In de Westerse wereld woeden er verhitte discussies over hoe de opgang van China kan worden gestuurd. Hoe kan China worden 'gekneed', 'gesocialiseerd', 'gedwongen' zodat het net wordt zoals wij? Hoe kunnen we aan een veilige wereld bouwen met multilaterale instellingen, democratie en het naleven van de wet? Deze vragen die diplomaten en staatslieden obsessief bediscussiëren zijn bedoeld om ons gerust te stellen, om ons te laten geloven dat het onze taak is om China's ontwikkeling vorm te geven. Door het vraagstuk op die manier in te kaderen kunnen we onszelf ervan overtuigen dat er met kennis van zaken en inschikkelijkheid een nieuw China kan worden opgebouwd, naar ons beeld en onze gelijkenis.

Weinig Westerlingen realiseren zich echter dat hun vrees voor de opgang van China een spiegelbeeld heeft in Beijing. Er is een debat begonnen onder Chinese wetenschappers en ambtenaren hoe de neergang van het Westen moet worden gestuurd. Hoe, vragen ze, kunnen ze het best de handelswijze van de Westerse mogendheden vorm geven om de Chinese belangen en de Chinese waarden vooruit te helpen?

Deze controverse barstte in 2006 los met een provocerend krantenartikel van Wang Yiwei, een jonge wetenschapper van de Fudan universiteit [in Shanghai], die vroeg 'Hoe kunnen we voorkomen dat de Verenigde Staten te vlug in verval gaan?' Wang Yiwei's vraag bracht verhitte antwoorden teweeg van zowel neo-comms [neo-communisten] als liberale internationalisten. Eén van Wang Yiwei's collega's aan Fudan universiteit, Shen Dingli, stelde de uitdaging zelfs nog scherper. 'Heeft men zich al eens afgevraagd wat er met de wereld zou gebeuren als Amerika in verval gaat?' vroeg hij. 'Zouden China, Rusland, de Europese Unie, Duitsland of Japan publieke goederen kunnen voortbrengen zoals Amerika dat kan, of internationale politieke of economische instellingen opbouwen?'

Mark Leonard, What Does China Think?, Fourth Estate, 2008