Boomkapel bedreigt heidendom
In Vlaanderen zijn er nog een aantal plaatsen die speciaal en sacraal zijn voor de heidenen, en waar nog af en toe heidense rituelen worden gehouden. Eén van die plekken is de 'duizendjarige eik' van Lummen. (...)

Onze voorouders hielden er een nogal logische religie op na, die je bij natuurvolkeren overal ter wereld terugvindt. Alles wat in zich de kracht had waaruit nieuw leven kon ontspruiten, was vrouwelijk of "de Godin". Alles wat de aanzet tot groei kon geven, was mannelijk of "de God". (...) De God en de Godin worden met vele namen benoemd, en de eik werd aan Freya of Diana gewijd. Onder de eik werden feesten gevierd, goede tijden afgesmeekt, belangrijke beslissingen genomen, en er werd ook rechtgesproken.
Dan kwam er uit het Midden-Oosten een nieuwe religie onze contreien binnen. Vooral de vrouw en de Godin moesten het met een ongeziene agressie ontgelden. (...) Ondanks de terreur bleef de bevolking toch haar feesten onder de heilige eiken houden. (...) Men besloot het handiger aan te pakken en de bomen te "kerstenen", en aangezien de bomen aan Freya gewijd waren, leek het verstandig om daarbij de beeltenis van Maria te gebruiken, de moeder van Christus. Zo zijn de boomkapelletjes ontstaan, ook aan de eik in Lummen, waar onder het Mariabeeld "heksen" terechtgesteld werden om de heidenen extra te treffen. (...)
Ondanks de bescherming [van de eik] als erfgoed liet de Vlaamse overheid - met name minister Van Mechelen - [het ophangen van een nieuw kapelletje] toe. Hiertegen werd geprotesteerd bij het Agentschap Ruimtelijke Ordening en Onroerend Erfgoed Vlaanderen. Uit hun antwoord blijkt duidelijk dat enkel de christelijk geïnspireerde uitingen van volksdevotie van tel zijn: 'Door het laten hangen van het kapelletje wordt de continuïteit van het verhaal vanaf de Keltische periode over de christelijk geïnspireerde vormen van volksdevotie tot op heden gerespecteerd'.
'Devotie' is in feite een ander woord voor het vernederen van het heidendom. Blijkbaar is het niet voldoende dat men de heidenen trachtte uit te roeien, hun cultuur te besmeuren, tradities en feesten te kerstenen, en daarom moet anno 2009 ook deze sacrale eik eraan geloven. (...)
François Dalins uit Zoersel in een lezersbrief in Humo, 26 mei 2009



Reacties
EricJans
dinsdag, 26 mei, 2009 - 13:52Hoe kort door de bocht en eenzijdig de redenering ook is; voor mij als beeldenstormer en christen hoeft dat kapelletje daar aan die boom niet te (blijven) hangen.
'Uit het Oosten kwam een godsdienst', vertelt deze beste man?
Wel: laat hem dan ook in ogenschouw nemen wat deze godsdienst uit het Oosten vertelde en hoe deze godsdienst werd 'vertaald' en 'in praktijk gebracht'.
Deze godsdienst uit het Oosten behoorde helemaal geen 'beelden of beeltenissen' te promoten. De term 'God' stond voor 'Het Volle Zijn' (Ik Ben Die Ben) en was bijgevolg in alle opzichten als bij uitstek 'onafbeeldbaar'
te beschouwen.
De reformatie is er kennelijk niet voor niets gekomen, al heeft menige nazaat van de in Vlaaderen 'achtergebleven' Vlamingen toch één en ander 'gemist'.
Tja... en de kerstboom hoeft geen kwaad te kunnen... waarom zou een mooi germaans gebruik niet bewaard mogen blijven?
Zolang het geen voorwerp ter aanbidding is, hoeft dat toch geen probleem te zijn?
Maar voor mij als Bijbels gelovige mag dat kapelletje daar net zo goed blijven hangen als dat het verdwijnt: het is een discussie tussen de Roomse beeldencultus en de Oud-Germaanse. Ik zit er voor niets tussen maar gun iedereen z'n vrijheid, natuurlijk.
