeugdzonde te vergeven, maar dat door dat lidmaatschap inderdaad een moreel probleem was gerezen over het verdere functioneren van Jorissen. [...]

De argeloze man zal zich wel voor het hoofd slaan dat hij zo naïef was om zijn VMO-verleden zelf onder de aandacht te brengen. Wie zou er nu denken dat een bekentenis van een zottigheid uit de puberteit na 37 jaar nog fataal kan zijn? [...]

Daarin ligt trouwens mijn troost voor het gebrek aan intellectuele moed in Vlaanderen. Dat de VMO daardoor vandaag zijn grootste overwinning behaalt. Het ultieme schallen van een VMO-trompet deed finaal de muren instorten van een onbreekbaar gewaand unitair en links bolwerk. Niet slecht voor een organisatie die in 1971 ophield te bestaan en waarvan de nog voortlevende uitwassen er in 1983 het bijltje bij moesten neerleggen. Bert Eriksson moest het eens weten.

Bart De Wever in De Standaard van 28 november 2005