Vrije meningsuiting in Vlaanderen

Onder invloed van de Europese richtlijnen ter zake heeft België in de loop der jaren zijn wetgeving in verband met het verbod op discriminatie en het aanzetten tot racistische gedragingen aangescherpt. In 2004 werd het Vlaams Blok op basis van deze wetgeving veroordeeld omwille van racistische oproepen. Tegenstanders van deze wetgeving beriepen zich steeds op het – in hun ogen absolute – principe van de vrijheid van meningsuiting. In dit laatste gedeelte van onze studie bekijken we ten slotte hoe de Vlaamse kiezer over dit twistpunt denkt.

Vraag 99: Over datgene wat men mag zeggen en doen in onze samenleving bestaan er verschillende opvattingen. Ik lees nu altijd twee uitspraken voor. Welke van de volgende uitspraken vertolkt het best uw mening?

Een spreker die op een publieke bijeenkomst of op televisie een racistische toespraak houdt
1: moet gestopt worden te spreken
2: moet kunnen zeggen wat hij wil

Mogen racistische toespraken in het openbaar en op televisie gehouden worden? De Vlaams publieke opinie is hierover verdeeld. Er is weliswaar een meerderheid van de Vlaamse kiezers (50,3%) die van oordeel zijn dat een spreker die op een publieke bijeenkomst of op televisie een racistische toespraak houdt verhinderd moet worden om dit te doen, maar daarentegen is 44,9% van mening dat zo’n spreker moet kunnen zeggen wat hij (of zij) wil. De overigen (5%) blijken daar geen duidelijke opinie over te hebben. Dit aantal is opvallend klein maar dat hangt mede af van de omstandigheid dat in de vraagstelling maar twee opties worden aangeboden.

Hoewel er dus een meerderheid van de kiezers de wetgever volgt blijft er een belangrijke minderheid bestaan die de mening is toegedaan dat racistische uitspraken in het publiek moeten kunnen.

Jaak Billiet en Marc Swyngedouw in "Etnische minderheden en de Vlaamse kiezers, een analyse op basis van de postelectorale verkiezingsonderzoeken 1991-1995-1999-2003-2007", Centrum voor Sociologisch Onderzoek, Instituut voor Sociaal en Politiek Opinieonderzoek, K.U.Leuven, 2009 [PDF]

Reacties

#75598

kurt

 

Beetje suggestieve vraagstelling, omdat veel televisie door de overheid wordt bekostigd.

#75601

traveller

 

Aan hoeveel mensen werd die vraag gesteld?
In het ABVV lokaal of in de universiteit?
Wat is een racistische uitspraak?
Tendentieus tot en met.

Socioplogie op zijn Leuvens/Belgisch

#75603

Cogito

 

Een aantal mensen (persoonlijk denk ik meer dan 10%, misschien wel 20%) is principieel loyaal met de heersende macht. Dat is niet automatisch een slechte eigenschap, deze mensen wensen bij te dragen aan het slagen van een door een legitiem geïnstalleerde overheid uitgestippeld beleid. Dus moest de wet andersom zijn, dan kan je die bij het andere kamp rekenen. Bij afschaffing van de censuurwetgeving en een duidelijke stellingname van de overheid voor absolute vrijheid van mening verwacht ik daarom net zo goed een 55 -45 verhouding in het voordeel van de bestaande wetgeving - op zijn minst.

#75609

mrtos

 

@traveller

Billiet, daar heb ik nog ooit mondeling examen bij gedaan over de methodologie van survey-onderzoek. Vriendelijke man, kent zijn vak. Als dit onderzoek methodologisch op de één of andere manier niet in orde was, zal het alvast niet aan onkunde gelegen hebben. Als examenwerkje heb ik toen nog een misleidend artikel in De Standaard dat, gezien de feitelijke data, onterecht een typisch progressief-links thema ondersteunde tot op de grond afgekraakt. Ik heb er alvast goede punten voor gekregen.

Overigens vind ik 45% nog een onverhoopt hoog percentage. De meeste burgers hebben nu eenmaal geen benul van de fundamentele vrijheden die onze moderne samenleving mogelijk maken - vandaar dat die vrijheden ook beter grondwettelijk beschermd moeten worden voor ze helemaal ten prooi vallen aan links -of rechts- populisme.

#75610

fgj

 

Vooral de laatste alinea is treffend: de kiezer moet de wetgever volgen, niet omgekeerd.

#75611

Publius

 

In a nutshell: het is allemaal een kwestie van evenwicht in debatten, die door een min of meer representatieve groep moet gevoerd worden mbt het onderwerp.

Jawel, racistische uitspraken moeten kunnen, maar eh... zoals door velen zo vaak al aangehaald, wat bedoelt hij precies met racisme ? Doorheen dat woordje sluipt het politiek correcte kwaad naar binnen. Elk vlagt die een à la carte lading dekt...

#75614

pepperjack

 

Omdat mijn vorige boodschap ergens in dat virtueel heelal rondzweeft, nog eens proberen:

Ik vond de link tussen de laatst geciteerde alinea (dat de burger de wetgever volgt) dermate grotesk dat ik dacht dat LVB in zijn citaat een "(...)" vergeten was. Ben dus even naar het brondocument gegaan, en blijkt dat ze het echt zo schreven. Niveau.

