Chomsky over vrije meningsuiting

Bemerk dat zelfs als Faurisson een rabiate antisemiet en een fanatieke pro-nazi zou zijn [...] dit geen enkel belang heeft voor de legitimiteit van de verdediging van zijn burgerrechten. Integendeel, het zou zijn verdediging nog meer noodzakelijk maken, precies omdat het al eeuwenlang gemeengoed is dat de vrijheid van meningsuiting het hevigst moet verdedigd worden voor verschrikkelijke ideeën. Het is heel gemakkelijk om de vrije meningsuiting te verdedigen voor diegenen die deze verdediging niet nodig hebben.

Noam Chomsky in "Some Elementary Comments on The Rights of Freedom of Expression", 11 oktober 1980.

Reacties

#24939

Peter Van de Ven

 

De tekst van Chomsky is enorm oppervlakkig: Europeanen zijn voor beperking van de vrije meningsuiting, omdat ze stammen uit een totalitaire traditie, in tegenstelling tot de Amerikanen natuurlijk, die een traditie van "Vrijheid" hebben.

Even goed kunnen we zeggen dat de Amerikanen stammen uit een traditie van slavendrijvers en racisten, die niet verveeld zitten om een genocide in naam van die "Vrijheid": die op de Native-Americans bijvoorbeeld.

De UNESCO stelt het zo: de vrije menuingsuiting bestaat, maar niet ten koste van maatschappelijke rechtvaardigheid. Dat geeft een werkbare leidraad voor democratische censuur van extreem-rechts.

#24943

Nicolas Raemdonck

 

Beste Peter van de Ven: het concept in verband met vrije meningsuiting van UNESCO is het slechtste dat er ooit bestaan heeft. Wat is bv maatschappelijke rechtvaardigheid? Wat u er van vindt of wat een ander vindt? Daarnaast lijkt me het toch hilarisch dat u met uw linkse onzin over racisten en slavendrijvers een andere opperlinkse held aanvalt.

Ik zeg ten minste:'Bravo Chomsky" Hij wist ten minste, net zoals socialist Orwell, dat zelf vrijheid van meningsuiting moet gerespecteerd worden.

#24946

Peter Van de Ven

 

De Amerikaanse en de Franse revolutie vonden ongeveer gelijktijdig plaats, de eerste als dekolonisatie, de tweede als verwerping van het ancien-régime in eigen land. Er kwamen twee tegengestelde (?) vormen van vrijheid uit voort.

Dat Chomsky de Amerikaanse versie ervan verafgoodt, getuigt gewoon van, dan weer typisch Amerikaans, chauvinisme. Straf voor een (links) anarchist.

#24954

Johan B

 

Die UNESCO stelling zegt dus eigenlijk:
"De vrije meningsuiting bestaat, maar niet ten koste van het vrij uiten van meningen."

@Peter Van de Ven: heb je hier ergens een link van? Ik hou een lijst bij van dit soort Orwelliaanse retoriek.

#24956

Nicolas Raemdonck

 

Blah, blah Peter. Chomsky is de laatste die dat zou doen. Integendeel hij is anti-patriotisch en tegen heel wat Angelsaksisch maar de vrijheid van meningsuiting is voor hem absoluut omdat hij beseft dat je met beperkingen niets oplost en een machtig instrument in de handen van de meerderheid steekt.

#24967

Peter Van de Ven

 

Evenwicht is de essentie van de mensenrechten. Zo wordt het recht op privacy afgewogen tegen persvrijheid. Idem met vrije meningsuiting en maatschappelijke rechtvaardigheid. De UNESCO stelt duidelijk dat onrechtvaardigheid niet "verdragen" moet worden. Meningen die rechtvaardigheid aantasten dus ook niet. Dit is tevens de stelling van het Europese Hof. Over UNESCO en verdraagzaamheid:

zie: http://www.unesco.org/toler...

#24968

Peter Van de Ven

 

Dit is het volledige artikel uit 1980:

http://www.zmag.org/chomsky...

