Bij de twintigste verjaardag van VTM

Twintig jaar geleden bestond een toestand die vandaag totaal ondenkbaar is. Vlaanderen had toen maar één televisieomroep. Er was een monopolie: alleen de zender van de overheid, de VRT, mocht hier televisie maken. (...)

De rijkdom van het Vlaams medialandschap heeft echter één groot onmiskenbaar nadeel. Toen schaarste heerste, toen er maar één zender was, waren de Vlamingen wel gedwongen om naar 'vreemde' zenders te kijken. In 1988 keek een kwart dagelijks naar Nederlandse zenders. Vandaag nog 3,8 procent. De culturele, maatschappelijke, intellectuele en zeker de taalkundige bevruchting die uitging van dat kijken naar Nederlandse (en andere) zenders, is sindsdien stilgevallen. En dat is erg. Want Vlaanderen heeft de neiging in zichzelf gekeerd te zijn. Terwijl het meer dan ooit openheid nodig heeft.

Guy Tegenbos in De Standaard, 31 januari 2009

Reacties

#75886

Olav

 

"Want Vlaanderen heeft de neiging in zichzelf gekeerd te zijn"

Waar komt die dwaasheid toch vandaan om bovenstaande stelling te pas en te onpas te declareren ? Eigenaardig genoeg lijkt gans de wereld de neiging te hebben om in zichzelf gekeerd te zijn... en niet onbegrijpelijk : we worden zodanig gedwongen om toch maar 'open naar de wereld' en 'multi-cultureel' te zijn zodat iedereen het kotsbeu is en zoekt naar een veilige geborgen plek. Maar zelfs in de 'rustige' beslotenheid van onze eigen thuis is er geen geborgenheid meer : het venster op de wereld - de tv - brengt ons dagelijks minutieus en overdadig alle miserie van de wereld breed uitgesmeerd. En de media lult er maar verder op los : brood en spelen, en dan maar de schuld bij de ander leggen...

De commercialisering van de tv-zenders heeft er alleen maar toe geleid dat ook de 'staats'-zender alleen maar oog heeft voor de kijkcijfers.

#75889

dendof

 

In tegenstelling tot vroeger moeten de mensen niet meer naar buitenlandse zenders kijken voor interessante zaken.

En het probleem is?

#75890

Karl

 

Kregen ze toch weer hun gazet niet volgeschreven zeker?

#75895

Cogito

 

Ik vind de toegenomen afstand tussen Vlamingen en Nederlanders wel degelijk een probleem.

#75896

New Statesman

 

'Want Vlaanderen heeft de neiging in zichzelf gekeerd te zijn.'

Het PC mantra dat telkens opnieuw herhaald moet worden.

Dat de gemiddelde Vlaming zich uit de slag kan trekken in een taal of 3-4, in tegenstelling tot zijn open, kosmopolitische en multiculturele zuiderbuur is uiteraard niet relevant.

Doe de lakmoesproef en drop de gemiddelde buitenlander in Antwerpen en daarna in Luik. Eens kijken in welke stad hij het meest openheid naar zijn taal en cultuur zal ervaren.

Iedereen kent het antwoord, behalve de Vlaamse kwaliteitsjournalisten/regimeschrijvers.

En los daarvan: kunnen we ook afspreken om Nederlandse series in Vlaanderen en vice versa niet meer te ondertitelen?
Echt potsierlijk is dat.

#75900

Karl

 

Iemand zijn mening?

Waarom wordt er toch zo agressief gereageerd tegen nationalisme en het in zichzelf gekeerd zijn van een bevolkingsgroep?

Ik las ooit een artikel over het wel en wee van de EU en daarin vond ik wel een goede verklaring: als de EU wil slagen, moet er een grotere homogeniteit komen in de etnische groepen. Tendenzen die de eigen nationaliteit benadrukken zijn daarom een bedreiging voor de EU. Voor dezelfde reden wordt de multikul bevoordeeld en worden onder meer de geschiedenislessen afgevoerd.

In de context van dit artikel staat VTM voor vervlaamsing van de Nederlandstalige Belg. Tegenbos heeft daar net een probleem mee.

#75906

Jean

 

Ik vrees dat vele van deze reacties hier op z'n minst gedeeltelijk de stelling van G. Tegenbos onderlijnen.
Waarom hierop zo aangevallen reageren? Wat is er fout met naar buitenlandse zenders te kijken?
Elke opmerking die eventueel als kritiek op "het Vlaming zijn" zou geinterpreteerd kunnen worden, moet onmiddelijk aangevallen (met het PC-mantra als wederkerend argument).

