Afschaffing assisenhof holt democratie uit
Mijn persoonlijke reactie op een eventuele afschaffing van het hof van assisen is dat de democratie geleidelijk aan het doodbloeden is. Als je kijkt naar de ontstaansgeschiedenis van het hof, dan zie je dat het net in het leven geroepen is om het recht aan de burger te geven.
Het betrekken van de burger bij de zwaarste misdrijven is enorm belangrijk. De hele maatschappij is bij die zaken betrokken en moet daarom een stem krijgen. Die lekenrechter heeft ook een frisse inbreng bij ernstige feiten, in tegenstelling tot juristen en rechters die continu met zulke zaken geconfronteerd worden. Een burger zal zijn eigen logica hanteren bij het beoordelen van een zware misdaad. Als ik de keuze heb, dan sta ik liever voor twaalf lekenrechters dan voor één beroepsrechter, die misschien net die ochtend ruzie had met zijn vrouw.
Edwin Van Fraechem, geïnterviewd door STV in De Standaard, 30 januari 2009



Reacties
NR
vrijdag, 30 januari, 2009 - 18:29Er zijn democratieën waar al lang geen assisenhof niet meer is, zoals Nederland bijvoorbeeld. De democratie is door het verdwijnen van het Assisenhof niet achteruit gegaan.
De huidige politici hebben geen moed om het Assisenhof af te schaffen omdat dit tegen de wil van de publieke opinie gaat, die het Hof eerder ziet als een bron voor allerlei spannende en schokkende verhalen en het concipieert als een volkslynchpartij maar dan in meer beschaafdere vorm.
Ik sta dus liever voor een college voor professionele rechters dan voor een aantal wispelturige juryleden (waarvan de meeste ofwel werkloos, ofwel leraar zijn; de overige beroepen laten zich wraken of worden gewraakt).
janv
vrijdag, 30 januari, 2009 - 19:18Kan je de logica van Edwin Van Fraechem niet doortrekken naar álle misdrijven? Als ik me voor een dom verkeersdelict (ik zeg maar iets: geflitst aan 60km/h in een zone 30 op een doorgaande weg) moet verantwoorden verkies ik ook een jury die wellicht begrip heeft voor de absurditeit van sommige verkeerssituaties boven een politierechter zoals die D'hondt van Dendermonde die misschien net die ochtend een kater heeft van de dag voordien.
In de VS en het VK is het recht op een jury trial trouwens een fundamenteel burgerrecht.
NR
vrijdag, 30 januari, 2009 - 20:45Is een volksjury niet even wispelturig? Je zal wel altijd iemand hebben die zeer zware gevoelens heeft tegen hardrijders en je in de jury zal afstraffen. Ik zie het voordeel niet van de volksjury, buiten een populistische kreet dat we onze democratie aan het afbreken zijn.
Steerse
vrijdag, 30 januari, 2009 - 22:07Ik mag die Vanfraechem niet, maar hierbij een mooi angelsaksisch citaat om de man toch gelijk te geven:
"Justice must not only be done, it must also be seen to be done."
Als de publieke opinie zich niet kan verzoenen met de rechtspraak, destabiliseren we op termijn heel de maatschappij.
fcal
zaterdag, 31 januari, 2009 - 01:56@ NR
Nederland is net als België een particratie. Het is wel democratischer en transparanter dan België.
Wat dacht u, dat Geert Wilders liever zou hebben een volksjury of een drietal door de politiek benoemde rechters.
In België kwam vroeger volgens de Grondwet een politiek of persmisdrijf ook voor een jury. Nu beslissen alleen rechters daarover. Men heeft kunnen vaststellen waar dit toe leidt.
In dictaturen bestaat uiteraard geen jury-rechtspraak. Het afglijden naar een autoritair bewind wordt altijd gekenmerkt door het afschaffen van de jury-rechtspraak.
Avondlander
zaterdag, 31 januari, 2009 - 09:41Lees "The Wisdom of Crowds: Why the Many Are Smarter Than the Few".
Een assisenjury is ook een statistische indekking tegen wispelturigheid.
NR
zaterdag, 31 januari, 2009 - 13:06Beste fcal: en wat met een volksjury bestaande uit nieuwe Nederlanders?
NR
zaterdag, 31 januari, 2009 - 13:14PS: bestond de jury bij de grote rechtszaak rond O.J.Simpsons ook niet (voornamelijk) uit zwarten? Ik doe daarbij geen uitspraak of O.J. nu schuldig is of niet. Je kan als het ware hetzelfde zeggen over de vroegere rechtszaken waar KKK leden berecht werden door een all-white jury. Volksjury's en assisenzaken is goed voor de gazetten. Dan kunnen we collectief geschokt en bedroefd zijn.
PS: persmisdrijven kwamen vroeger NOOIT voor Assisen in de praktijk, omdat het te duur was. Dus wie in een persartikel grove zaken schreef over jan of pier, nooit zou hij zich moeten verantwoorden. In het kader van de verdragen van de UN kwam België hier echter tekort aan de vervolgingsplicht voor racistische misdrijven. België heeft daarom de wetgeving aangepast en die persmisdrijven naar de Correctionele rechtbank verzonden.