Bemerk de hautaine toon ten aanzien van Europa, en hoe Chomsky voor één keer, omwille van het absoluut vrije spreekrecht, een chauvinistische uitzondering maakt.

Wat Chomsky vergeet is dat vrij spreekrecht de vrije meningsuiting beperkt.

#24969

Peter Van de Ven

 

Dit linkt niet door, de UNESCO-Verklaring over Verdraagzaamheid:

http://www.unesco.org/toler...

#24971

Cogito

 

Hoe is onverdraagzaamheid eigenlijk uberhaupt een politiek issue kunnen worden, Peter? Een staat heeft toch niets te maken met hoe verdraagzaam of onverdraagzaam haar burgers zijn of ten aanzien waarvan?

#24974

Nicolas Raemdonck

 

Ach Peter, moeten we de UN nu hoog in het vaandel dragen of wat? De UN is helemaal geen gezelschap van vredige, goedwillende naties maar wel een politiek clubje van naar eigen belang strevende naties en dictators. Neem bijvoorbeeld het voorstel voor 'The international human DUTIES of men" opgesteld door een Libeër en een Cubaan en gelukkig nog steeds tegengehouden door de USA en de Europese naties. Anders zouden de dictators veel plezier hebben. Of neem eens al die verwijten van de UN aan het adres van Israël in de vroegere commissie voor mensenrechten, zetelend Soedan en Noord-Korea.
So, my friend. Gelieve de UN niet als allesoverheersend paradigma te hanteren.

En daarnaast: hoe beperkt Chomsky de vrije meningsuiting en hoe maak je een verschil tussen de vrije uiting en de vrije spreekrecht. Een onderscheid mijn inziens ingegeven om de vrije meningsuiting te beperken.

#24975

Nicolas Raemdonck

 

---In France, where a civil libertarian tradition is evidently not well-established and where there have been deep totalitarian strains among the intelligentsia for many years (collaborationism, the great influence of Leninism and its offshoots, the near-lunatic character of the new intellectual right, etc.), matters are apparently quite different.---

Hé, is dit de waarheid niet.

#24978

Peter Van de Ven

 

De vraag over onverdraagzaamheid heeft altijd geleefd. In het ancien-regime gold alleen de mening van koning en kerk. In tegenstelling daartoe stelden de Angelsaksische liberalen het principe van verdraagzaamheid, behalve tegen de onverdraagzamen. Na de Franse Revolutie spraken de Jacobijnen over twee soorten "terreur": die van het absolutisme als tegengesteld aan die van "De Vrijheid".

Eigenlijk is het pas de laatste jaren dat de idee van absoluut vrij spreekrecht veld wint in sommige kringen: bv om het vrij spreekrecht van de Ku Klux Klan te verdedigen.

Absoluut vrij spreekrecht introduceert de macht van de sterkste in het debat: die het hardst roept of het meest reclame kan maken of de meest geleerde uitleg geeft. Dit beknot eigenlijk de vrije meningsuiting en vooral de vrije menings-vorming.

Dus als bescherming van de zakkeren of als bescherming van de integriteit van mensen, stelt de overheid grenzen aan het spreekrecht. De UNESCO ziet verdraagzaamheid als de basisvoorwaarde voor een vredelievende en democratische samenleving, maar wel op voorwaarde dat ze geen deel uitmaakt van "social injustice".

#24980

Cogito

 

waarom is 'alleen de mening van koning en kerk' tegengesteld aan verdraagzaamheid, behalve tegen de onverdraagzamen? Was de mening van koning en kerk dan niet enkel onverdraagzaam voor de door hen als onverdraagzaam betitelden?

Stelden de Angelsaksische liberalen het principe van verdraagzaamheid, behalve tegen de onverdraagzamen? Was dat Popper niet - veel later pas?

Impliceert no tolerance for the intolerant niet gewoon dat je onverdraagzaam bent?