Als geestelijk erfgenaam van Vlaamse beeldenstormers voeg ik daaraan toe: een beeldenstorm is misschien niet de beste methode om je van beeld-aanbidding te ontdoen. Het berooft de vrijheid van wie de beelden wél willen aanbidden.
Avondlander
dinsdag, 26 mei, 2009 - 13:53"Dan kwam er uit het Midden-Oosten een nieuwe religie onze contreien binnen. Vooral de vrouw en de Godin moesten het met een ongeziene agressie ontgelden. (...) Ondanks de terreur bleef de bevolking toch haar feesten onder de heilige eiken houden. (...)"
"'Devotie' is in feite een ander woord voor het vernederen van het heidendom. Blijkbaar is het niet voldoende dat men de heidenen trachtte uit te roeien, hun cultuur te besmeuren, tradities en feesten te kerstenen, en daarom moet anno 2009 ook deze sacrale eik eraan geloven. (...)"
De geschiedenis herhaalt zich?
Lizzie
dinsdag, 26 mei, 2009 - 14:52Waarom kan de heiden niet (enkel) naar de boom kijken en wie Christelijk geïnspireerd is naar het kapelletje dat er (langs de andere kant) aanhangt?
Een duizendjarige eik kan er toch geen bezwaar tegen hebben dat er zoveel ruimdenkende, verdraagzame en goedmoedige mensen naar hem komen kijken?
En wie zich op de ene of andere manier daarmee vernederd voelt, die moet dat maar voor zijn eigen rekening nemen. Dat komt uit hemzelf. Want wie de Christelijk geïnspireerde (volks-)devotie een beetje kent, die weet dat die geen vlieg kwaad wil, laat staan een heiden-medemens.
Questing Beast
dinsdag, 26 mei, 2009 - 15:09Dat dit soort discussies in de 21e eeuw überhaupt nog plaatsvindt is een teken aan de wand. Krab het dunne laagje exponentieel gegroeide technologische vernis eraf en je stelt vast dat een hele hoop mensen qua mentaliteit amper uit de bomen zijn nedergedaald...
Elhaz
dinsdag, 26 mei, 2009 - 16:12@Lizzie:
Toevallig sprak ik een paar dagen geleden met F. Dalins over zijn actie rond deze boom en zijn op handen zijnde lezersbrief in Humo. Ik heb hem toen gezegd dat ik persoonlijk vond dat het sop de kool niet waard was. Ik vind nu eenmaal dat neo-paganisten hun religie low-profile moeten beleven en zich beter wat op de achtergrond houden. Wat het neo-paganisme precies inhoudt is via de msm helemaal niet over te brengen en leidt tot meer onbegrip en het labelen van zijn aanhangers als "weirdo's". Wat het op het eerste gezicht natuurlijk ook zijn :)
Daarvan ben ik me zeer bewust en daarom begrijp ik ook helemaal de reactie van Questing Beast.
Maar F. Dalins verkiest zijn "heiden" zijn op een militante manier uit te dragen en zoekt hiermee een beetje de provocatie. Bon, dat is zijn goed recht en ik vind het ergens wel een "bittere" grap dat hij met zijn actie een paar ambtenaren heeft aan het werk gezet om een zinnig antwoord te formuleren op zijn protest. Ondertussen hadden ze geen tijd om een andere medeburger lastig te vallen. En dat is toch een positief neveneffect.
Jij schrijft: "Waarom kan de heiden niet (enkel) naar de boom kijken en wie Christelijk geïnspireerd is naar het kapelletje dat er (langs de andere kant) aanhangt?"
Heel wat neo-paganisten beschouwen zich als rechtstreekse erfgenamen van onze heidense voorouders en voelen het feit dat deze voorouders werden verdrukt, vervolgd en soms effectief vanwege hun religie werden omgebracht als een groot onrecht dat hen ook nu nog raakt.
In mijn gesprek met F. Dalins zei hij dat hij de situatie van een kapelletje aan een heidense boom een beetje ervaart zoals een jood die een hakenkruis op zijn synagoge geschilderd ziet.
Naar mijn gevoel een beetje overdreven maar ik begrijp zijn punt.
Maar laten we deze "zaak" vooral niet groter maken dan ze is.
