Je kunt er niet naast kijken of luisteren tegenwoordig: de publieke opinie in Vlaanderen is in de ban van Music For Life, de actie van Studio Brussel ten voordele van de strijd tegen malaria. Met de opbrengst van de actie worden muskietennetten aangekocht, die dan in Burundi worden verspreid. Muskietennetten, ook wel muggennetten of klamboe's genoemd, beschermen de inwoners tijdens hun slaap tegen de muggen die de ziekte overbrengen. Zelfs de borsten van Siska Schoeters worden ingezet om geld in te zamelen.


MALARIAMUG BIJT NIET ALLEEN TIJDENS DE SLAAP

Maar is het uitdelen van muskietennetten wel een efficiënte manier om malaria te bestrijden? De ziekte kan ingedamd en uitgeroeid worden op drie manieren: risicogebieden besproeien met insecticides, muggennetten verspreiden, en het geneesmiddel artemisinine (geproduceerd uit Chinese zomeralsem) massaal beschikbaar stellen. Studio Brussel koos voor de tweede methode, Bill Gates voor de derde.

In het Nederlandse weekblad Elsevier legt Simon Rozendaal uit waarom enkel die laatste methode een kans biedt op totale uitroeiïng van malaria. Rozendaal schreef zijn stuk naar aanleiding van een gelijkaardige radio-actie (die net als bij StuBru "Het Glazen Huis" heet) van Giel Beelen op de Nederlandse publieke popzender 3FM. Rozendaal was een tijd geleden in Zambia om de strijd tegen malaria te observeren, en kwam terug met een optimistisch gevoel:

Het gaat de goede kant op in sommige delen van zwart Afrika, door de combinatie van drie zaken: een nieuw medicijn (artemisine-combinatie-therapie), klamboe's en insecticiden (vooral DDT). Van die drie is het medicijn, voor kostprijs ter beschikking gesteld door de farmaceutische industrie en vervolgens met steun van onder anderen Bill Gates (Microsoft) gratis beschikbaar voor arme Afrikanen, verreweg het meest effectief.

Dat is logisch: de meeste arme Afrikanen wonen op het platteland in hutjes. Die hutjes kunnen niet met insecticide bespoten worden want dat is te veel werk - veel hutjes bevinden zich op kilometers van elkaar. Klamboe's hebben daar ook geen zin: het wordt om zes uur donker en het hele gezin zit voor de hut op een zelfgestookt vuurtje te koken en eten. Tegen de tijd dat ze onder de klamboe duiken, zijn ze al helemaal lek gestoken.

ZURE JOURNALIST

Maar wie kritische vragen stelt bij de efficiëntie van do-good-acties, krijgt natuurlijk snel het verwijt een zure negativist te zijn. Dat mocht ook Rozendaal ondervinden:

Meneer Beelen zat vol enthousiasme te vertellen hoe nuttig zijn actie was: er konden allemaal klamboe's worden gekocht. Toen trok ik de stoute schoenen aan en interrumpeerde onze held en wees hem er op dat klamboe's niet zoveel zin hebben, onder verwijzing naar de bovenstaande observatie. Vervolgens werd meneer Beelen een beetje boos en noemde mij een arrogante journalist. Toen ik daarna (op een vraag van Knevel) zei dat ik een beetje eczeem kreeg van al die goede doelen en de mensen die zich daarvoor inzette, maar er eerlijk erbij vertelde dat ik van het specifieke actie waar meneer Beelen bij betrokken was, niet zoveel afwist, werd meneer Beelen nog wat feller en noemde me nu een zure journalist. (...) Veel van die goede doelen zijn zelfgedefinieerd goed maar volgens mij heel snel onderuit te halen en veel van de mensen die zich voor goede doelen inzetten, zijn vooral met zichzelf bezig. (...)

LOKALE CULTUUR

Ook de Amerikaanse arts Phil Thuma van het malaria-instituut MIAM in Zambia bevestigt dat bednetten alléén de ziekte niet tegenhouden. Op tijdstip 03:05 in de volgende video zegt hij:

Je moet de lokale cultuur begrijpen. Het is niet altijd gemakkelijk om te zeggen: 'laten we bednetten verspreiden', want sommige mensen zullen er niet onder slapen.

DRIELEDIGE INZET

Bill Gates pakt de bestrijding van malaria dus een stuk slimmer aan dan de actie Music For Life dat doet met haar eenzijdig op muggennetten geconcentreerde actie. Tenzij het door StuBru verzamelde geld ook werkelijk zal ingezet worden bij een drievoudige actie die inzet op insecticides, geneesmiddelen en muggennetten, maar dat niet zo gezegd mag worden omdat rond insecticides en farmaceutica in Vlaanderen een stigma hangt van industrie, vervuiling, multinationals en geld. Zo'n muggennetje sluit veel beter aan bij het ideaalbeeld van de nobele wilde die zich 's nachts, onbezoedeld door Westerse insecticides of gefabriceerde medicamentencocktails, onder zijn klamboe te rusten legt.