Is onverdraagzaamheid verboden? Waarom? Hoort het verboden te zijn? Welke schade richt onverdraagzaamheid aan? Welke voordelen heeft het? Moet alle onverdraagzaamheid verboden worden? Of toegelaten?

De terreur van de vrijheid, wat is dat voor een beest?

Is bescherming van de zwakkeren en de integriteit van mensen geen typische motivatie voor de overheid voor om het even welke grens die ze wil stellen?

Hoe kan absoluut spreekrecht de vrije meningsuiting beknotten? En de vrije meningsvorming?

Waarom is verdraagzaamheid een basisvoorwaarde voor een vredelievende en democratische samenleving?

Wat versta jij onder verdraagzaamheid, wat is vredelievend voor jou en welke set associaties roept het woord democratie bij jou op?

Verdraagzaamheid mag niet als zij 'deel uitmaakt van sociale onrechtvaardigheid'. Kan je dat eens toelichten?

Excuseer de vele vragen, ik hoop dat je de moeite neemt om te antwoorden, dat zal je alvast helpen om na te denken als je iets schrijft.

#25000

Peter Van de Ven

 

Onverdraagzamheid is niet alleen een formele maar ook een inhoudelijke en juridische aangelegenheid. Dwz:
1. Welke zijn de straffen die ja kan krijgen (foltering, verbranding, lynchen, opsluiting,...) voor een afwijkende mening?
2. Welke zijn de juridische procedures die tot de censuur leiden? Democratische censuur beoogt het verbod van een ongepaste "meningsuiting", niet de vernietiging van de "uiter" zelf. Het verbod zelf is het gevolg van een tegensprekelijk vonnis van een democratische rechtbank, niet het gevolg van een autoritaire ingreep (zoals bv internetcensuur door zoekrobotten). Ook het CGKR staat niet buiten parlementaire controle: wie wil kan de Eerste Minister erover interpelleren.
3. De motivatie van democratische censuur is gefundeerd in een schending van de mensenrechten. Het gaat er dus niet om de vrije mening te laten beperken door om het even wat, maar alleen door mensenrechtenschendingen.

Het principe van "tolerant, but intolerant to the intolerant" is afkomstig van John Locke, en verder uitgewerkt door liberale denkers. Vrije mening was voor hen alleen bedoeld voor rationeel verantwoorde meningen.

Het beschermen van een verdraagzame samenleving kan nooit onverdraagzaam zijn, maar wel kordaat, misschien wel bruut. Het gaat eigenlijk om het bestrijden van een misdrijf, met democratisch verantwoorde middelen. Het opsluiten van een misdadiger kan ook "geweld" genoemd worden (maar daarom nog geen misdaad) en valt zelfs onder wat men noemt "protective use of force", dwz die uitzondering op geweldloosheid die dient tot bescherming. Het is ook niet omdat je een misdadiger opsluit, dat je hem mensonwaardig behandelt.

De UNESCO stelt duidelijk (en terecht) dat verdraagzaamheid behoort tot de basisvoorwaarden van een vredelievende samenleving. Maw: onverdraagzaamheid schaadt, en daarom vraagt ze om een kordate aanpak. Het gaat dus niet om willekeur, maar om bescherming van welzijn.

Vrij spreekrecht beknot de vrije meningsuiting, omdat het een stoorzender kan zijn. Probeer maar eens een mening te uiten in een zaal vol roepende mensen: niemand kan luisteren naar wat je zegt. Uiteindelijk klinkt de stem door van die "met het grootste bakkes". Vrij spreekrecht kan dus een manier zijn om het uiten van meningen te beletten, zelfs op kwaadaardige manieren als intimidatie. Vrij spreekrecht gaat ook alleen over spreken, en niet over andere manieren om meningen te uiten of over de manier hoe de mening werd gevormd. Vrij spreekrecht kan zo niet meer zijn dan de vrijheid om een prefab-mening te verkondigen.

Verdraagzaamheid maakt het samenleven-zonder-conflict mogelijk, en schept daardoor een kader van een vredelievende maatschappij.