Het is een provocerend laten weten dat Europa naast judeo-christelijke wortels ook een "heidens" verleden heeft.
traveller
dinsdag, 26 mei, 2009 - 16:31De lust tot verbieden schijnt zich genetisch exponentieel te ontwikkelen sinds het socialisme de "vrijheid" predikt na mei '68.
Karl
dinsdag, 26 mei, 2009 - 17:37@QB: ik denk dat het eerder is omdat de technologische vernis geen antwoorden heeft op de vragen die in de geesten ronddwalen (en blijven poken). Dan krijg je allerhande pseudo godsdiensten die het vacuum proberen in te vullen (en tegelijk hun zakken). Niet dat het onderscheid met echte godsdiensten altijd duidelijk is.
Cogito
dinsdag, 26 mei, 2009 - 18:25Dit nu is de Groene Kerk, de Natuurgodsdienst, de bomencultus, en de GODIN waarvan sprake, is Moeder Aarde. Dit is de ecoreligie.
Olav
dinsdag, 26 mei, 2009 - 18:25Laat ons eerlijk zijn : neo-paganisme is zelfs voor 'aanhangers' ervan met moeite te bevatten...
En onze vriend François zou ik willen aanraden in het achterhoofd te houden dat de moedergodin-cultuur zijn weg vond in het katholicisme via de figuur van moeder Maria. Het zou hem toch moeten plezieren dat zijn 'heidense' wortels nog steeds zichtbaar zijn in honderden kapelletjes langs vlaamse wegen ;)
Elhaz
dinsdag, 26 mei, 2009 - 18:50@Karl: Je maakt een onderscheid tussen "echte" en "pseudo" godsdiensten. Wat is het verschil?
@Cogito: Klopt. Veel neo-paganisten komen tegenwoordig uit groenlinkse hoek. Ze vinden er hun geliefde thema's van respect voor de natuur en respect voor de vrouw in terug. Blijkbaar leeft binnen die sociologische groep een behoefte naar religie. Dat werd ook opgemerkt door Steve Stevaert die dan ook een opening maakte naar mensen die godsdienstig waren. Dat was dan gedeeltelijk onder invloed van één van zijn intimi, Jan De Zutter, oud-journalist van De Morgen en zelf praktiserend heiden.
Zelf ben ik ervan overtuigd dat wie lang genoeg in het neo-paganisme meedraait uiteindelijk terechtkomt in meer rechtse en libertaire hoek. Dat is trouwens de hoek waar het ook van nature al heel lang zat. Met een wat jammerlijk hoogtepunt onder het nazisme. Als we voor het gemak even aannemen dat het nazisme "rechts" was natuurlijk.
@Olav: "neo-paganisme is zelfs voor 'aanhangers' ervan met moeite te bevatten..."
Die opmerking is geheel voor jouw eigen rekening. Dat is niet mijn ervaring.
"En onze vriend François zou ik willen aanraden in het achterhoofd te houden dat de moedergodin-cultuur zijn weg vond in het katholicisme via de figuur van moeder Maria. Het zou hem toch moeten plezieren dat zijn 'heidense' wortels nog steeds zichtbaar zijn in honderden kapelletjes langs vlaamse wegen ;) "
Daar heb je helemaal gelijk. Dat heb ik toen ook tegen F. Dalins gezegd. Zijn standpunt zou dan ook makkelijker hard te maken zijn had men niet een kapelletje aan de eik gehangen maar een kruisbeeld. Voor heidenen het echte macabere symbool van hun onderdrukking.
Lizzie
dinsdag, 26 mei, 2009 - 19:21Wie kan er nu op tegen die vredige, vrome en rustbrengende kapelletjes met die 'Moeders Maria' langs vele Vlaamse wegen, waar het moederschap in zijn mooiste vorm tot uitdrukking komt?
Als teken van geborgenheid en nooit in de steek gelaten te worden, zoals een moeder met haar kind ook zou doen.
Ik herhaal het: Wie kan daar tegenop?
pepperjack
dinsdag, 26 mei, 2009 - 19:46mijn god...
joe
dinsdag, 26 mei, 2009 - 21:05Oh Lizzie, weerom doe je mijn tenen krullen, mijn sletsen zijn te klein! En wat denk je dan van het vrome rustbrengende klooster van Opgrimbie, zonder bouwvergunning maar de natte droom van Boudewijn en Fabiola de Mora Snack y Aragon?