Daarnaast, voor de komst van VTM waren de Nederlandse zenders de grootste kijkcijferkannonnen in Vlaanderen, het was heus niet TF1 of RTL.
Gezien de rommel (en herhalingen van) die de vele Vlaamse zenders uitzenden zou het idd niet slecht zijn opnieuw wat meer naar buitenlandse/ Nederlandse zenders te kijken. Het zou ook het ergelijke verkavelingsvlaams van de BV-personalities wat kunnen temperen(de boertige Tom Helsen is de laatste aanwinst op dit vlak).
Enkele snelle suggesties, kijk naar:
- Studio sport ipv Studio 1;
- P&W ipv Phara;
- Netwerk ipv Koppen.
Ik vermoed dat er nog vele alternatieven te geven vallen.

#75908

kfhgf

 

Tegenbos verliest zelfs uit het oog dat in '89, vóór VTM, VRT nog niet bestond. Het was nog steeds BRT. En wat die culturele bestuiving betreft: commerciële zenders uit Vlaanderen werken vaak samen met hun Nederlandse concurlega's.

#75909

New Statesman

 

@Jean

Niemand zegt dat er niet naar Nederlandse zenders gekeken mag worden, integendeel zelf, er valt meer interessants te rapen dan op de Vlaamse eenheidsworst-TV.
Alhoel de openbare omroep daar bijna al even links is als de VRT hier.

Waar het om gaat is dat steeds datzelfde gezanik moet aanhoord worden over 'de in zichzelf gekeerde Vlaming'.

Ik vraag me af waar die idiote uitspraak op gebaseerd is? Moet de Vlaming zoveel mogelijk met een schuldcomplex opgezadeld worden?

#75910

Benny Marcelo

 

Wat is het verschil tussen de BRT en de VRT ???

#75912

johan vandepopuliere

 

Dat Vlaanderen de neiging heeft in zichzelf gekeerd te zijn is natuurlijk grote onzin. Wie al eens langere tijd in het buitenland vertoefde weet dat grote landen met een internationaal sterke taal veel meer die neiging hebben. Spanje, Frankrijk en Engeland spannen de kroon wat dat betreft. Alleen zijn dat ook echt grote landen, dus landinwaarts kijken levert voor hen de facto een ruimer blikveld op dan voor een Vlaming.

Indien Vlaanderen en Nederland één waren, dan zou kijken naar de Nederlandse zenders ook "op zichzelf gericht" zijn. De kunstmatige staatsgrens bepaalt dus het endo/exo-karakter van ons blikveld.

Dat is overigens mijn kritiek op mensen die zich vrolijk maken over een Amerikaan als hij België niet weet liggen. De VS zijn ongeveer even groot als Europa. De meeste Europeanen weten Kentucky ook niet liggen en weten niet dat Sacramento de hoofdstad is van California en niet LA. Dus vind ik het vermaak over de geografische kennis van de doorsnee Amerikaan nogal gratuit en dwaas.

#75915

LVB

 

@Karl in #75900

Ten eerste betwijfel ik ten zeerste of Vlaanderen wel zo "in zichzelf gekeerd" is. Men moet natuurlijk eerst exact definiëren wat men daarmee bedoelt, maar ik meen dat Vlamingen cultureel minder "in zichzelf gekeerd" zijn dan Franstalige Belgen en zelfs (maar dit is misschien een gewaagde uitspraak) dan Nederlanders. Kleine culturen moeten wel naar buiten kijken om voldoende interessants te vinden.

Ten tweede moet ik zeggen dat ik net als Tegenbos OOK een probleem zie in het feit dat Vlamingen minder naar de Nederlandse tv kijken. Ik juich het afschaffen van het BRT-monopolie ten zeerste toe, maar het oprukken van het verkavelingsvlaams is wel een gevolg van het feit dat er daardoor minder naar de Nederlandse tv gekeken wordt.

Dat minder kijken naar de Nederlandse tv is overigens een gevolg van een dubbele evolutie: ten eerste de commercialisering van het Vlaamse medialandschap (terwijl in de jaren '80 de Nederlandse publieke omroepen al volop onder de commercialisering, die toen "vertrossing" werd genoemd naar de TROS), ten tweede het feit dat de commerciële privé-zenders in Nederland niet vrij via de ether te ontvangen zijn en niet op de Vlaamse kabel zitten. De Nederlandse publieke omroep en zendgemachtigde verenigingen zijn door de opkomst van de commerciële omroepen serieuzer en saaier geworden en daardoor minder aantrekkelijk dan vroeger voor de Vlaamse kijker.

Ik weet niet wat ik erger moet vinden: het Hollandse accent van de Vlaamse vrije radiojongens (inclusief Mike Verdrengh die in het soldatenhalfuurtje op de BRT-radio al vrije radio avant la lettre speelde) in de jaren '80 (onder invloed van de Nederlandse zeezenders en de Nederlandse televisie), of het Vlaamse verkavelingsvlaams dat zelfs de zogenaamde kwaliteitsseries heeft aangetast.