Dat Nederland een "particratie" zou zijn, doet niets ter zake.
En we zullen maar zwijgen hoe volksjury's in de US de verzekeraars handen van geld kosten, de dokters onbetaalbaar maken, en sommige advocaten astronomische bedragen verdienen aan de reinste onzin.
fcal
zaterdag, 31 januari, 2009 - 18:26@ NR
Op wikipedia vindt men in verschillende talen uitgelegd hoe een volksjury wordt samengesteld en hoe men bevooroordeeldheid voorkomt.
Dat dit in een miniem aantal gevallen om diverse redenen in de praktijk niet altijd gelukt is, doet niets af van de democratische kwaliteit van het systeem.
Het is en blijft een beschermende constructie in het voordeel van ten onrechte beschuldigde "daders" en een corrigerende bestraffingsmogelijkheid bij laks optreden van de rechtspraak.
Een ander pluspunt van deze soort rechtspleging is de ingebouwde rem, die het opwerpt t.a.v. de politieke willekeur van de tijdelijke wetgever. Dat was een van de redenen waarom net zogenaamde pers- en politieke misdrijven in de Grondwet opgenomen waren als juryrechtspraakgevallen.
U hebt het over racistische persmisdrijven, die ongestraft bleven. Maar dat is net de vrijheid van meningsuiting. Er is een wezenlijk verschil tussen woord en daad. Het gelijkstellen het woord aan de daad, iets typisch voor autoritaire regimes, heeft als gevolg, dat de daad minder erg en triviaal wordt.
Een scherp geformuleerd stuk over een politieke omstandigheid wordt dan bijvoorbeeld gelijkgesteld aan de brandstichting van het politieke hoofdkwartier of zelfs aan de moord van een politiek leider. En als dit laatste voor de rechtbank komt geldt als excuus het mogelijke politieke manifest van het slachtoffer, dat dan om duistere redenen, bijvoorbeeld een discriminerende teneur, nu ook misdadig is.
Weet u, een moord is een moord. En of die moord nu zogenaamd communistisch, fascistisch, racistisch, seksistisch of uit zogezegde nobele bedoelingen zoals godsdienst, maatschappij, deugdzaamheid of eer, gepleegd is geworden mag niets uitmaken in de rechtspleging. Maar een woord is geen moord en ook niet omgekeerd.
U hebt over de VN en de verplichtingen, die daar zouden uit voortvloeien. Afgezien van het feit, dat onze vertegenwoordigende instanties geen mensenrechten, waarmee we geboren worden kunnen beperken of afstaan, kan men wellicht diplomatisch en aangepast het voorbeeld volgen van de Moslim-staten, die alle mensenrechten erkennen voor zover ze niet in tegenspraak zijn met de door Allah gegeven Sjaria.
De verloedering van de VS rechtspraak inzake principiële processen in naam van een groep (class action) met de ontsporende benadelingsuitspraken (tort) zijn niet oorzakelijk terug te voeren naar het gebruik van een volksjury maar naar de wetgever.
U verwees zelf naar Nederland als democratie. Dit heeft verder geen uitstaans met deze gedachtewisseling, maar kan ook niet als argument gebruikt worden.
LVB
zaterdag, 31 januari, 2009 - 18:47@NR: "In het kader van de verdragen van de UN kwam België hier echter tekort aan de vervolgingsplicht voor racistische misdrijven."
Ik vermoed dat je het over racistische OPINIEmisdrijven of racistische PERSmisdrijven hebt (en dus niet over bijvoorbeeld racistische moorden), vermits persmisdrijven voor een assisenhof moesten worden gebracht maar dit in de praktijk niet of nauwelijks gebeurde.
Wat die VN-verdragen betreft: hoe komt het dan dat er in de VS geen opiniemisdrijven bestaan? Misschien omdat zij daar aan hun eigen Grondwet voorrang geven boven de richtlijnen van de VN, in tegenstelling tot België? Of ging het eerder om dwingende Europese richtlijnen die een gevolg waren van die VN-aanbevelingen?
NR
zaterdag, 31 januari, 2009 - 19:43Ja, Luc, ik heb het daarover. Mijn verwijzing naar "racistische misdrijven" is in dit geval een verbijzondering van de persmisdrijven.
Uw vraag voor de USA is inderdaad terecht, maar is het niet zo dat landen een "opt-out" kunnen verrichten bij verdragen. Het verdrag van de rechten van de migrant is bijvoorbeeld van UN-signatuur maar door geen enkel Westers land ondertekend. Het zou dus goed kunnen dat de USA geweigerd hebben de UN-verdragen te ondertekenen of er gewoon geen uitvoering aan willen geven. Maar ik ben er niet zeker over.
Het waren wel geen UN-richtlijnen die toen in Europese dwingende regels werden omgezet, maar mogelijks zou er vandaag wel dergelijke Europese regels bestaan.
NR
zaterdag, 31 januari, 2009 - 19:45fcal: mooie woorden over de vrijheid van meningsuiting, maar ik kader enkel de recente hervormingen in de strafvervolging, zonder echter een waardeoordeel te geven.