Ik ben voorstander van multicultureel burgerschap: dwz ieder heeft het recht op culturele eigenheid, maar niemand heeft het recht op fundamentalisme. Voor mij gaat democratie over inhoud en draagvlak, met algemeen welzijn als hoofddoel van de politieke beslissingen. Democratie is geen louter formele kwestie.

Ik moet niet tolereren dat de Ku Klux Klan mensen lyncht of daartoe oproept. Evenmin dat een werkgever zwarten voor hetzelfde werk minder betaalt dan blanken, of daartoe oproept. Als je voortdurend de mensenrechten centraal stelt, heb je een gefundeerde norm.

Hopelijk beantwoordt dit je vragen, als je nog andere of verdere toelichting wenst, vraag gerust nog verder.

#25005

yupie

 

@Peter:
mooi betoog.
Maar in de praktische uitwerking zie ik enkele zeer grote problemen:

(1) in België wordt, bij het beoordelen van al of niet verdraagzaamheid, op onredelijke wijze met twee maten en twee gewichten gehandeld.

(2) het bestrijden van onverdraagzaamheid verwordt al snel tot een excuus tot het (ergo gerechtvaardigd) bestrijden van andere meningen. Ik zou verwachten dat men zeer voorzichtig is bij het toepassen van onverdraagzaamheid jegens zogenaamd onverdraagzamen, om toch maar geen fouten te maken in dit proces.

In werkelijkheid is er b.v. een website waar je gewoon eender wat kan gaan verklikken dat je als "uitingen van haat" beschouwt. Sorry, maar eender welke redenering die het bestrijden van mensenrechten bedreigende onverdraagzaamheid doortrekt tot het bestrijden van uitingen van haat (wie heeft in 's hemelsnaam nog nooit eens gehaat??), is een slag in het gezicht van eenieder die zijn vrijheid liefheeft.

Hoe rekbaar allerlei begrippen wordt toegepast blijkt ook uit uw eigen post, waar het minder betalen aan zwarten dan aan blanken op één hoop gegooid wordt met het lynchen van zwarten.

Ook het bestrijden van een politieke partij in België heeft onterecht deze bestrijding als schaamlapje gebruikt. Mijn hoed af voor hoe men dit in Nederland met de zgn. pedofielenpartij (PNVD) heeft aangepakt: zij verdedigt abjecte meningen, welnu, laat ze dan maar stemmen ronselen om deze abjecte meningen in wetten te laten omzetten. Zolang ze niet oproept tot het uitvoeren van abjecte daden, of deze zelf uitvoert.

#25009

Peter Van de Ven

 

Het is belangrijk te benadrukken dat het niet gaat over rechten of meningen "in abstracto". Het gaat wel degelijk over mensenrechten. Waar daarin "twee maten" kunnen liggen, zie ik niet: de mensenrechten zijn ondeelbaar.

De Nederlandse houding keur ik af, omdat ik het niet eens ben met de "scheiding tussen woord en daad". Het is wel mogelijk dat die partij de grenzen aftast, zodat een echt verbod niet mogelijk is. Als ze standpunten inneemt die daadwerkelijk mensenrechtenschendingen zijn, dan mag daar tegen opgetreden worden: omwille van de veiligheid van de kinderen.

Beter nog zou zijn dat zulke initiatiefnemers zelf zouden inzien waar ze mee bezig zijn, en meer zelfkritisch worden.

#25017

Cogito

 

Ik vind links een collectie vleesgeworden onverdraagzaamheid, en linksen vind ik tergend onverdraagzame mensen. Ze verbieden alles, ofwel verplichten ze het. Ze zijn nog erger dan de katholieken vroeger en hebben een nieuwe preutsheid ingesteld, een nieuw puritanisme, een nieuw victorianisme.

Ikzelf ben echter verdraagzaam ten aanzien van de dingen waartegenover zij onverdraagzaam zijn.

Volgens jou redenering hoef ik voor hen neit verdraagzaam te zijn.