#75917

Elhaz

 

Nederland en Vlaanderen groeien inderdaad taalkundig uit elkaar. In beide landen gaat het gebruik van de standaardtaal achteruit ten voordele van dialectinvloeden en nieuwe modes. Jammer maar helaas.
Blijkbaar worden we wederzijds ook niet aangesproken door elkaars programma's. De keuze is nu natuurlijk enorm uitgebreid. Toen ik kind was hadden we als Westvlaming alleen keuze tussen BRT en ORTF. "Rijsel" voor ons. Met de komst van de Nederlandse en later Engelse zenders werd er ook plotseling niet meer naar "Rijsel" gekeken. En ook dat was jammer omdat we ons vrijwillig afsneden van een grote-buurcultuur.

Met de veelgehoorde klacht over de in zichzelf gekeerde Vlaming wil Tegenbos eigenlijk alleen maar laten blijken dat hij zelf een interessante multiculturele wereldburger is die lak heeft aan het boertige volk waar hij deel van uitmaakt. Hij voelt zich als een bloem op een mestvaalt. Dat meerderwaardigheidsgevoel, gecombineerd met een fundamentele onvrede over de eigen wortels en de natuurlijke gang van de wereld hoort nu eenmaal bij de gecomplexeerde en verzuurde psyche van de hedendaagse linksmens. Niks nieuws dus. Linksmensen zijn gewoon blijven steken in de "weltschmerz" van hun adolescentie.

#75921

C.

 

Vergeet niet bij Mikes verwijzing naar 'le repli identitaire flamand' dat hij fundamenteel een acteur is. En een goeie: heeft hij niet jaren lang met veel brio de rol van directeur van VTM gespeeld? (Tot Van Thillo het welletjes vond dat het geld werd opgebruikt aan sier en showelementen en er wat hem betreft winst gemaakt moest worden voor de aandeelhouders.) Als Vlaams acteur positionneert Mike zoals al die Vlaamse acteurs en artiesten: ze willen allemaal toch zo met de wind mee zijn, zo hard bevallen bij de rest van hun groep, ze wisselen enkel van richting als heel hun school vissen dat ineens doet, en de school heeft nu eenmaal gevoeld dat de juiste richting de 'progressieve' is. Dus praat Mike net als de rest van de kunstzinnige elite in Vlaanderen (en vooral dan in het klein Vlaanderen van de Dansaertstraat. Maar er zijn er ergere. Die Jan Goossens van de KVS bijvoorbeeld. Even progressief vroom en blind als zijn pa missionaris.

#75958

EricJans

 

<<Toen schaarste heerste, toen er maar één zender was, waren de Vlamingen wel gedwongen om naar 'vreemde' zenders te kijken. In 1988 keek een kwart dagelijks naar Nederlandse zenders. Vandaag nog 3,8 procent.>>

Het is simpel: ik geloof dat cijfer om te beginnen doodeenvoudig niet.
Denken die kijkcijfermeters (VMM opdrachtgever? Of VT4?) dat nog geen 4% naar een buitenlandse zender kijkt?
Maar wat voor een belachelijke onzin is dat nu toch? Alleen al met het kijkgedrag van de hier levende allochtone (inclusief nieuw Belgen) overschrijden we op ons dooie gemak die 3.8%. En daarbij moet je dan de autochtone Vlamingen nog beginnen tellen die naar Nederlandse zenders kijken, nog buiten de Frans-, Duits- en Engelstalige zenders gerekend.

Hoeveel van die achterlijke onzin wilt dat Standaard regimegazetje ons nog op onze mouw spelden? 'Vlaanderen in zichzelf gekeerd'... pff het is de minderwaardige middelmatigheid van de belgicistische demagogie die uit zo'n uitspraak blijkt. En voor de rest niets.

#75968

ivanhoe

 

Het verkavelingsvlaams is een tussenstap in een evolutie vanuit het echte dialect naar het standaard Nederlands. Niets om zich zorgen over te maken dus.

Dialect sterft uit in Vlaanderen, iets wat de puristen allicht plezier doet. Gevoelsmatig vind ik het een verschraling; op het vlak van taalopbouw/logica is het dan weer wellicht een goede zaak.
In een perfect huwelijk tussen de twee geloof ik niet: het is uiterst moeilijk om even makkelijk zowel "puur" dialect als standaard Nederlands als moedertaal te hanteren. In theorie mogelijk, maar in de praktijk hoor je wel altijd de andere variant doorschemeren.

Maar zoals gezegd, het is een zelfoplossend probleem: dialect schuift op naar tussentaal, en tussentaal schuift op naar AN.

#76021

fcal

 

@ Ivanhoe

Inderdaad die richting gaat het uit. "Niet op reageren, Lena!" zei Willem Parel.