Koppelverkoop van linkse praat en populaire berichtgeving

Karen Horn, journaliste van de Frankfurter Allgemeine, gaf grif toe dat de meeste journalisten lijden aan een linkse, anti-kapitalistische vooringenomenheid. Als je de Duitse pers vergelijkt met de Vlaamse valt dit dan nog mee. In Vlaanderen is de beweging in de richting van de rode bobo-Gleichschaltung helemaal doorgeslagen. Ook hier werd opgeworpen dat de pers een marktfenomeen was en dat kapitalistische ideeën blijkbaar hun weg niet vinden op de mediamarkt. Een verklaring hiervan is te zoeken in twee factoren. Enerzijds is het aanbod van journalisten zeer links. Dit is voornamelijk te verklaren door de door links gedomineerde opleiding van journalisten (bv. in de Faculteit Politieke en Sociale Wetenschappen). Dit aanbod wordt echter door een meer rechts-georiënteerde vraag vanwege het publiek amper gecorrigeerd omdat kranten geen homogene goederen zijn maar een samenstel van zeer heterogene producten. Een krant is een bundel van zeer diverse ondermeer politieke, culturele, sociale, sportieve, toeristische informatie. Een ‘rechtse’ lezer kan ontevreden zijn over de linkse politieke berichtgeving van zijn krant maar zeer tevreden zijn over de andere aspecten van zijn krant. Zijn ontevredenheid over bijvoorbeeld 10% van de inhoud zal hem er niet toe leiden zijn krant op te zeggen en vragende partij te worden voor een meer rechtse krant. Door het feit dat kranten in feite een voorbeeld van ‘koppelverkoop’ zijn, werkt de discrepantie tussen een links aanbod van politieke berichtgeving en een rechtse vraag quasi niet door op de mediamarkt. De linkse journalisten hebben zich in de jaren tachtig en negentig genesteld in quasi alle kranten en zullen daar moeilijk uit te verdrijven zijn omdat hun linkse praat, die nochtans afwijkt van het gemiddelde bij de publieke opinie, niet wordt afgestraft op de markt. Een verregaande correctie is echter aan de gang op het Internet, waar ‘politieke producten’ afzonderlijk worden aangeboden. Hier situeert de productie zich meer naar rechts omdat het effect van de koppelverkoop, zoals bij kranten, zich niet voordoet.

Boudewijn Bouckaert in zijn verslag van de jaarvergadering van de Mont Pélerin Society in Guatemala, op de weblog van Nova Civitas, 18 november 2006

Reacties

#32205

Cogito

 

Goede analyse!
Ik heb me ook wel eens afgevraagd waarom je verhoudingsgewijs meer rechtsgeorienteerde politieke blogs vindt dan linksgeorienteerde - vergeleken met de andere media bedoel ik dan.
Dit kan de verklaring zijn: marktimpuls.

#32207

kurt

 

Vergeet ook niet dat een grote publieke omroep de vraag naar etatische (of linkse) journalisten vergroot. De journalistenopleidingen worden ook voor een groot deel door publieke middelen bekostigd. Er is dan ook geen sprake van marktwerking in ideeën. :(

#32208

Cogito

 

Goede opmerking van Kurt.
Betekent dit dat de privatisering van de VRT de sleutel is tot de normalisering van het medialandschap in België? (ik bedoel uiteraard het bereiken van een normale ideeëndiversifiering)

#32214

Hexy

 

@ Cogito: ik denk het niet - je leest op blogs dikwijls over de kranten die onder invloed of druk van politiek een eerder 'linkse' koers (gaan) varen.

Bovendien kun je bij VTM & Co (aka Vlaamse Commerciële Media) moeilijk over enige marktcorrectie spreken (denk ik).

#32215

Cogito

 

@Hexy: Ik bedoel eerder dat de dingen die jij aanhaalt nu net door het bestaan van zo'n hegemoniserend instituut als de VRT blijven bestaan. De VRT zou een sluitsteen kunnen zijn, bij gebrek waaraan het linkse mediabouwsel instort of afbrokkelt. Maar ik ben niet zeker dat dat juist is, het is een vermoeden.

