Franse grensarbeiders in West-Vlaanderen

26.768 Fransen kruisen dagelijks de Belgische grens om te gaan werken, steeds vaker ook om er te wonen en op een dag te sterven. Tachtig procent van de rusthuizen in Doornik is bevolkt door Fransen. De Belgische arbeider: 'Ik versta mijn collega's niet. Ik werk in het buitenland in Waregem.' De Franse collega: 'Zonder ons bestonden jullie bedrijven niet.' Het oudje: 'Jullie zijn menselijker, en minder duur.' Allemaal: 'Délicieux bij jullie. Minder belasting, betere ziekenzorg, betere matrassen, betere boter, goedkopere gronden, betere bejaardentehuizen. Als we 'onze kaas of wijn' nodig hebben, wippen we gewoon de grens over.'

In een weverij in de buurt van Waregem moest een Franse draadlegger vorige week met een blauw oog worden afgevoerd. De veertiger werkte met vier Fransen en twee Belgen in de nachtploeg. Het zat al een tijdje niet snor in het team, maar om halftwee 's nachts - na een zoveelste draadbreuk - barstte de bom. Georges: "Een na een knapten alle draden. Het leek wel confetti. We hebben het getouw moeten stilleggen omdat er nen scheven tapis (scheef tapijt) uitrolde, een krokodil. We zijn met mekaar op de vuist gegaan, rolden over de vloer, bekogelden elkaar met bobijnen, raakten verstrikt in de draden. De receptie heeft de baas - een Fransman - uit zijn bed gebeld. Gelukkig is de politie niet moeten komen."

Het is niet de eerste keer dat het botst tussen Belgische en Franse arbeiders in West-Vlaanderen. De vakbonden hebben 'diversiteitsconsulenten' uitgezonden, om de barrières weg te nemen. In het vooruitzicht van de florerende grensarbeid richting België hebben Franse scholen nu zelfs Nederlands als keuzevak in het programma opgenomen, zoals in Armentières.

Toch is het ieder weekend wel érgens hommeles in de fabrieken. De in hoofdzaak door Fransen bevolkte ploegen vertikken Nederlands te leren, en hun Belgische collega's blijven Oost-Indisch doof. Honderden fouten slopen al in het productieproces door de spraakverwarring. "Ge zijt hier in Vlaanderen, past u aan", zei Georges onlangs, wijzend naar de grond. "Zonder ons had die fabriek hier niet meer gestaan", antwoordde de Franse collega uit Seclin sec.

Koen Platteau van het Kortrijkse interimkantoor Forum: "Ze hebben beiden gelijk. De Fransman is de winnaar, de Belgen delen in zijn winst, omdat hij het bedrijf doet overleven met expertise die hier onvindbaar is. Er is hier een tekort aan gespecialiseerde Belgische arbeiders; lassers, wevers. Daar over de grens staan ze te springen om te werken. Logisch dus dat onze textiel- en metaalbedrijven die mensen aantrekken. Fransen blijken bovendien flexibeler dan Belgen. Als je een Belg vraagt of die om twaalf uur wil opdraven, vindt hij altijd wel een excuus. Een Fransman pakt alles aan.

Koen Platteau: "Zonder de Franse arbeidskrachten zouden de bedrijven hier een na een de deuren sluiten en uitzwermen naar het buitenland. Dat zou zoveel als het economische infarct van de streek betekenen. De Belgen moeten begrijpen dat de Fransen hun werkzekerheid garanderen, ook al vangen ze netto minder."

Anne De Graaf in De Morgen, 27 mei 2006