Leterme, een gevaarlijk man voor België

De inspanningen van Geert Bourgeois om de ontwikkelingssamenwerking naar Vlaanderen - en zijn eigen kabinet - te trekken, kun je enkel als 'losgeslagen' bestempelen. En zelfs uit onverdachter hoek komen nog altijd pogingen tot natievorming. Van bij Marino Keulen bijvoorbeeld tijdens de afgelopen week, die wil dat er op 11 juli net als op de Belgische feestdag tien dagen later, gratis geparkeerd wordt. Ook dat doet nog denken aan Johan Sauwens, die het ooit in zijn hoofd haalde om de verkeerslichten in het Vlaamse geel-zwart te laten verven.

Maar goed, de leiders, te beginnen bij Dewael, hebben wel degelijk voor een stijlbreuk gezorgd. Noem het een kantelpunt, in de zucht naar meer Vlaanderen. Nog doorslaggevender waren de verkiezingen van 2004, toen de Vlaamse kiezer een andere coalitie installeerde dan de federale kiezer een jaar eerder. Plots ontstond een assymetrie die de minister-president in een nooit vertoonde positie plaatste. Die moest niet langer naar boven kijken en uitvoeren wat hem opgedragen werd, zoals Van den Brande dat met Dehaene moest doen, Dewael uiteindelijk ook met Verhofstadt en Bart Somers al helemaal met de grote roerganger in de 16. Dat kan een garantie voor problemen zijn, zoals mocht blijken uit de stampei die Brussel-Halle-Vilvoorde veroorzaakte. Maar het zorgde er ook voor dat 'Vlaams minister-president' voor het eerst een op zichzelf staande functie is geworden.

En in die zin is Leterme inderdaad een gevaarlijk man voor het verdere bestaan van België. Hij is niet de boze wolf die Laurette Onkelinx in hem lijkt te zien. Maar om redenen die niet voor iedereen duidelijk zijn, blijkt hij er wel in te slagen met zijn rust en politieke behendigheid de Vlaming voldoende zelfvertrouwen te geven om zonder veel omhaal een verdere staatshervorming te steunen. Ondanks het sjakoske van de N-VA - copyright Herman De Croo - haalde hij het Vlaamse streven verder uit de aangebrande sfeer.

En dat is inderdaad een gevaarlijke evolutie. Niet omdat Vlaams per se synoniem van bruin moet zijn, dat is het niet. Maar wel omdat er een omgekeerd taboe is ingesteld om nog langer de deugdelijkheid van het federale, Belgische niveau te verdedigen en dat bestendigt Leterme zeer nadrukkelijk.

Fabian Lefevere in De Morgen, 8 juli 2006