Groot-Brittannië en de moslims

Ik heb altijd gedacht dat de vaagheid, de losse manier van doen in Groot-Brittanië, een voordeel waren om immigranten en hun familie zich thuis te laten voelen. Britten hebben het idee om zich als ,,burgers'' te zien altijd nogal pretentieus gevonden en vooral vreemd - meer bepaald Frans en dus slecht. Maar misschien heeft een burgerlijk-nationale identiteit die wat meer behelst, zoals die van de Franse Republiek, toch ook zijn voordelen, in die zin dat ze een sterker gevoel van identiteit en erbij horen geeft.

Een andere mogelijke reden is dat Groot-Brittannië tegenwoordig een van de meest libertijnse maatschappijen is van Europa. Zeker als je kijkt naar jonge Britten in stedelijke gebieden, en dat is waar de meeste Britse moslims leven. We drinken sneller meer alcohol, rotzooien meer, leven minder in standvastige tweeoudergezinnen en gaan minder naar de kerk dan waar ook in de wereld. Het is duidelijk uit wat jonge Britse moslims zelf zeggen dat hun reactie voor een stuk voortkomt uit deze seculiere, hedonistische en losgeslagen levensstijl. Als vrouwen gereduceerd worden tot seksobjecten, zeggen jonge moslimvrouwen, dan bedek ik nog liever mijn gezicht.

Wat ook de mix van oorzaken is die tot deze vervreemding leidt, we moeten proberen te vermijden Britse moslims alleen maar ofwel in de context van terrorisme te zien, ofwel in die van achteruitgang. De eerste context creëert vragen als: hoe kunnen we vermijden dat onze moslims terroristen worden? Een vrij terechte vraag, maar als dat de overheersende manier wordt om naar Britse moslims te kijken (moslim = potentiële terrorist) dreigt die vraag net bij te dragen tot wat ze probeert te verhinderen. De tweede context creëert vragen als: hoe kunnen we deze mensen helpen om beter te integreren in onze moderne, progressieve, liberale, seculiere maatschappij? Met als implicatie: hijab = achteruitgang. Het idee dat deze jonge moslims wel eens de vinger op de wonde zouden kunnen leggen van wat verkeerd gaat in onze moderne, progressieve, liberale, seculiere maatschappij; het idee dat mensen vrij mogen kiezen om op een andere, van buitenaf gezien eerder beperkende manier te leven; dat komt amper voor in het dagelijkse progressieve discours. En dat zou nochtans moeten.

Timothy Garton Ash in De Standaard, 11 augustus 2006