Mogen papieren media meer dan internet-media?
Dat er heel wat auteursrechtelijk beschermde muziek illegaal via het internet verspreid wordt, is duidelijk. Het begon omstreeks 2000 met Napster, een 'peer-to-peer' systeem waarmee internetgebruikers hun muziekbestanden konden uitwisselen. Door het 'peer-to-peer' karakter van het systeem was het moeilijk om de centrale dienstenaanbieder wettelijk iets in de weg te leggen. Het systeem zelf maakte het immers alleen maar mogelijk om bestanden uit te wisselen. De illegale praktijken gebeurden niet 'op' het centrale systeem, maar ondelrling tussen de gebruikers van het systeem. Uiteindelijk werd Napster toch via juridische weg stilgelegd, en kende het inmiddels een wedergeboorte als legaal en commercieel initiatief. Het enorme succes van Napster heeft geleid tot een aantal legale en zeer succesvolle initiatieven, zoals iTunes van Apple, waarmee je voor minder dan één euro per liedje op een legale manier kunt downloaden. Inmiddels werden via iTunes wereldwijd al meer dan 200 miljoen liedjes betaald en gedownload. Andere systemen, zoals Kazaa, gaan verder op de peer-to-peer weg en pakken het technisch zo aan dat er voorlopig geen speld tussen te krijgen is, in die zin dat men wel de individuele gebruikers kan aanpakken, maar niet het centrale systeem, voor zover dat al bestaat.
Het hosten, het op een server aanbieden van auteursrechtelijk beschermde muziek zonder dat er auteursrechten worden betaald, is dus illegaal. Maar is ook het leggen van een link naar dergelijke muziek verboden? Volgens een recente beslissing van de Raad voor de Journalistiek mogen media linken naar illegale content, zolang ze deze inhoud niet zélf op hun pagina's overnemen. De Raad voor de Journalistiek meende dat de persvrijheid een essentieel beginsel is in een democratie, en dat de beteugeling daarvan alleen maar kan "indien fundamentele waarden in het gedrang komen".
Maar uit een zeer recente actie van de IFPI, de internationale federatie van de fonografische industrie, blijkt dat de IFPI ervan uitgaat dat die uitspraak van de Raad alleen van toepassing is op papieren publicaties.
De IFPI stuurde deze week e-mails naar een aantal webloggers met het verzoek om links naar illegale MP3-bestanden weg te halen. Uit het antwoord van Marcel Heymans op een e-mail van blogger Dominiek Leenknecht blijkt de IFPI-interpretatie duidelijk (nadruk in vet door mij aangebracht):
Het advies van de raad ging niet op ons verzoek in (in de grond is het al vreemd dat journalisten over zichzelf adviseren). Dat betekent dat een minnelijke schikking over papieren links niet mogelijk was. Als IFPI daar tegenin wil gaan, moeten we procederen. Voor digitale links is het procederen vrij gemakkelijk. Er is een princiepsvonnis. We zullen dat met plezier omzetten in de praktijk indien u meent dit te moeten uittesten. Daarbij ontgaat het mij dat u door het linken naar illegale downloads bewust de rechten van auteurs, artiesten en producenten schaadt. Het intrigeert mij welke positieve motivatie u zoekt bij het medewerken aan diefstal.
Behalve Dominiek Leenknecht kregen ook Jef Pober en My Fer Lady een IFPI-aanmaning om het linken naar illegale bestanden stop te zetten.
Een tip voor wie absoluut muziek op zijn blog of website beschikbaar wil stellen: podsafe music is muziek waarvan de auteurs en uitvoerders uitdrukkelijk de rechten afstaan en verspreiding via het internet toelaten. Op deze weblog vind je dagelijks een nieuw liedje dat podsafe is.
Jef Pober