Socialisme, de noodlottige hoogmoed
(...) Als gevolg van de financiële crisis zijn de verdiensten van het kapitalisme opnieuw minder duidelijk, en veel politici zijn geneigd om het Keynesianisme opnieuw te omarmen.
[Hayeks boek] "De noodlottige hoogmoed" is een must-read voor alle politici die zich met economie bezig houden. Wat mij [tijdens het lezen] opviel is dat Hayek eerder een conservatief was dan een liberaal (zelfs in de Europese betekenis).
Maar in één opzicht gaat "De noodlottige hoogmoed" misschien meer over antropologie of sociologie dan over economie. Het onderscheid tussen privaat eigendom en collectief eigendom past het best binnen traditionele morele regels - in het bijzonder die van de monotheïstische godsdiensten. Voor Adam Smith was dit vanzelfsprekend, maar ook Hayek benadrukte dat verschillende keren. Hoewel hij zelf een uitgesproken agnost was, geloofde hij dat de traditionele moraliteit een verrijking vormde van de persoonlijke verantwoordelijkheid. Zei Aristoteles niet dat huwelijkstrouw voordelig was voor het economisch leven van de polis?
Socialisme is daarentegen in essentie een soort heimwee naar de nobele wilde die zich verbergt achter een soort collectieve verantwoordelijkheid - hetgeen in de praktijk neerkomt op helemaal geen verantwoordelijkheid. Hayek heeft meermaals de woorden van Keynes geciteerd, "op lange termijn zijn we allemaal dood", en noemde hem daarom immoreel. (...)
Hayek zou de huidige oproepen voor een "moralisering" van het wereldwijde kapitalisme, aangezien de kern van de crisis precies lijkt te liggen bij het verlies van morele randvoorwaarden bij het blindelings najagen van zoveel mogelijk snel verdiend geld. Maar hij zou tegenspreken dat politici beter dan de markt weten hoe de economie moet gestimuleerd worden. (...)
Ben Hoffschulte uit Leuven in een lezersbrief aan The Wall Street Journal Europe, 24 februari 2009



Reacties
BC
donderdag, 12 maart, 2009 - 04:30@ luc: "Hayek zou de huidige oproepen voor een "moralisering" van het wereldwijde kapitalisme, aangezien de kern van de crisis precies lijkt te liggen bij het verlies van morele randvoorwaarden bij het najagen van zoveel mogelijk snel verdiend geld."
Er ontbreekt een woord in de vertaling: "Hayek would support the current calls for a "moralization" of global capitalism, since the core of the crisis seems to be exactly the loss of moral constraints in the blind pursuit of as many quick bucks as possible."
Johan B
donderdag, 12 maart, 2009 - 23:30Hoffschulte pleit voor "traditionele morele regels" maar zet zich tegelijkertijd af tegen de tradionele morele regels van de nobele wilde. Lezersbrieven schrijven is makkelijker dan logisch denken, zo blijkt.
Het probleem met traditionele morele regels is dat er goede en slechte regels zijn. De natuurrechten zijn goede regels. Schendingen van de natuurrechten zijn slechte regels. De goede regels zijn veel ouder dan de monotheïstische godsdiensten, die er door conservatieven steeds weer met de haren worden bijgesleurd. Slavernij en het doden of verbannen van andersdenkenden waren eeuwenlang geen probleem voor die godsdiensten. Het bestelen van niet-gelovigen om de verspreiding van de monotheïstische fabels te financieren is nog steeds geen probleem.
Hopelijk komt ooit ook aan die traditie een einde, en dat Hayek daar anders over dacht zal mij worst wezen.
EricJans
zondag, 15 maart, 2009 - 08:11Met betrekking tot de Bijbelse inhoud wil ik hier opmerken dat er hier met een foutief uitgangspunt wordt geredeneerd. Alleen: het gebeurt niet alleen hier; erger is dat het op enorm grote schaal ook binnen de kerken gebeurt en je kan het mensen buiten de kerken dus haast niet kwalijk nemen.
Het foutieve uitgangspunt is dat het in de joods/christelijke, Bijbelse godsdienst in de eerste plaats zou gaan om normen en waarden.
Wie zowel het Oude als het Nieuwe testament leest met een gewone, kritische en open geest (en los van zijn kerkvisies), zal moeiteloos vaststellen dat de Bijbel integendeel in elk Bijbelboek, het NT zelfs op haast elke pagina van leer trekt tegen moraalridders van normen en waarden.
In het jodendom gaat dat heel ver: er is enerzijds een zéér beperkt normatief kader (wetten van Mozes) en anderzijds een zeer uitgebreid (ongeschreven!) normenstelsel.
Heel veel hygiëneregels ('hoe' je handen wassen, bvb.) staan nergens in de Torah te lezen.
Eén en ander wekt zeer veel verwarring: zowel binnen als buiten de gebedshuizen.