Wat me verder opviel, is dat ze systematisch het woord "islamfobie" ipv "islam-O-fobie" gebruiken. Vanwaar dat idee? Net terug van de site van de Liga voor Mensenrechten, en ook daar allemaal "islamfobie". Is er een godheid met bepaalde strekking die een PC'er woord heeft voorgeschreven?

Maar het meest hilarisch heeft LVB niet geciteerd uit het "onderzoek". Lees even mee in de conclusie:

"islamfobie is duidelijk te onderscheiden van het gevoel van bedreiging door etnische minderheden, maar kent zowat dezelfde structurele oorzaken als de bedreiging door etnische minderheden in de jaren ’90 en de eerste
helft van het eerste decennium van de jaren 2000. Lage opleiding, oudere leeftijdcohorten, gebrek aan kerkelijke of levensbeschouwelijke betrokkenheid, gebrek aan participatie
aan verenigingsleven en een beperkte wereldkennis en algemene vorming vormen de structurele oorzaken van islamfobie."

Tussen de regels door eventjes "wetenschappelijk" islamfobie als een syndroom van dwaasheid duiden. Maar gelukkig geneesbaar, al die bekrompen VOORoordelen. Yeah, right, "wetenschappers".

#75615

rob

 

interessant zou zijn om deze resultaten te kruisen met de respondenten die aangeven werkzaam te zijn in de media, idealiter zij die leidinggevensde rol opnemen in de media(waarschijnlijk is de steekproef voor dit laatste te klein, maar werkzaam in de media moet misschien wel lukken - als de vraag natuurlijk gesteld is geweest)

Daarnaast vind ik de resulaten zeer hoopgevend. Als je weet dat de vraag - door het gebruik van het woord racisme - tot op zekere hoogte sturend, is het goed nieuws dat bijna 50% van de bevolking hier toch tegen in gaat!

#75616

pepperjack

 

Ik had er nog een stukje uitgelaten, maar ze noteren wel degelijk "Een mengelmoes van negatieve stereotiepe veralgemenende vooroordelen tegen islam en moslims."

Zegt veel over de voorooredelen van de auteurs, me dunkt :-s

#75617

Publius

 

"gebrek aan kerkelijke of levensbeschouwelijke betrokkenheid"

Juist die betrokkenheid en kennis ervan toont aan dat "islam" toch wel een geval apart is. Dat ze Rolf Notker eens bezig horen over de islam, die kan moeilijk een gebrek aan kerkelijke of levensbeschouwelijke betrokkenheid verweten worden.

Het is enorm verontrustend als anti-klerikalen klerikale elementen gaan (mis)bruiken om bovenal de islam te verdedigen, en buitensporig het hand boven het hoofd te houden.

Gezond debat, niets minder, geen politiek gezeik van politiek correcten.

#75628

Nele

 

wat zijn racistische uitspraken? Ik ben namelijk nog uit de periode van de rassenrellen, en voor mij is racisme nog steeds het onderscheid maken op basis van huidskleur (ras mogen we niet meer zeggen).

Als men aan mij vraagt of ik racistische uitspraken tolereer dan zeg ik nee, als het gaat over degene die ik als racisme beschouwd, maar ik vermoed dat ik de wetgever volkomen ga ongelijk geven als het gaat over wat de wetgever ondertussen als racisme beschouwt, want om eerlijk te zijn: ik heb er geen flauw idee meer van!

#75647

mrtos

 

Trouwens, de standaardfout van 50.3% op 1084 datapunten is 1.52%. Dus een 95% betrouwbaarheidsinterval van 47.3% tot 53.3%. Er is geenenkel statistisch bewijs dat deze groep respondenten een meerderheid uitmaakt. Enkel dat er iets meer voor dan tegen zijn - in de veronderstelling dat er geen systematische afwijkingen op de data zitten, wat bij dit soort onderzoek maar zelden het geval is.

#75670

Matthias Storme

 

Zie mijn opmerking bij http://lvb.net/item/7048.
Zoals heel vaak bij sociologen is de vraag slechts gesteld en het onderzoek daarom vrij waardeloos. Wat bedoelt men met "moet gestopt worden": dat de spreker met dwang wordt verboden te spreken, dat hij voor de rechter moet worden gesleept ? of enkel maar dat men boe mag roepen, hem tegenspreken ? Dat is voor mij een hemelsbreed verschil. "Racistische" praat verbieden is een zaak, ze zonder geweld bestrijden een andere.
Wellicht zijn de andere vragen niet veel meer waard. 'k heb nu geen tijd om ze te bestuderen, maar dat soort onderzoeken zijn zelden wetenschappelijk waardevol.

