De kunstenaar en de astronauten

Ik was al jaren bezig met die space art. Ik had ook een reeks beelden: "Ridders van de ruimte", noemde ik ze. Menselijke figuren die ik uitzaagde uit verchroomde bumpers en terug in elkaar schroefde. Heel zwaar en gevaarlijk werk: ik wist 's morgens niet of ik 's middags nog vingers zou hebben (lacht).

Toen er op een gegeven moment sprake van was om echte mensen in de ruimte te sturen, en zelfs op de maan te zetten, zei [de medewerkster van mijn Amerikaanse galeriehouder] Louise Deutschman: als we nu eens een werk van Paul op de maan leggen? Ik zeg: zijt gij zot? Maar zij kende een wheeler dealer, zoals ze dat in Amerika noemden. Die leverde dingen aan de astronauten, in ruil voor reclame. Ik weet niet meer hoe hij heette, ik noemde hem altijd de wheeler dealer (lacht). En die man ging akkoord om voor mij een goed woordje te doen bij de NASA, die zei: okay, ik breng dat in orde. (...)

[Aan het etentje op Cape Canaveral] waren al lange voorbereidingen voorafgegaan van die wheeler dealer! Daar, aan die tafel, heb ik tegen de astronauten gezegd: ik beschouw jullie als de ridders van deze tijd. Daar waren ze ongelooflijk door geflatteerd. Zo hadden ze dat nog nooit bekeken, zeiden ze. Want in wezen zijn die astronauten hele eenvoudige jongens, hé. Goeie piloten, maar heel eenzijdig grootgebracht. Géén fantasie. Militairen. Die hadden de poëzie niet door van wat ik deed. Nee. Dat durf ik zweren. De NASA wilde ook geen astronauten met te veel verbeelding. Ik heb, veel later, nog een paar Russische astronauten ontmoet. Die begrepen mijn kunst veel beter. Russen zijn poëtischer, gevoeliger. (...)

Maar goed, zo kwam op dat etentje het plan ter sprake om een beeldje van mij op de maan te leggen. En David Scott, de gezagvoerder van mijn vlucht - ik noem Apollo 15 altijd mijn vlucht - vroeg: ga jij daarmee akkoord? En ik zeg: "Ik wel, maar wat zal president Nixon daarvan denken?" Ze hebben het aan Nixon gevraagd. Waarop Nixon: "Is die Van Hoeydonck een Republikein of een Democraat?" Neeje, zegden ze, dat is nen Belg! Och, zegt Nixon, stuur het dan maar mee. (...)

Ik heb daarna Nixon nog ontmoet, toen hij al afgezet was. Ik logeerde bij een vriend in New York, en Nixons dochter woonde in dezelfde straat. Ik zag hem op een dag met twee bodyguards, en ik ben op hem afgelopen. Ik zeg: 'Mister president, bedankt dat mijn beeldje mee mocht met Apollo'. Hij bezag mij, en hij zei: "You're Van Hoeydonck!" (lacht) (...)

Weet je wat het is: die astronauten hadden het liefst gehad dat ik mijn identiteit geheimhield. Scott vond dat ik niet het recht had om te zeggen dat ik die kunstenaar was. (...) Mijn marchand in New York hebben ze zo aangevallen in de pers dat hij zelfmoord gepleegd heeft. Ze hebben hem gevonden met zijn hoofd iin een vuilnisbak, en een lege fles naast zicht. Enfin, zijn vrouw had hem net verlaten, dat zal ook wel meegespeeld hebben. (...)

Ik heb hier [in België] altijd tegenwerking ondervonden. (...) Mensen hebben graag dat een kunstenaar een intrigant is, dat hij op zijn knieën gaat liggen voor een collectioneur. Dat heb ik nooit gedaan. (...) De marchands zitten te wachten tot ik doodga! Wanneer sterft hij? Dan kunnen we de inventaris opmaken en beginnen te verkopen.

Paul Van Hoeydonck (84), geïnterviewd door Raf Weverbergh in Humo, 20 juli 2009