#32216

ddvvrr

 

Ik vind dit een vreselijk ongenuanceerd citaat. Ik denk dat de linkse overtuiging van journalisten toch voor een groot stuk gecompenseerd wordt door public relations van bedrijven uit en tijdsdruk vanwege de krantenbedrijven (wat het overnemen van de pr-gestuurde persberichten in de hand werkt). Bovendien moet je kranten niet als geïsoleerde entiteiten beschouwen, maar ook in relatie tot andere bronnen van informatie, zoals onder andere reclame, die per definitie enkel door kapitaalkrachtige organisaties bekostigd kan worden. Dat een onafhankelijke redactie zich in deze constellatie wat antagonistisch opstelt t.o.v. al dat geweld, is een begrijpelijk corollarium, hoewel de door Bouckaert aangehaalde factoren wellicht ook een rol zullen spelen. Ik denk dat het belang van onafhankelijke redacties in een wereld waarin informatie steeds meer gecommodificeerd wordt, niet te overschatten valt. Dat zien de krantenbedrijfsleiders ook in, en gelukkig maar. Wat in dit opzicht met een 'marktcorrectie' bedoeld wordt, lijkt me eerder wishful thinking van een disgruntled opinion leader.

#32217

Benny Marcelo

 

Toch even op wijzen dat de globale krantenverkoop blijft dalen. Over het succes van webblogs en andere vormen van meningsuitingen bestaan bij mijn weten geen cijfers.

Niet voor niks spreekt men tegenwoordig over een regimepers. GVA, vroeger een ''vrij'' rechtse krant deelt samen met De Morgen in de grootste klappen; dat zegt toch ook wel iets.

#32219

Rob

 

waar haalt BB de idee dat de algemene opinie rechtser is dan de opinie van de journalisten? Zijn hier gegegevens over? Heeft hij zich op een grootschalige enquête gebaseerd? Heeft hij zich gebaseerd op een doorgedreven analyse van mediateksten?
Ik trek zijn redenering niet in twijfel, maar ik zou wel graag hebben dat hij de stelling "meer rechts-georiënteerde vraag vanwege het publiek" toch wel wat meer staaft.

#32220

Avondlander

 

@Rob
Lees de alom bekende studie van Els De Bens.

#32221

Cogito

 

@Rob: wat anders denk je dat de befaamde "kloof met de burger" dan zou zijn?

#32223

LVB

 

Link naar de studie van Els De Bens (70% à 80% van alle Vlaamse beroepsjournalisten stemt rood of groen) is te vinden op http://lvb.net/item/248 . Waar meteen een typisch voorbeeld besproken wordt: de uiterst milde berichtgeving over gijzelingen door vakbondsmensen.

#32229

A.Rouet

 

@ Boudewijn Bouckaert

In een column in Knack van 13 september schrijft Derk Jan Eppink onder de titel "Noord-Korea a/d Noordzee" ondermeer:
Vande Lanotte heeft in de loop der jaren in Oostende een machtspiramide opgebouwd die Kim Il Sung tot bescheidenheid zou dwingen. Volgt een ( hem door vriend Dedecker ingefluisterde?) opsomming van Autonome Gemeentebedrijven die 'het schild vormen van de SP.A-macht in Oostende'. Vande Lanottes ex-vrouw wordt er bijgesleurd, het parket van Brugge dat 'klachten van schriftvervalsing onderzoekt' eveneens, het faillissement van Sabena wordt in een Oostendse context geplaatst. Uitstekend vind ik dat, wie niet van nuance houdt MAG het gerust zwart-wit stellen, de Oostendse kiezer heeft recht op informatie. Hoe in hetzelfde weekblad Van Cauwelaert al jaren in zijn editorialen paars kapittelt is algemeen bekend. Prima, en vaak is dat terecht.
Dat sinds 9 oktober Jean-Marie Dedecker en Hugo Coveliers in elk Vlaams dag- en weekblad, net als in zowat elk VRT-actualiteitsprogramma, hun ding mogen doen, vind ik eveneens een goede zaak. Ook Bouckaerts waarheid over de VLD kwam in de pers aan bod, o.m. in wat hier fijn De Stavda wordt genoemd. Mag ( wat zeg ik, "moet") allemaal.
Maar geachte professor, de bewering dat rechtse standpunten niet aan bod komen in de Vlaamse pers, laat die ongenuanceerdheid over aan de 'politieke producten' van de nieuwe media. Hun eenzijdigheid vindt nauwelijks zijn gelijke in de studentenpamfletten van de jaren 60, een periode die u en ik gekend hebben. Bijna veertig jaar later zouden we toch moeten weten dat de waarheid niet bij de extremen te vinden is.
Mag ik u daarom "vanuit het midden", erop wijzend dat een blauw oog na een tijdje bruin kan uitslaan, een groet sturen met de woorden van Aster Berkof : Veel geluk professor.

#32301

rob

 

@ avondlander: bedankt. Al mag die alom bekende wel weg (maar 93 hits op Google), komt wat arrogant over ook.

@ cogito: "kloof met de burger", dat is er altijd geweest. En vroeger was het zelfs nog erger, dus ik dat je argument wat naast de kwestie is.