Klimaat en kosmische straling

(...) Kosmische straling stelt in de atmosfeer elektronen vrij. Die katalyseren het clusteren van zwavelzuur en watermoleculen, de bouwstenen van condensatiekernen voor wolkenvorming. De intensiteit van de straling varieert naargelang de zonnewind een afschermend magneetveld aanvoert. De voorbije honderd jaar werd de zon ruim twee keer zo actief, met minder wolken en stijgende temperaturen als resultaat. (...)

De herhaalde afwisselingen tussen koude en warme periodes de voorbije 1200 jaar liepen synchroon met de stralingsintensiteit. Telkens als de zonnewind zwak en de kosmische straling intensief was, koelde de aarde af. Een bekend voorbeeld is de "kleine ijstijd", die vierhonderd jaar geleden haar dieptepunt bereikte.

Op langere tijdschaal zijn er de voorbije 500 miljoen jaar vier "broeikasperiodes" geweest zonder ijskappen en met hoge zeespiegels, naast vier "ijskelderperiodes" (de vierde is nog bezig) met poolkappen, gletsjers en relatief lage zeespiegels. Shviv en Veizer zien een verband met de omloop van ons zonnestelsel door de melkweg. Transities vn spiraalarmen vol stralingsbronnen correleren met "ijskelders". Frequentere koude periodes, zowat om de 34 miljoen jaar, correleren met het verticaal door het stralend middenvlak van de melkweg wippen van ons zonnestelsel. In episodes van een "sneeuwbal-aarde", rond 700 en 2.300 miljoen jaar geleden was zelfs de evenaar bevroren. In de melkweg explodeerden uitzonderlijk veel supernova's, wat intense kosmische straling impliceert. (...)

Wim Daems in Eos, juni 2007 [zie ook]