De joden, Israël en Europa in historisch perspectief

Ook de staat Israël is, in tegenstelling tot wat vaak geschreven wordt, niet opgericht met het geld van de internationale joodse lobby. Israël heeft zichzelf uit de woestijn omhoog getrokken en pas toen het strategisch belangrijk werd, leverden de Verenigde Staten hun steun, voornamelijk militaire schenkingen. Giften uit de joodse diaspora bedroegen nooit meer dan 5 procent van het BNP van de nieuwe staat. Tegenwoordig is dat getal gezakt tot 0,3 procent. Valt er dan iets te leren uit de tragische geschiedenis van het joodse volk? Toch wel. Attali toont overtuigend aan hoe Europa de joden nodig had om uit de Middeleeuwen naar de moderniteit te klimmen en zo liggen ze ten grondslag aan de wereld die wij kennen. Europa heeft hen erom gehaat, maar eerst had Europa hen nodig. "Geen enkele sedentaire samnleving zou zonder nomaden kunnen overleven, die zorgen voor het transport van goederen, ideeën, kapitalen en daarbij vaak intellectuele en materiële risico's durven lopen die geen enkel sedentair individu bereid zou zijn geweest te nemen". Ze droegen die risico's en behielden hun identiteit binnen een strak georganiseerde gemeenschap met een uitzonderlijke onderlinge solidariteit.

Willem Beelen in De Morgen van 17 december 2003, over het boek van Jacques Attali, "De joden, de wereld en het geld".