Benny Marcelo
dinsdag, 26 mei, 2009 - 21:28Joe, dat is nu eens een prachtig voorbeeld van iets wat niks met moederschap te maken heeft.
joe
dinsdag, 26 mei, 2009 - 21:35inderdaad, benny, goed gezien!!! wanneer zien we je in Blokken? wil je dat ik iets schrijf over borstvoedingsbeha's misschien? maar dat is off-topic denk ik.
Cogito
dinsdag, 26 mei, 2009 - 23:09Whoesh! Mijn theelichtjes vlogen hier spontaan in brand, Zuster Elisabeth!
Avondlander
dinsdag, 26 mei, 2009 - 23:25Euh Lizzie, met alle respect maar dat meen je toch niet hoop ik?
Wat heeft dit overigens nog te maken met het citaat?
OutlawMike
dinsdag, 26 mei, 2009 - 23:28'Wie kan er nu op tegen die vredige, vrome en rustbrengende kapelletjes met die 'Moeders Maria' langs vele Vlaamse wegen, waar het moederschap in zijn mooiste vorm tot uitdrukking komt?'
Ik alleszins niet. In mijn dorp vind je heel wat oude huizen met een alkoofje ergens in de muur met daarin een mariabeeld met het kindje jezus. Fijne gewoonte imho maar ja ik ben dan ook een simpele pony volgens joe.
joe
dinsdag, 26 mei, 2009 - 23:43Lizzie, ik heb daarnet de piëta geboetseerd uit pizzadeeg, maar ken je ook nog andere fenomenen "waar het moederschap in zijn mooiste vorm tot uitdrukking komt?"
Lizzie
woensdag, 27 mei, 2009 - 01:31@Avondlander
Kan je misschien begrijpen dat ik als (gewone) moeder ook door alles wat daarmee te maken heeft kan aangesproken worden? Is daar soms iets verkeerds mee?
Maar dat is misschien voor jou te weinig "intellectueel" of "materialistisch"? Tja, dat is dan jouw visie op de zaak. Bij mij ligt dat (gevoelsmatig) dus anders.
Lizzie
woensdag, 27 mei, 2009 - 01:39@OutlawMike
Een fijne reactie!
En wat mij betreft, veel liever die van een 'simpele pony' dan van een koele en sarcastische macho.
joe
woensdag, 27 mei, 2009 - 08:00ja, daar maakt Liz Taylor geen woorden aan vuil!
Olav
woensdag, 27 mei, 2009 - 18:11@Elhaz : mijn eerste opmerking was vooral ironisch bedoeld. Uiteindelijk gaat de grootheid van de werkelijkheid ons bevattingsvermogen te boven...
Lizzie
woensdag, 27 mei, 2009 - 21:39@Olav
" Uiteindelijk gaat de grootheid van de werkelijkheid ons bevattingsvermogen te boven..."
Ja, inderdaad. Heel juist, volgens mij.
Maar mag ik daar nog een kleine nuancering aan toevoegen?
Ik zou zeggen: "Uiteindelijk gaat de grootheid van de werkelijkheid ons INTELLECTUEEL bevattingsvermogen te boven...
Welke knappe redeneringen hier sommige lezers kunnen weergeven en die ik met bewondering lees, er is nog een andere werkelijkheid, die niet met het louter intellect te bevatten is, maar zich afspeelt in het aanvoelen van iets of in het gebied van zeg maar de "intuïtie". Dat speelt zich bijvoorbeeld ook af bij de creatie (of zelfs het genieten) van een kunstwerk. Visueel, auditief of verbaal. Maar evengoed in de diepere (gevoels)relatie van een ouder ten opzichte van zijn kind.
Uiteraard kan iemand zich daar totaal voor afsluiten en dat soort bevattingsvermogen volledig laten droogvallen. En zichzelf dan wijsmaken dat het intellectuele, het enige is in de denkwereld van een mens, dat echt waardevol is.
Wie zo met kinderen omgaat, die maakt er kleine, slimme, maar ongelukkige robotjes van.
Die kapelletje, want daarover gaat het, wijzen juist op het bestaan van dat andere, dat een moeder vanaf het prilste begin haar kind kan geven. En dat voor een groot deel zal bepalen hoe dat kind zich voor de rest van zijn leven zal voelen.