Easongate: blogosfeer brengt CNN-baas tot ontslag
UPDATE: De Standaard titelt in zijn maandageditie (in tegenstelling tot het snelnieuws) wèl voluit: "Bloggers drijven CNN-baas tot ontslag".
DE AANLEIDING
Wat: de uitspraak "Amerikaanse militairen hebben in Irak opzettelijk en doelbewust op journalisten geschoten". Twaalf journalsiten zouden niet alleen omgekomen zijn door Amerikaanse kogels in Irak, maar bovendien ook doelbewust onder vuur zijn genomen.
Wie: Eason Jordan, uitvoerend vice-president van CNN en hoofd van de CNN-nieuwsredactie.
Waar: Davos, Zwitserland, op het World Economic Forum. Panelgesprek over "Media en democratie". In tegenstelling tot sommige open sessies waarvan de video-opnames via het internet beschikbaar werden gesteld, was dit een gesloten sessie waarop alle uitspraken werden geacht "off the record" te zijn gedaan.
Wanneer: Donderdag 27 januari 2005
DE ONTHULLING
Wat: Blogpost: "Do US Troops Target Journalists in Iraq?"
Wie: Rony Abovitz, blogger, en als CTO van z-kat Inc aanwezig op het WEF in Davos. Onmiddellijk na de uitspraak van Jordan had hij in de zaal de vraag gesteld om deze uitspraak te bewijzen.
Waar: Forumblog.org, een officieel met het WEF verbonden initiatief van o.a. Loic Le Meur (bekend van o.a. Typepad France), opgericht naar aanleiding van een WEF-sessie in Warschau, en sindsdien fungerend als blogplatform voor verslaggeving over het WEF.
Wanneer: 28 januari 2005, een dag na de bewuste uitspraak van Jordan.
DE STORM
Wat: blogposts van andere bloggers, en artikels van publicisten
Wie en waar: Bloggers Ed Morrissey, Hugh Hewitt, Jeff Jarvis en anderen. Bill Roggio creëerde een Easongate-website waarop ook een online petitie stond met de vraag om de transcriptie vrij te geen. Truth Laid Bear creëerde een Easongate-tracker. Hewitt schreef er ook over in The Weekly Standard, Howard Kurtz in The Washington Post, Roderick Boyd in the New York Sun en Brett Stephens in The Wall Street Journal. The Washington Times wijdde er een editoriaal aan.
VERZACHTENDE OMSTANDIGHEDEN
Nog tijdens de WEF-sessie nam Jordan gas terug, en stelde dat hij niet wist of zijn bewering klopte. Hij zei zelfs dat hij het zelf niet geloofde.
VERZWARENDE OMSTANDIGHEDEN
Bij eerdere gelegenheden had Jordan al even controversiële uitspraken gedaan. Volgens Jordan zouden ook Israëlische troepen bewust op journalisten schieten. Jordan gaf ook toe dat hij opzettelijk informatie over de wreedheden van het Saddam-regime heeft achtergehouden, om zijn Iraakse bronnen en de Iraakse CNN-medewerkers te beschermen. Dat kan een verantwoorde overweging geweest zijn, maar de bescherming van Amerikaanse troepen in Irak is dat evenzeer.
Jordan weigerde een letterlijke transcriptie van zijn uitspraken publiek te maken. Dat voedde alleen maar de speculaties over wat hij nu al dan niet had gezegd.
OPMERKELIJKE UITSPRAKEN OVER EASONGATE
Michelle Malkin: "De moed van Rony Abovitz kan moeilijk overschat worden. Deze gewone Amerikaanse burger verhief zijn stem op een internationaal forum van zwaargewichten uit politiek en media, dat tevens werd bijgewoond door de invloedrijkste Europese Amerika-haters, en eiste dat Jordan zijn giftige bewering [...] zou hard maken".
Rebecca MacKinnon: "Het verbaast mij dat er tegenwoordig nog mensen bestaan die denken dat een vergadering van 10 of meer personen nog "off the record" kan blijven".
Bertrand Pecquerie: "Er is niettemin één voordeel aan dit verhaal: de maskers zijn afgevallen! Binnen de eerlijke gemeenschap van bloggers, beweerden sommigen de "zonen van het First Amendment" te zijn, terwijl ze in werkelijkheid de zonen zijn van senator McCarthy. [...] Echte voorstanders van burgermedia zouden wat afstand moeten nemen van zij die de haat tegen Eason Jordan georganiseerd en gevoed hebben".
LittleGreenFootballs: "Waarom deze plotse ommekeer [...] naar excuses en ontslag? De enige logische verklaring is dat de video-opname van het Davos-gesprek zo erg is dat Jordan (en, belangrijker, CNN) geen andere uitweg had. CNN moet ingezien hebben dat de video vroeg of laat zou opduiken, of hij nu officieel vrijgegeven wordt of niet. [...] Ons werd verteld dat er in het publiek geapplaudisseerd werd toen Jordan zijn beweringen uitsprak. [...] Geef de video vrij, en laat de mensen zelf oordelen of het ontslag van Jordan gerechtvaardigd was. Of geef de video niet vrij, en laat de mensen het ergste vermoeden: dat de opmerkingen van Jordan exemplarisch waren voor een cultuur van vooringenomenheid die zo wijd verspreid en alomvattend is, dat haar enige uitweg erin bestaat om het bewijsmateriaal te begraven en de boodschappers uit de blogosfeer aan te vallen".
CONCLUSIE
De blogosfeer had niet om het ontslag van Eason Jordan gevraagd, wel om de vrijgave van de video-opname en van de exacte tekst van zijn uitspraken. De vergelijking met Rathergate kan dan wel terecht zijn voor wat de invloed en de impact van de blogosfeer op de klassieke media (in de VS) betreft, de feiten zelf waartegen geageerd werd zijn van een andere orde. Bij Rathergate ging het om een TV-reportage waarin, zo bleek achteraf, vervalste documenten werden voorgesteld als authentiek materiaal dat de geloofwaardigheid van president Bush in het gedrang bracht. Bij Easongate ging het om uitspraken op een besloten bijeenkomst, waarbij vooraf uitdrukkelijk gesteld werd dat alle uitspraken "off the record" werden gedaan. Uitspraken waarvan nog niet eenduidig is vastgesteld of ze waar zijn of niet. Journalisten en hoofdredacteurs mogen uiteraard een eigen mening hebben, en het lijkt mij gezonder dat ze die mening ventileren in interviews en in panelgesprekken (niet als journalist via hun eigen medium, maar als gast in andere media en op externe events), dan dat ze die mening angstvallig verzwijgen om een façade van objectiviteit te veinzen.
Vanderspikken