#75674

Ucke

 

Heeft Marc Swyngedouw zijn ondervraagden gewezen op het verschil tussen racisme en (zogenaamd)-racisme?
Racisme is een ideologie die vertrekt van de vaststelling dat mensen van onderscheiden etnische, godsdienstige of culturele groepen niet enkel verschillen in sommige aspecten van hun voorkomen, hun gedragingen of overtuigingen maar vooral in hun bekwaamheid om te functioneren in de samenleving.
Zelfs indien dit gepaard gaat met de overtuiging dat de groep waartoe men zelf behoort daar beter in slaagt dan andere groepen is er nog geen sprake van racisme. Het wordt echter wel racisme wanneer men verklaart dat, wegens die vermeende superioritei, de eigen groep het recht heeft om zijn macht of bezit uit te breiden ten nadele van andere groepen.

(Zogenaamd)-racisme vindt men bij linkse intellectuelen die de term "racist" blijven gebruiken voor ieder die een voorkeur laat blijken voor de cultuur van de groep waartoe hij zelf behoort, of durft wijzen op het gevaar dat schuilt in een te grote immigratie of maatregelen voorstelt ter bestrijding van het terrorisme.

#75683

Publius

 

Ik denk dat er iets veel fundamenteler zoek is, namelijk de basiswaarden en dit los van een specifieke (religieuze)denominatie. Een samenleving die zicht vanuit haar leden "vormt", gebaseerd op gemeenschappelijke waarden. Centrale gedachten zoals debatkultuur, abstractie kunnen maken, relativeren, met afwijkende opinies omgaan, perfectibiliteit van de mens, de mens met zijn eigen verantwoordelijkheid en opdracht (staat centraal in het Christendom, niet in de islam!!!), democratie, beperking van geweldmonopolie, rule of law, etc...
Regeltjes en vooral wetten zijn er om dat kader te beschermen, maar wat we nu zien is dat men die samenleving in omgekeerde richting net vanuit die regeltjes tracht te herkneden, waarbij de authentieke authoriteit van de regelgevers zelf steeds verder afglijdt.... Dit is een softfascisme geworden, met overheden, vooral de europese die wel macht heeft, maar geen legitimiteit, geen echte authoriteit. Ofwel keert de burger zicht daar tegen (vooral in het stemhokje, stilaan zijn enige uitlaat, alhoewel ;-), of houdt hij zicht totaal afzijdig en geeft hij het op...

#75988

Matthias Storme

 

Ik heb intussen het rapport gelezen en moet mijn woorden hierboven nuanceren. Behalve met de door Luc geciteerde vraag is er met de vragen eigenlijk niets mis. De andere vragen geven immers geen 2 alternatieven, maar vragen in 5 gradaties naar akkoord/niet akkoord. Ik heb ook geen reden om de realiteit van de antwoorden te twijfelen. Wat feitelijke informatie betreft, is de studie dus nuttig (zie met name de tabellen 2, 3 en 4). Maar het gaat wel om informatie over "meningen" natuurlijk.

Meer bedenkingen heb ik bij de conclusie.De studie blijft niet staan bij de resultaten van het onderzoek, maar waardeert ze ook vanuit een eigen opinie. De conclusie spreekt van een "mengelmoes van negatieve stereotiepe veralgemenende vooroordelen tegen islam en moslims". Dat is voor mij geen "wetenschappelijke conclusie" maar een conclusie waarin men impliciet uitlegt welke opinies "correct" zin en welke niet.

De conclusie zegt eigenlijk dat de stellingen D32-1 en D32-7 "juist zijn en géén vooroordeel, terwijl de stellingen D32_2 tot D32_6 en D32_8 vooroordelen zijn en dus fout. De studie onderzoekt dus eigenlijk waarom mensen "foute" opinies hebben. Als men de stellingen leest, lijkt het alvast niet evident dat de stelllingenD32-1 en D32-7 wetenschappelijk juist zijn en de stellingen D32_2 tot D32_6 en D32_8 wetenschappelijk fout. Wel zijn de eerste politiek correct en de laatste politiek incorrect. In de conclusie verlaten de auteurs dus het wetenschappelijk terrein.

Meer algemeen nu. De Eurobarometer (daarop doelde ik in mijn eerdere opmerking) is een schoolvoorbeeld van een studie waarin naast nuttige "feitelijke" analyses vaak vragen voorkomen die zo slechts zijn opgesteld dat de antwoorden perfect te manipuleren zijn door de opstellers van de vragen. De critici van die vragen bekritiseren de vragen daar ook mmestal niet omwille van het resultaat van de bevraging, maar wel omwille van de analyses die daarop voortbouwen en die de antwoorden vaak dingen doen zeggen die ze niet zeggen en waarvoor de vraagstelling ook niet de goede is om ze te doen zeggen. Ik geef een voorbeeld - uit mijn hoofd, dus niet schieten als ik de vraag niet correct weergeef -: als men aan een staal mensen vraagt of ze vinden dat de overheid strengere regels moet uitvaardigen ter bestrijding van racisme, dan kan het antwoord "neen" zowel betekenen dat men van oordeel is dat er weinig racisme is als dat men van oordeel is dat er niets tegen moet worden gedaan; het antwoord "ja" is ook dubbelzinnig. Uit die antwoorden kan men misschien nog iets afleiden over de graad van repressiviteit van de ondervraagden maar helemaal niets over de mate van aanwezigheid van racisme.