Maar vanuit hun gezichtspunt ben ik het die onverdraagzaam is. En vanuit diezelfde redenering willen zij niet verdraagzaam zijn ten aanzien van mij.

Wie heeft er nu gelijk? Wie vervolgt wie met recht? Werpt dit geen dilemma op dat noodzakelijkerwijs tot de conclusie moet leiden dat de uitspraak: "no tolerance for the intolerant" waardeloos is?

#25022

Peter Van de Ven

 

Het antwoord ligt naar mijn mening dat het niet louer om een formele zaak gaat, van de ene mening tegenover de andere. Als ik schrijf: "Ik vind best dat jij mag gefolterd worden", neem ik aan dat je dat niet zo maar een mening zal vinden.

De toets van de mensenrechten is objectiverend: zo kan je wetenschapelijk bewijzen dat mensen eigendom nodig hebben, of behoefte hebben aan het stichten van een gezin. Op een of andere manier vormen mensenrechten een expertise.

Het onderwerp is dus naar mijn mening niet louter formeel, maar ook inhoudelijk, en dus ook niet willekeurig.

#25024

LVB

 

"Als ik schrijf: "Ik vind best dat jij mag gefolterd worden", neem ik aan dat je dat niet zo maar een mening zal vinden."

Toch wel, ik vind dit zomaar een mening, vooral omdat je schrijft "ik *vind* best dat...". Ik vind dat je het recht moet hebben om dat te schrijven.

Maar als je zou schrijven: "mensen, kom vanavond om 20 uur allemaal naar het Marktplein van Waregem, en van daaruit gaan we naar de woning van Luc Van Braekel om hem te gaan folteren", wel, daar zou ik het wel wat moeilijker mee hebben, want dat zou gaan om een concrete oproep tot een concreet misdrijf dat nog moet plaatsvinden, maar waarvan de concrete voorbereidingen zich materialiseren.

Voor het overige vind ik uw mening over de vrije meningsuiting nogal totalitair (u maakt het individu totaal ondergeschikt aan de gemeenschap), maar ik vind uw recht om die naar totalitariteit neigende mening te verkondigen wel essentieel.

#25027

Peter Van de Ven

 

@ Luc: "Voor het overige vind ik uw mening over de vrije meningsuiting nogal totalitair (u maakt het individu totaal ondergeschikt aan de gemeenschap), maar ik vind uw recht om die naar totalitariteit neigende mening te verkondigen wel essentieel."

Totalitair betekent eigenlijk "monospeech", één mening, één verhaal telt voor de hele samenleving. Dat verwijt kan je de mensenrechten niet maken, want die laten een grote diversiteit aan meningen toe.

De stelling "alleen absoluut vrij spreekrecht is democratisch", laat daarentegen en paradoxaal genoeg, geen andere menigen toe over de invulling van het begrip "democratie".

Het centraal stellen van de mensenrechten heeft niets te maken met dictatuur of met totalitaire democratie, wel met de basisvoorwaarden voor een leefbare samenleving, vol diversiteit.

Mijn mening is dus dat je "verwijt" onterecht is. Het is wel de "stijl van de tijd" om vrij spreekrecht te sacraliseren.

PS: (Ter info) ik heb net een artikel gepost over vrij spreekrecht:http://www.dignitadoc.be/Vrij_spreekrecht_beknot.htm

#25031

Cogito

 

Wat doe je met mensen en meningen die de mensenrechten contesteren, Peter?

#25036

Peter Van de Ven

 

@ cogito: Even mezelf citeren:

"Democratische censuur beoogt het verbod van een ongepaste "meningsuiting", niet de vernietiging van de "uiter" zelf. Het verbod zelf is het gevolg van een tegensprekelijk vonnis van een democratische rechtbank, niet het gevolg van een autoritaire ingreep (zoals bv internetcensuur door zoekrobotten). Ook het CGKR staat niet buiten parlementaire controle: wie wil kan de Eerste Minister erover interpelleren."

Elke strafprocedure kadert binnen een democratische rechtstaat, dus ook censuur.